Het kabinet wil binnen dertig jaar alle gebouwen (woningen en kantoren) afkoppelen van het aardgas. Dat heeft grote impact.

Voordat we van het aardgas af kunnen moet er een alternatief worden bepaald. Ook moeten we fors besparen op de warmtebehoefte, want geen enkel alternatief kan levert net zoveel warmte als aardgas. De gemeente bepaalt het alternatief samen met netbeheerders en andere partijen, en in de eerste plaats in overleg met de inwoners. De gemeenteraad bepaalt de komende raadsperiode welk alternatief wanneer op welke plek wordt aangeboden. Komt er een warmtenet, wordt het all-electric, of toch biogas? En wie betaalt welke kosten? Deze raadgever geeft een blik op de vraagstukken die u tijdens uw raadsperiode kunt verwachten.

Aardgasvrij

Het afkoppelen van aardgas is een grote stap met grote impact op inwoners, bedrijven en de leefomgeving. Het betekent dat alle woningen, winkels, bedrijfspanden, scholen, sporthallen, zorgcentra enzovoorts, moeten worden aangepast voor het gebruiken van een andere warmtevoorziening. In het regeerakkoord staat dat  gemeenten straks regie voeren op de keuze voor het alternatief, en het tempo waarin dat wordt ingevoerd. Dit moet wel binnen de kaders die op landelijk en internationaal niveau zijn afgesproken. Nederland heeft, net als 195 andere landen, de klimaatafspraken van Parijs ondertekend en in het regeerakkoord is de keuze voor een aardgasvrije toekomst bevestigd.

Keuzes

We staan aan het begin van lang traject. De gemeente heeft nu nog geen bevoegdheid om voor bestaande bouw te besluiten dat geen aardgas meer wordt gebruikt. Zelfs bij nieuwbouw is het nu nog lastig om te sturen dat gebouwen zonder aardgasaansluiting worden opgeleverd. Maar de tijd dringt. Nieuwe aardgasleidingen gaan voor minstens veertig jaar de grond in en bij het reguliere vervangen van aardgasleidingen is het eigenlijk nu al de vraag of je dat wel moet doen. Keuzes van nu werken nog lang door, ook die van individuele burgers en bedrijven. Een cv-ketel gaat vijftien jaar mee, wie volgend jaar z’n ketel gaat vervangen wil van tevoren weten wanneer in zijn wijk het aardgas gaat verdwijnen. Planning en goede communicatie zijn daarom de komende jaren erg belangrijk. Burgers en bedrijven willen weten waar ze aan toe zijn.

Planning

Een planning welke buurt wanneer aan de beurt is, is niet zo maar gemaakt. 31 Gemeenten die meedoen aan de Green Deal Aardgasvrij, hebben er ervaring mee opgedaan. Hoe weten we wat de alternatieven zijn? Hoe betrekken we de bevolking bij de keuze? Welke invloed heeft dit op de leefomgeving? Hoe integreren we dit onze besluitvorming rondom ruimtelijke plannen?
In de gezamenlijke Investeringsagenda hebben gemeenten, provincies en waterschappen afgesproken dat er uiterlijk eind 2020 een planning moet liggen waarin voor heel Nederland staat welke buurt wanneer van het aardgas afgaat.

Gemeenten staan er niet alleen voor. Netbeheerders werken aan een CO2 neutrale samenleving en zijn het afgelopen jaar met alle gemeenten het gesprek aangegaan hoe ze gezamenlijk aan deze opgave kunnen werken. In 2018 worden er bestuurlijke afspraken gemaakt tussen het rijk en decentrale overheden in welk proces de komende jaren de overstap van aardgas naar een andere energievoorziening gemaakt wordt en hoe gemeenten op hun nieuwe rol en bevoegdheid worden voorbereid en ondersteund.

Wat gebeurt er nu?

In de Kamer ligt een wetsvoorstel om aardgasvrije nieuwbouw gemakkelijker mogelijk te maken, de verwachting is dat dit nog in 2017 wordt aangenomen. Ook wordt gewerkt aan de bestuurlijke afspraken over de ondersteuning van gemeenten in hun nieuwe rol. Begin 2018 wordt duidelijk in hoeverre warmtenetten een commerciële activiteit blijven. In 2018 komt er ook een publiek-privaat expertcentrum dat alle stakeholders gaat helpen met kennis en expertise.

Meer informatie