Bestuurlijke organisatie VNG in periode 2026-2030

De bestuurlijke organisatie van de VNG bestaat in de nieuwe bestuursperiode 2026-2030 uit een bestuur, tien vaste adviescommissies en twee colleges. Het bestuur is verantwoordelijk voor het besturen van de Vereniging, het jaarlijks opstellen van de begroting en het vertegenwoordigen van de Vereniging. De commissies en colleges hebben een adviserende rol ten opzichte van het bestuur op hun beleidsterrein. Zij zetten zich op het gebied van zowel belangenbehartiging, platformfunctie als dienstverlening in ten behoeve van de gemeenten. 

Conform de VNG Statuten worden na de raadsverkiezingen van 18 maart 2026 alle vacatures in VNG bestuur en commissies opengesteld, uitgezonderd die van voorzitter en vicevoorzitter en van een deel van de commissie Europa & Internationaal (vanwege de afwijkende termijnen van lidmaatschap van Europese en internationale delegaties). 

In de afgelopen grote vacaturerondes zijn in totaal ongeveer 240 vacatures opengesteld, waarvoor zich circa 600-800 kandidaten hebben aangemeld. In de komende vacatureronde stellen we 270 vacatures open. Het hogere aantal vacatures is het gevolg van de instelling van een nieuwe commissie Asiel, Migratie & Integratie, de omvorming van de commissie Raadsleden & Griffiers naar een grotere commissie Lokaal Bestuur & Democratie en de groei van het aantal leden van het College voor Dienstverleningszaken. 

Verenigingsstrategie 2030 

De “Verenigingsstrategie 2030: Stap naar voren” is de koers die de vereniging samen met haar leden heeft uitgezet om gemeenten als collectief en individueel te versterken en hun rol in maatschappelijke vraagstukken te vergroten (zie: 11-verenigingsstrategie-vng-2030.pdf). Centraal hierin staat de filosofie van de omkering. Met kennis van de leefwereld en de uitvoeringspraktijk past het gemeenten om het voortouw te nemen en een stap vaar voren te zetten. Via de strategie brengen we de inbreng van gemeenten samen tot één krachtige stem richting het rijk om oplossingen te creëren en maatschappelijke opgaven met impact aan te pakken. Dit vraagt om kandidaten die durven om verantwoordelijkheid te nemen en hun rol als drijvende kracht pakken. Alleen samen kunnen we uitwerking geven aan de ambitie om een stap naar voren te zetten voor sterke gemeenten en een sterke samenleving. 

Belangrijkste uitgangspunten kandidaatstellingsprocedure

De belangrijkste uitgangspunten voor de kandidaatstellingsprocedure zijn nog steeds gebaseerd op de aanbevelingen van de commissie Brok in het rapport “Governance en de kunst van relatieonderhoud” van oktober 2013: (https://vng.nl/files/vng/brieven/2013/attachments/20131031_bijlage-04a-rapport-commissie-governance.pdf). 

Belangrijke uitgangspunten:

• Belangstellenden voor vacatures stellen zich op persoonlijke titel kandidaat
• Provinciale afdelingen en netwerken kunnen niet-bindende aanbevelingen doen over de kandidaten uit hun specifieke achterban 
• Bij selectie van kandidaten geldt “Kwaliteit met behoud van herkenbaarheid voor de achterban”, oftewel kwaliteit van kandidaten is leidend en daarnaast wordt gestreefd naar herkenbaarheid en niet naar exacte representativiteit 
• Criteria waarop de VNG governance herkenbaar moet zijn voor de achterban: man/vrouw verhouding, politieke partij, gemeentegrootte, spreiding over provincies en diversiteit.

Verantwoordelijkheden VNG-bestuur en Voordrachtscommissie 

Het bestuur is op basis van de VNG-statuten verantwoordelijk voor de vaststelling van profielschetsen. Het gaat daarbij ten eerste om de algemene profielschets over de inrichting van de bestuurlijke organisatie en de vereisten die aan alle kandidaten voor bestuur, commissie en colleges worden gesteld. Daarnaast zijn er profielschetsen voor het bestuur zelf en voor de afzonderlijke commissies en colleges. Op basis van deze profielschetsen worden na de raadsverkiezingen vacatures opengesteld. 

De Voordrachtscommissie is op basis van de VNG-statuten verantwoordelijk voor de selectie van kandidaten. De Voordrachtscommissie baseert zich bij deze selectie op de gegevens die kandidaten zelf bij hun sollicitatie delen en op de aanbevelingen van gemeentelijke netwerken, provinciale afdelingen, verenigingen van doelgroepen en de Scoutingscommissie lokale partijen (door het VNG-bestuur in het leven geroepen om ook lokale partijen goed te bereiken).     

Proces: benoeming waarnemers, uitgesteld VNG Congres en Najaars ALV 

Gelet op het verwachte tempo van de collegeonderhandelingen, komt ook na deze raadsverkiezingen de ALV van juni 2026 te vroeg om de kandidaatstellingsprocedure volledig af te ronden. Gelet hierop is het VNG Congres, inclusief ALV, uitgesteld naar 29-30 september.

Het VNG bestuur zal naar verwachting op 24 september 2026 op voordracht van de onafhankelijke adviescommissie Governance waarnemers in de vacatures benoemen. Deze waarnemers gaan vanaf dat moment aan de slag en het nieuwe bestuur leidt de ALV van 30 september. 

Op 6 november 2026 zal in aanloop naar de Najaars ALV van 11 december 2026 de mogelijkheid worden geopend tot het stellen van andere kandidaten. In de Najaars ALV van 11 december 2026 volgt dan de definitieve benoeming van kandidaten, waarbij de ALV zich indien nodig ook uitspreekt over eventuele andere kandidaten.