traumascreening

Trauma’s worden nog te weinig herkend en kinderen en volwassenen krijgen daarom vaak niet of pas erg laat de hulp die ze nodig hebben. Het aanpakken van onveiligheid in gezinnen en gedragsproblemen is minder kansrijk als onderliggende trauma’s verborgen blijven en niet worden aangepakt. Voor het programma Geweld hoort nergens thuis (GHNT) is een adequate-trauma-aanpak belangrijk, niet alleen bij het signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling, maar vooral als bouwsteen bij het stoppen en structureel oplossen. Traumascreening en –behandeling kunnen helpen om de vicieuze cirkel van geweld te doorbreken.

Traumasensitief werken

Er is nog geen goede werkwijze voor professionals waarin traumascreening standaard onderdeel is van de probleemanalyse. Als trauma wel wordt gesignaleerd, staan gebrek aan motivatie, onvoldoende kennis, maar ook de directe toegang tot gespecialiseerde hulp en behandeling in de weg. Trauma moet onderdeel zijn van de integrale aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Binnen het programma GHNT wordt daarom ingezet op het vergroten van traumabewustzijn, het inrichten van traumascreening en het versterken van de trauma-aanpak. Samen gevat: traumasensitief werken.

Vanuit het project Trauma zijn er inmiddels twee tools ontwikkeld om deze traumasensitiviteit te bevorderen. De eerste is 'Inbedden van traumasensitivitiet'. Deze handreiking kan gebruikt worden om inzichtelijk te maken waar de regio staat op meerdere aspecten die bijdragen aan een structurele inbedding van traumasensitiviteit. In eerste instantie is de tool bedoeld voor de verschillende MDA++ regio’s en centra huiselijk geweld en kindermishandeling. Echter, deze kan breder worden benut. De tweede tool is ‘Traumasensitief werken binnen de visie gefaseerde keten/netwerkzorg’. Samen met Sander van Arum en Linda Vogtländer is een koppeling gemaakt van trauma en de visie gefaseerde keten/netwerkzorg, omdat trauma in elke fase van de visie aanbod dient te komen. Deze tool biedt inzicht op welke wijze trauma aan bod komt in een fase, aan welke vraagstelling gedacht kan worden, hoe per fase een bijdrage geleverd kan worden aan de trauma-aanpak en welke partijen daarbij betrokken kunnen worden.

Posttraumatische stressstoornis (PTSS)

Veel kinderen en volwassenen krijgen door huiselijk geweld en/of kindermishandeling te maken met een trauma. Onderzoeken onder gezinnen die bekend zijn bij Veilig Thuis, de Vrouwenopvang en Jeugdzorg tonen aan dat ingrijpende gebeurtenissen die gezinsleden meemaakten langdurig sporen nalaten. Posttraumatische stressstoornis (PTSS) is één van de traumavormen. Dit zich kenmerkt door herbelevingen, negatieve gedachten en gevoelens, waakzaamheid en vermijdend en schrikachtig gedrag. Ook beïnvloedt trauma vaak nog lang het welzijn en maatschappelijk functioneren van mensen. Het onderhouden van relaties is lastig en wordt vaak nog getekend door de traumatische gebeurtenissen. Psychische klachten, verslavingsproblemen, relationele problemen en het niet goed kunnen omgaan met tegenslagen kunnen gevolgen zijn van traumatische ervaringen. Het kan er zelfs toe leiden dat nieuw geweld of mishandeling en de overdracht hiervan van generatie op generatie realiteit wordt.

Animatie ‘Laat trauma je niet verscheuren’

Binnen het programma GHNT is samen met professionals en jongeren een animatie gemaakt om het bewustzijn rondom trauma te vergroten. De animatie is gericht op jongeren of op mensen die als kind traumatische ervaringen hebben gehad. Het begint voor iedereen met het herkennen van de signalen rondom trauma. Dat is stap één op weg naar traumasensitief denken en handelen. De animatie, die de titel kreeg: ‘Laat trauma je niet verscheuren’, geeft hoop en geeft aan hoe belangrijk het is om hulp te vragen en te krijgen. Er wordt zichtbaar gemaakt hoe trauma kan ontstaan tijdens ingrijpende ervaringen in je leven en welke gevolgen dit kan hebben. Het maakt je eenzaam. Er over spreken en hulp zoeken is van levensbelang, zodat trauma niet je leven (verder) verscheurt. Bekijk hieronder de animatie.