Op deze pagina staan de meest gestelde vragen en antwoorden over de ondersteuning gedupeerde ouders kinderopvangtoeslagaffaire.

1. De compensatieregeling

Waar kan ik informatie vinden over de compensatieregeling van 30.000 euro?
Op de website van de Belastingdienst staat meer informatie over de 'Catshuisregeling'.

Als iemand de tegemoetkoming van 750 euro in december ontvangen heeft, is dat een goede
indicatie dat iemand gedupeerd is?

Nee, niet automatisch. De vergoeding van €750 was een tegemoetkoming voor het lange wachten op een beoordeling. Maar niet iedereen die nog wacht op een beoordeling heeft ook recht op compensatie.

Wanneer wordt er begonnen met de uitbetaling van de 30.000 euro?
De eerste 5770 ouders hebben de 30.000 euro ontvangen. Het is de bedoeling om alle ouders die zich vóór 15 februari 2021 hebben aangemeld en waarbij uit de lichte toets naar voren komt dat ze gedupeerd zijn op €30.000 vóór 1 mei 2021 uit te betalen. De groep melders waarbij uit de lichte toets niet naar voren komt of ze gedupeerd zijn krijgen allemaal een integrale beoordeling. Dat gebeurt na 1 mei 2021. Een eventuele uitbetaling van 30.000 euro is dan niet voor 1 mei 2021 mogelijk.

Ook ouders die al een compensatie van minder dan €30.000 hebben gehad krijgen het aanvullende bedrag voor 1 mei 2021 uitbetaald. Ouders die zich aanmelden ná 15 februari 2021 krijgen de compensatie uiterlijk 6 maanden na hun aanmelding. Maar alleen als ze daar ook echt recht op hebben. Aanmelden kan tot 1 januari 2024.

Wanneer sluit de 30.000 euro regeling?
Aanmelden kan tot 1 januari 2024. Zie voor meer informatie de website van de Belastingdienst.

Is er een script beschikbaar met vragen en antwoorden voor de gemeente voor wanneer de ouder gaat bellen als ze de Belastingdienst hebben gesproken over de uitkering van de
30.000 euro?

Er is een belscript beschikbaar. U kunt meer informatie (vragen en antwoorden voor ouders) vinden op de site van de Belastingdienst. Wanneer u het belscript wilt ontvangen kunt u contact opnemen met de VNG: hersteloperatie@vng.nl.

Wordt de gemeente geïnformeerd over de uitbetaling aan gedupeerde ouders? 
Ja, de gemeente ontvangt deze informatie via het gegevensportaal van de Belastingdienst. Deze mag allen gebruikt worden voor het leggen van het eerste contact namens de belastingdienst met de gedupeerde ouder. Gemeenten kunnen op deze manier het leggen van contact prioriteren. De gegevens over de uitbetaling zijn niet voor een ander doel bestemd en mogen niet op andere wijze gebruikt worden, dan het leggen van het eerste contact. 

Wat gebeurt er wanneer de ouder 30.000 euro compensatie krijgt maar nog niet bekend is bij de gemeente? Doet de Belastingdienst hier iets mee?
Dit zou niet meer voor mogen komen. Iedereen die aangemeld is bij de Belastingdienst en dus in aanmerking komt voor de 30.000 euro is via de gegevensoverdracht in het kader van de machtiging ook bekend bij de gemeenten. Mocht dit niet zo zijn neem dan contact op met de Belastingdienst.

Hoe weet de Belastingdienst welke ouders problematische schulden hebben?
De Belastingdienst kan zien of ouders bij Toeslagen en de Belastingdienst schulden hebben. Dit is voor hen een signaal om met ouders contact op te nemen of zij ook nog andere schulden hebben.

Hoe weet de gemeenten of een ouder is getoetst via data-analyse of volgens de handmatige toets?  
Voor de uitkomst maakt het niet uit welke toets is toegepast. Beide geven eenzelfde uitslag. Op toeslagen.nl/herstel staan de criteria voor de toets. 

Waarom zijn er vanuit de Belastingdienst maar bepaalde betaalmomenten? Je kan toch elke dag van de week geld overmaken? 
De Belastingdienst betaalt altijd in ‘groepen’ via een geautomatiseerd systeem. Elke aparte overboeking is handwerk en geeft kans op fouten. Daarom betalen zij in ‘groepen’. 

Naar boven ↑

2. Kwijtschelding publieke schulden

ALGEMEEN

Wat is de grondslag voor het kwijtschelden van de gemeentelijke vorderingen?

In de Verzamelwet hersteloperatie toeslagen wordt de grondslag opgenomen voor gemeenten om openstaande vorderingen op gedupeerde ouders en de toeslagpartners, kwijt te schelden. De Verzamelwet hersteloperatie toeslagen gaat voorzien in een grondslag voor zowel het belastingdomein als het sociaal domein.

Waarom neemt het college dit besluit en niet de gemeenteraad?

Het gaat om een beleidsbesluit waarin wordt geanticipeerd op toekomstige wetgeving. Op rijksniveau neemt de staatssecretaris van financiën dat besluit. Gelet op artikel 231 Gemeentewet ligt het in de rede dat bij gemeenten het college dit besluit neemt.

Waarom is er een aparte grondslag nodig in de wetgeving om deze vorderingen kwijt te kunnen schelden?

De huidige wet- en regelgeving bieden geen grondslag om vorderingen vanuit het belastingdomein of het sociaal domein op gedupeerde ouders kwijt te schelden. Dit heeft te maken met de materiewetten vanuit deze domeinen die al in een eigen kader met specifieke regels voor kwijtschelding voorzien. Dit kader voorziet echter niet in de mogelijkheid om de schulden van gedupeerden en hun toeslagpartner op de generieke wijze kwijt te schelden. Daarom is een nieuwe grondslag noodzakelijk.

Waar kan ik de Verzamelwet hersteloperatie toeslagen vinden?

De Verzamelwet hersteloperatie toeslagen zal op Prinsjesdag 2021 worden gepresenteerd. De wet is nog niet aangenomen. De beoogde inwerkingtreding is 1 januari 2022.

Waarom gaat de gemeente nu al kwijtschelden, terwijl de wet nog niet in werking is getreden?

Het is voor de gedupeerde ouders van de kinderopvangtoeslagaffaire van belang de nieuwe (frisse) start te maken die ze verdienen. Het kwijtschelden van de publieke schulden levert hier een belangrijke bijdrage aan. Gemeenten en waterschappen zetten zich in om een bijdrage te leveren aan het herstel van vertrouwen in de overheid. Het zo snel mogelijk kwijtschelden van de publieke schulden is een essentieel onderdeel van het herstellen van het collectief onrecht dat deze inwoners door de overheid is aangedaan. Daarom gaan gemeenten en waterschappen vooruitlopend op de wet al schulden van gedupeerde ouders kwijtschelden.

De Verzamelwet hersteloperatie toeslagen – en daarmee de grondslag voor het kwijtschelden - is nog niet in werking getreden. Hoe kan de gemeente, het waterschap of de GR toch al starten met kwijtschelden?

Het college dient een besluit te nemen dat het zal anticiperen op de wetgeving. De VNG heeft hiervoor een format ontwikkeld.

Welke doelgroep komt in aanmerking voor kwijtschelding?

Kwijtschelding geldt voor de gedupeerde ouder en ook voor de toeslagpartner van de gedupeerde ouder. Een gedupeerde ouder is een ouder die volgens de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) op basis van de lichte toets of integrale beoordeling in aanmerking komt voor de Catshuisregeling (het forfaitaire compensatiebedrag van €30.000,-).

Wat is een toeslagpartner? Wat is de definitie van een toeslagpartner?

Een toeslagpartner is de partner in de zin van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen  van de gedupeerde ouder (art. 3 Awir). Als peildatum voor het bepalen van de toeslagpartner wordt gekeken naar het moment van uitbetalen van het forfaitaire bedrag van 30.000 euro (Catshuisregeling). Hierbij gelden de volgende uitgangspunten:

  1. De toeslagpartner op de dag van de uitbetaling van de volledige € 30.000
  2. Ouders die eerder een bedrag hoger dan € 30.000 hebben ontvangen: voor hen geldt dat de dag van de uitbetaling van dit hogere bedrag wordt gehanteerd als peildatum voor het bepalen van de toeslagpartner.
  3. Eerder is een lager bedrag uitbetaald (minder dan € 30.000). Het eerder verstrekte compensatiebedrag zal worden aangevuld tot € 30.000. Voor hen geldt dat als peildatum voor het bepalen van de toeslagpartner wordt gekeken naar de dag van de uitbetaling van de aanvulling tot de € 30.000.

Gemeenten bepalen niet zelf wie de toeslagpartner is. Dit wordt bepaald door de Belastingdienst en kenbaar gemaakt via de gegevenslevering in het gegevensportaal.

Worden ook nieuwe vorderingen kwijtgescholden?

Nee, er wordt teruggekeken naar de datum 31 december 2020. Schulden die zijn ontstaan na 1 januari 2021 worden niet kwijtgescholden. Kwijtschelding wordt verleend wanneer de gedupeerde ouder of de toeslagpartner:

  • Op 31 december 2020 een vordering open had staan én de aard van de vordering in aanmerking komt voor kwijtschelding; of
    • NB: Niet alle vorderingen in het sociale zekerheidsdomein komen in aanmerking voor kwijtschelding.
  • De vordering die in aanmerking komt voor kwijtschelding op een later tijdstip is geformaliseerd, maar materieel betrekking heeft op de periode tot en met 31 december 2020.

Een gedupeerde ouder in onze gemeente heeft via een betaalregeling na 1 januari afgelost op een vordering die materieel betrekking heeft op het jaar 2020. Wij gaan de vordering nu kwijtschelden met als peildatum 31 december 2020. Wat gebeurt er met het deel dat na 1 januari 2021 is afgelost?
Het kan voorkomen dat een publieke schuld die op 31 december bestond in de periode daarna is verminderd door aflossing of door verrekening. In dit geval wordt het bedrag wat na 1 januari is afbetaald op de schuld, teruggestort aan de ouder.

Moet de ouder een verzoek doen om in aanmerking te komen voor kwijtschelding?

Nee. De kwijtschelding wordt ambtshalve verleend. Dit betekent dat de Belastingdienst /Toeslagen gegevens gaat verstrekken aan gemeenten en waterschappen, zodat zij op eigen initiatief de vorderingen kunnen kwijtschelden.

Dienen wij een beschikking af te geven wanneer wij kwijtschelding verlenen?

Ja. De kwijtschelding is een besluit. Er dient een beschikking te worden afgegeven. De VNG publiceert op korte termijn een format voor de beschikking.

Hoe ontvangen wij de gegevens van de Belastingdienst/Toeslagen, zodat wij tot kwijtschelding over kunnen gaan?

De gemeente, de GR of het waterschap ontvangt de gegevens via het portaal dat eerder ook is gebruikt in het kader van het moratorium. Elke gemeente, GR en/of waterschap heeft een contactpersoon Invordering opgegeven bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT). Deze contactpersoon heeft via een eigen account toegang tot het portaal. Het portaal biedt een beveiligde gegevensuitwisseling tussen de Belastingdienst/Toeslagen en de gemeente. De lijst van inwoners die in aanmerking komt voor kwijtschelding is een CSV-bestand hetgeen betekent dat de velden zijn gescheiden door een puntkomma (;). Het bestand heet KS-GPB0042-Kwijtschelden_gedupeerd_eejjmmdduummss.csv

Worden de kosten die wij moeten maken voor het kwijtschelden vergoed?

Ja. Het rijk heeft toegezegd de werkelijke kosten te zullen vergoeden op basis van nacalculatie. De komende week zal benut worden om het proces van indienen van de kosten en de verantwoording verder te verhelderen. Wanneer meer bekend, zullen wij u informeren.

Kunnen we alle vorderingen die onder het moratorium vallen kwijtschelden en vallen alle vorderingen die worden kwijtgescholden ook onder het moratorium?

Nee, dit vereist extra aandacht. Op sommige aspecten loopt het moratorium niet gelijk met de wetgeving rondom het kwijtschelden. Specifiek speelt dit wanneer:

  1. Gehanteerde data: het moratorium geldt voor opeisbare vorderingen die zijn ontstaan voor 12 februari 2021. Kwijtschelding wordt verleend voor vorderingen die materieel betrekking hebben op de periode van voor 1 januari 2021.
  2. De verwachting is dat dit verschil in data in de praktijk mee zal vallen. Een schuld is opeisbaar wanneer de (laatste) vervaldag voorbij is. Uitgaande van een standaard vervaltermijn van 6 weken, betekent dit dat het moratorium geldt voor vorderingen die betrekking hebben op de periode van voor 31 december 2020. Deze vorderingen vallen dus onder het moratorium en worden ook kwijtgescholden.
  3. Betaalregelingen en automatische incasso’s vielen niet onder de reikwijdte van het moratorium, maar komen wel in aanmerking voor kwijtschelding wanneer de betaalregeling of de automatische incasso ziet op een vordering die betrekking heeft op de periode tot en met 31 december 2020.

Wat moeten gemeenten, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen doen om te kunnen starten met het kwijtschelden van de vorderingen op gedupeerde ouders en toeslagpartners?

Wanneer een Gemeenschappelijke Regeling de heffing en de invordering van belastingen verzorgt, kan met het collegebesluit goedkeuring worden verleend aan de invorderingsambtenaar van de gemeenschappelijke regeling om te anticiperen op de toekomstige wetgeving. Het college kan op grond van artikel 4:81 lid 1 jo artikel 10:16 Awb beleidsregels vaststellen - wanneer deze bevoegdheid niet al is overgedragen aan de GR. Het is afhankelijk van de inrichting en de overgedragen bevoegdheden of het College of het dagelijks bestuur het besluit dient te nemen. 

Wij zijn als gemeente schuldeiser. Een aantal gedupeerde ouders zit in een Msnp-traject of Wsnp-traject. Wij zijn als schuldeiser akkoord gegaan met de voorgestelde regeling. We begrepen dat deze schulden door de Belastingdienst geheel zullen worden gecompenseerd. Moeten wij deze schulden kwijtschelden of worden deze separaat overgenomen door de Belastingdienst?

Ook voor deze gedupeerde ouders worden de schulden kwijtgescholden. De contactpersoon Invordering zal de lijst van inwoners die zich in een Msnp of Wsnp traject bevinden als eerste ontvangen. De gemaakte kosten (zowel de uitvoeringskosten als de hoogte van de vordering die wordt kwijtgescholden) zullen via de kwijtscheldingroute worden vergoed.

Ik zie in het systeem dat een gedupeerde ouder op 15 december een vordering die materieel betrekking heeft op het jaar 2019 heeft afgelost. Wordt deze afbetaling ook teruggestort?

Nee. Schulden die voor31 december 2020 zijn afbetaald vallen niet onder de regeling. Het doel van de wetgeving is te borgen dat iedere ouder een zo goed als schuldenvrije start kan maken en het ontvangen compensatiebedrag vrij kan besteden.

Een gedupeerde ouder in onze gemeente heeft na 1 januari afgelost op een vordering die materieel betrekking heeft op het jaar 2020. Dit bedrag moet dus worden terugbetaald. In het systeem zien wij dat zij ook nog een openstaande schuld heeft voor het jaar 2021. Deze vordering komt niet in aanmerking voor kwijtschelding. Kunnen we het terug te betalen bedrag verrekenen met de openstaande vordering?

Nee. Dit is niet wenselijk in verband met de uitlegbaarheid. Verrekenen is niet altijd goed te volgen. Bovendien gaat het in tegen het principe dat de gedupeerde beschikking over de eigen uitgaven heeft.

Wij hebben aan een gedupeerde ouder bijstand verleend onder de vestiging van een hypotheekrecht, de zogenaamde krediethypotheek. Hoe wordt deze kwijtgescholden? Is dit het gehele plafondbedrag?

Vorderingen die materieel betrekking hebben op 31/12/2020 of betrekking hebben op de periode komen voor kwijtschelding in aanmerking. Bij een krediethypotheek gaat het om bijstand als geldlening, ter zekerheidsstelling wordt een recht van hypotheek gevestigd. Het plafondbedrag bepaald de potentiële maximale omvang van deze zekerheidsstelling, maar ziet niet op het opgebouwde bedrag dat eventueel uitgewonnen kan worden. Dit betekent voor de kwijtschelding dat het bedrag wat is opgebouwd aan lening per 31/12/2020 relevant is en niet de potentiële omvang (het plafondbedrag).

Zakelijke schulden worden vooralsnog niet kwijtgescholden. Hoe zit het met TOZO bijstand voor levensonderhoud?

De verleende Tozo bijstand voor levensonderhoud is gelijk aan de reguliere verlening van algemene bijstand. Tozo voor levensonderhoud wordt niet als lening, maar om niet verstrekt. Schulden bij Tozo levensonderhoud kunnen zich eigenlijk alleen voordoen bij: een onterecht uitgekeerd voorschot of te veel of onterecht uitgekeerde bijstand, bijvoorbeeld omdat iemand meer verdiend blijkt te hebben en dus uitgesloten was. Ook dan geldt dat deze vordering worden kwijtgescholden indien de vordering materieel betrekking heeft op de periode van voor 31/12/2020 en niet het gevolg zijn van fraude of misbruik.

GEMEENTELIJKE BELASTINGEN

Wat is de wettelijke grondslag om belastingschulden kwijt te schelden?

In de Verzamelwet hersteloperatie toeslagen worden de Gemeentewet en de Waterschapswet gewijzigd. Er wordt een verwijzing naar het nieuwe artikel 26a Invorderingswet 1990 opgenomen. Artikel 26a geeft de grondslag voor gemeenten en waterschappen om belastingschulden kwijt te schelden voor deze doelgroep. Wanneer het College het besluit heeft genomen om te anticiperen op de toekomstige Verzamelwet, kan de gemeente of het samenwerkingsverband starten met de kwijtschelding van schulden.

Kan er door de gemeenteraad worden afgeweken van deze nieuwe kwijtscheldingsbepaling?
Nee. Het nieuwe artikel 26a heeft een bindend karakter. Er is geen ruimte om geen of slechts gedeeltelijke kwijtschelding te verlenen wanneer artikel 26a van toepassing is.

Waarom schelden we de vorderingen kwijt? Kunnen we de vorderingen niet beter op oninbaar zetten?

Uitgangspunt is dat gedupeerde ouders en hun toeslagpartner niet meer te boek staan als schuldenaar. Oninbaar verklaarde vorderingen gaan formeel niet teniet en zouden in theorie altijd nog ingevorderd kunnen worden zolang de schuld niet is verjaard. Dit is onwenselijk.

Wij werken in een belastingsamenwerking. Hoe kunnen we anticiperen op de wetgeving en dus starten met kwijtschelden van de vorderingen?

De colleges die deelnemen aan de samenwerking dienen te besluiten dat er geanticipeerd wordt op de toekomstige wetgeving. In het format Collegebesluit is om die reden ook bewust breed ingestoken door aan te geven dat er op de gehele wet zal worden geanticipeerd. Tevens is nadrukkelijk opgenomen dat het college de invorderingsambtenaar de opdracht geeft om te anticiperen op de wetgeving.

Welke aanslagen worden kwijtgescholden?

Alle belastingaanslagen die materieel betrekking hebben op de periode tot en met 31 december 2020 worden kwijtgescholden. De kosten die samenhangen met de belastingaanslag, zoals de invorderingskosten en rentes, worden ook kwijtgescholden.

Welke schulden worden van de Belastingdienst zelf kwijtgescholden? Dit zijn immers ook belastingaanslagen.

De Belastingdienst scheldt alle niet-betaalde terugvorderingen die materieel betrekking hebben op de periode tot en met 31 december 2020 kwijt, inclusief rente, de kosten voor de invordering en bestuurlijke boetes van zowel de gedupeerde ouder als van de toeslagpartner. De Belastingdienst scheldt de schulden in beginsel niet kwijt wanneer de situatie dat de belastingschulden en de daarmee verband houdende schulden het gevolg zijn van ernstig misbruik. Dan blijft kwijtschelding of ontslag van betalingsverplichting op grond van dit onderdeel achterwege.

Zijn alle rechten voor kwijtschelding zowel van toepassing op de ouder die het forfaitaire bedrag uitgekeerd krijgt als voor de toeslagpartner?

Ja. De toeslagpartner wordt gelijkgesteld aan de gedupeerde ouder (degene die het forfaitaire bedrag uitgekeerd krijgt).

Binnen welke termijn moeten wij de openstaande vorderingen kwijtschelden?

Het streven is om de openstaande vorderingen zo spoedig mogelijk kwijt te schelden, zodat deze inwoners een nieuwe start kunnen maken. Formeel wordt de lijn gehanteerd dat de kwijtschelding voor de groep gedupeerde ouders en de toeslagpartners die een compensatiebedrag hebben ontvangen of dit op korte termijn gaan ontvangen, wordt verleend op uiterlijk 1 januari 2022. Dit is de dag waarop de Verzamelwet hersteloperatie toeslagen in werking zal treden.

Voor ouders die na 1 januari 2022 het forfaitaire bedrag krijgen toegekend, geldt dat de gemeenten en waterschappen binnen 3 maanden na de toekenning van het forfaitair bedrag kwijtschelding verlenen. Wanneer deze termijn niet gehaald wordt, kan het besluit tot kwijtschelding nog éénmaal worden verlengd. Hierna mag het besluit tot kwijtschelding alleen met instemming van de gedupeerde ouder en/of diens toeslagpartner de termijn uitgesteld worden.

Wat is de peildatum van de schuld die kwijtgescholden wordt?

De openstaande vordering dient materieel betrekking te hebben op de periode tot en met 31 december 2020. Wanneer een vordering op een later moment (in 2021) geformaliseerd wordt, maar materieel ziet op de periode 2020, komt deze in aanmerking voor kwijtschelding.

Komen inwoners die het compensatiebedrag ontvangen nog wel in aanmerking voor de reguliere kwijtschelding op grond van artikel 26 IW1990?

Gemeenten volgen voor wat betreft het kwijtschelden van de gemeentelijke belastingen, de lijn vanuit het rijk (Leidraad invordering en de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990). Gemeenten kunnen zeer beperkt lokaal beleid voeren. Het rijk heeft het bedrag vooralsnog niet buiten de vermogenstoets gehouden. Dit betekent dat de Belastingdienst het bedrag (vooralsnog) ziet als vermogen. Ervan uitgaande dat gemeenten en waterschappen het rijksbeleid volgen dan betekent dat dus dat mensen mogelijk hun recht op kwijtschelding kwijtraken. De VNG heeft dit punt geagendeerd bij het ministerie van Financiën. Wanneer hier meer bekend over is, informeren wij u via de nieuwsbrief en onze andere reguliere kanalen.

Kunnen gedupeerde ouders of toeslagpartners bezwaar maken tegen de kwijtschelding?

Ja dit kan. In de Uitvoeringsregeling Invorderingswet1990 wordt opgenomen dat de ontvanger de kwijtschelding bij voor bezwaar vatbare beschikking verleent. Dit is anders dan het reguliere proces van administratief beroep.

Hoe gaan we om met vorderingen die als ‘oninbaar’ zijn gekwalificeerd bij gemeenten en waterschappen?

Uitgangspunt is dat gedupeerde ouders en hun toeslagpartner niet meer te boek staan als schuldenaar. Oninbaar verklaarde vorderingen gaan formeel niet teniet en zouden dus in theorie nog ingevorderd kunnen worden zolang de schuld niet is verjaard Dit betekent dat ook oninbaar verklaarde vorderingen – voor zover deze nog actief geregistreerd staan in de administratie – voor kwijtschelding in aanmerking komen.

Hoe gaan we om met automatische incasso’s die ook na 31 december 2020 zijn betaald?

Wanneer de ouder na 1 januari 2021 nog heeft afbetaald op een vordering die voor kwijtschelding in aanmerking komt, geldt dat het afbetaald teruggestort dient te worden aan de ouder. De vordering wordt immers met terugwerkende kracht op peildatum 31 december 2020 kwijtgescholden.

KWIJTSCHELDING VANUIT PARTICIPATIEWET/IOAW/IOAZ/WET INBURGERING

Wat is de wettelijke grondslag op basis waarvan wij publieke schulden kunnen en mogen kwijtschelden aan gedupeerde ouders voor de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Wet inburgering?

In de Verzamelwet hersteloperatie toeslagen wordt de grondslag opgenomen om schulden van de gedupeerde ouder en de toeslagpartner op het terrein van sociale zekerheid kwijt te schelden. Deze artikelen vormen een bijzonder regime voor kwijtschelden en gaat als ‘lex specialis’ voor op hetgeen bij of krachtens de toepasselijke wetten is geregeld. De openstaande vorderingen die op 31 december 2020 niet waren voldaan (en betrekking hadden op die periode) worden kwijtgescholden.

Op wie is de kwijtschelding vanuit de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Wet inburgering van toepassing?

Zowel de gedupeerde ouder als de toeslagpartner van deze ouder komen in aanmerking voor kwijtschelding. Het begrip toeslagpartner is gedefinieerd in de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir). De toeslagpartner wordt bepaald aan hand van het moment van uitbetalen van het forfaitaire bedrag van 30.000 euro (Catshuisregeling).  Hierbij gelden de volgende uitgangspunten:

  1. De partner op de dag van de uitbetaling van de volledige 30.000 euro
  2. Ouders die eerder een bedrag hoger dan 30.000 euro hebben ontvangen: voor hen geldt dat de dag van de uitbetaling van dit hogere bedrag wordt gehanteerd als peildatum voor het bepalen van de partner.
  3. Eerder is een lager bedrag uitbetaald (minder dan €30.000,-). Het eerder verstrekte compensatiebedrag zal worden aangevuld tot €30.000,-. Voor hen geldt dat als peildatum voor het bepalen van de partner dat wordt gekeken naar de dag van de uitbetaling van de aanvulling tot de €30.000,-.

Gemeenten bepalen niet zelf wie de partner van een gedupeerde ouder is. Dit wordt bepaald door de Belastingdienst en kenbaar gemaakt via de gegevenslevering in het gegevensportaal.

Welke vorderingen worden kwijtgescholden voor de Participatiewet, IOAZ, IOAW en de wet Inburgering?

Ook vanuit de sociale zekerheid komen enkel de vorderingen in aanmerking die materieel betrekking hebben op de periode tot en met 31 december 2020. De bijkomende kosten, zoals rente of incassokosten, worden ook kwijtgescholden.

Kwijtschelding wordt in beginsel niet verleend wanneer de vordering is opgelegd als het gevolg van ernstig misbruik. Dit betreft situaties waarin sprake is van schenden van de inlichtingenplicht en er bovendien sprake is van grove schuld of opzet, zoals neergelegd in het Boetebesluit socialezekerheidswetten. In de sociale zekerheid wordt over het algemeen in het kader van grove schuld een boete van 75% opgelegd en in het kader van opzet een boete van 100%. Kwijtschelding blijft in deze gevallen achterwege ten aanzien van de bestuurlijke boete, alsmede het bedrag aan onterecht verkregen uitkering als gevolg van de overtreding van de inlichtingenplicht, het benadelingsbedrag. Ook vorderingen die zijn ontstaan vanuit werkgeverschap zijn uitgesloten.

Of zakelijke schulden (BBZ krediet, TOZO) ook kwijtgescholden zullen worden is nog onzeker. We verwachten hier op korte termijn een uitspraak over van het ministerie van SZW. Zodra meer bekend, zullen wij u informeren.

Welke vorderingen zijn uitgezonderd van kwijtschelding voor vorderingen op de Participatiewet, IOAZ en IOAW en de Wet inburgering?

Vooralsnog zijn de volgende vorderingen uitgezonderd:

  • Vorderingen die materieel zien op de periode na 1 januari 2021;
  • Vorderingen en boetes die het gevolg zijn van ernstig misbruik (opzet/grove schuld);
  • Vorderingen die zijn ontstaan vanuit de positie van de ouder of de toeslagpartner als werkgever;

Het is nog niet duidelijk of vorderingen met een zakelijk karakter, bijvoorbeeld het verlenen van BBZ krediet of Tozo, ook binnen de reikwijdte van de kwijtschelding vallen. Naar verwachting wordt dit op zeer korte termijn duidelijk. Wanneer bekend, zullen wij u informeren.

Wordt een schuld als gevolg van algemene bijstand in de vorm van een lening op grond van het BBZ wel kwijtgescholden?

Ja, deze bijstand is verstrekt ter voorziening in de noodzakelijke kosten van het bestaan en heeft geen zakelijk karakter. Deze vorderingen worden kwijtgescholden voor zover zij niet zijn teruggevorderd wegens overtreding van de inlichtingenplicht op grond van opzet/grove schuld.

De ouder heeft een vordering met kwalificatie opzet/grove schuld. Desalniettemin willen wij toch overgaan tot kwijtschelding, omdat de O/GS terugvordering van de Belastingdienst/Toeslagen destijds ook meespeelde bij onze terugvordering. Kunnen wij deze vordering toch kwijtschelden?

Het college kan zich in uitzonderlijke gevallen beroepen op de op te nemen hardheidsclausule. Wanneer het college van mening is dat het niet kwijtschelden in dit geval onredelijk of onbillijk is, kan het college toch overgaan tot kwijtschelding. Dit moet wel expliciet per geval worden overwogen.

Naar boven ↑

3. Beëindiging Msnp en Wsnp

  1. Algemeen
  2.  Wnsp
  3.  Mnsp

Hoe ziet de oplossing eruit voor gedupeerde ouders in een Msnp/Wsnp?
Het Kabinet heeft besloten de schulden van gedupeerde ouders die op dit moment in de Wsnp en Msnp zitten geheel over te nemen. Deze ouders zijn geconfronteerd met het strakke regime van de Wsnp of de buitengerechtelijke schuldregeling en leven tegen het bestaansminimum. Om die reden is ervoor gekozen hen versneld uit de regelingen te halen. Het Besluit compensatie schuldentrajecten (hierna: Besluit Wsnp/Msnp) biedt de grondslag en de ruimte voor de Belastingdienst/Toeslagen om dit te doen.

Wat is het beleidsbesluit Msnp/Wsnp? Wie neemt dit besluit en welke gevolgen heeft het besluit?Het beleidsbesluit is een besluit van de Staatssecretaris van het ministerie van Financiën. Het ‘besluit compensatie schuldentrajecten’ (hierna: Besluit Wsnp/Msnp) regelt dat de Belastingdienst/Toeslagen - vooruitlopend op de wetgeving - een compensatie uit kan keren voor de schulden van ouders en hun partners die gedupeerd zijn door problemen rondom de kinderopvangtoeslag en in de wettelijke schuldsaneringsregeling terecht zijn gekomen of in een buitengerechtelijke schuldregeling zitten waarbij akkoord met de schuldeisers is bereikt (hierna: minnelijke schuldregeling). Het besluit maakt mogelijk dat de Belastingdienst/Toeslagen de schulden binnen de regelingen mag uitbetalen en de compensatie ontvangen kan worden door de gedupeerde ouder.

Voor wie geldt het beleidsbesluit Wsnp/Msnp?
Het Besluit Wsnp/Msnp geldt voor de gedupeerde ouder en ook voor de toeslagpartner van de gedupeerde ouder. Een toeslagpartner is de fiscale partner van de gedupeerde ouder op de dag van de uitbetaling van de Catshuisregeling of op het moment van een eerdere uitbetaling van compensatie of op de dag wanneer een aanvulling tot 30.000 euro is uitbetaald op een eerder uitgekeerd bedrag. (Zie art. 2.a Besluit compensatie schuldentrajecten)

Wat is een toeslagpartner? Wat is de definitie van een toeslagpartner?
Een toeslagpartner is de partner in de zin van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir) van de gedupeerde ouder. Als peildatum voor het bepalen van de toeslagpartner wordt gekeken naar het moment van uitbetalen van het forfaitaire bedrag van 30.000 euro (Catshuisregeling).  Hierbij gelden de volgende uitgangspunten:

  1. De toeslagpartner op de dag van de uitbetaling van de volledige 30.000 euro
  2. Ouders die eerder een bedrag hoger dan 30.000 euro hebben ontvangen: voor hen geldt dat de dag van de uitbetaling van dit hogere bedrag wordt gehanteerd als peildatum voor het bepalen van de toeslagpartner.
  3. Eerder is een lager bedrag uitbetaald (minder dan €30.000,-). Het eerder verstrekte compensatiebedrag zal worden aangevuld tot €30.000,-. Voor hen geldt dat als peildatum voor het bepalen van de toeslagpartner wordt gekeken naar de dag van de uitbetaling van de aanvulling tot de €30.000,-.

Gemeenten bepalen niet zelf wie de toeslagpartner is. Dit wordt bepaald door de Belastingdienst/Toeslagen en kenbaar gemaakt via de gegevenslevering in het gegevensportaal.

Geldt het beleidsbesluit ook voor de toeslagpartner in een Msnp of Wsnp traject?
Ja, het beleidsbesluit is ook van toepassing op de toeslagpartner die zich in een wettelijk of buitengerechtelijke schudregeling bevinden. Dit betekent dat ook de huidige toeslagpartner op moment uitbetalen uit de Msnp/Wsnp zal worden gehaald. De Belastingdienst/Toeslagen zal ook deze schulden afbetalen.

Wat gebeurt er met de publieke schulden die onderdeel zijn van het Msnp of Wsnp traject? 
Publieke schulden (schulden aan de overheid) die materieel betrekking hebben op de periode voor 31 december 2020 worden in zijn geheel kwijtgescholden. Het kwijtschelden van de vorderingen kan pas aanvangen wanneer de grondslag voor de kwijtschelding in de wet is opgenomen. Naar verwachting zullen de publieke schuldeisers vanaf 1 juli anticiperen op de wetgeving die kwijtschelding mogelijk maakt. De gedupeerde is daarmee direct ontslagen van de verplichting tot betaling. 

NB: De publieke schulden die betrekking hebben op de periode vanaf 1 januari 2021 kunnen niet kwijtgescholden worden door de publieke schuldeisers. Dit bedrag maakt daarmee wel onderdeel uit van de aan te vragen compensatie en moet worden opgenomen bij tabel D.

Wat gebeurt er met de private schulden die onderdeel zijn van het Msnp of Wsnp traject?
De private schulden (schulden bij bijvoorbeeld verhuurders of energiebedrijven, zijnde niet overheid) in een Msnp of Wsnp traject worden in zijn geheel afbetaald door de Belastingdienst. De vordering wordt dus in zijn geheel voldaan.

Hoe kunnen wij verifiëren of andere publieke dienstverleners de schulden uit de regeling hebben kwijtgescholden?

De rijksuitvoerders als UWV, SVB, CAK, DUO hebben de opdracht gekregen van het ministerie om te anticiperen op de Verzamelwet hersteloperatie toeslagen. Waterschappen en gemeenten dienen zelfstandig te besluiten dat zij anticiperen op deze wet. Elke individuele gemeente neemt dit besluit. Wanneer schulden kwijtgescholden worden, wordt dit bevestigd met een beschikking. De ouder in een schuldbemiddeling ontvangt van alle publieke schuldeisers een beschikking wanneer de schuld uit de regeling is kwijtgescholden. Er is afgesproken met de publieke schuldeisers dat zij de schuldhulpverleners zoveel als mogelijk meenemen in deze communicatie.

De verificatie of alle schulden zijn kwijtgescholden kan daarmee zowel via de gedupeerde ouder als via de schuldhulpverlener verlopen. Een andere mogelijkheid is om de organisaties uit de regeling te benaderen en bij hen na te vragen of kwijtschelding heeft plaatsgevonden.

Waarom ontvangen we bij een schuldbemiddeling wel een vergoeding voor de afhandeling en bij een saneringskrediet niet?

In tegenstelling tot bij schuldbemiddeling, wordt bij het compenseren van het saneringskrediet geen vergoeding voor de werkzaamheden ingediend. Het indienen van de aanvraag en de afhandeling kost beduidend minder tijd. Tevens zijn de rentekosten inbegrepen in het openstaand kredietbedrag. De kredietbank wordt daarmee al gecompenseerd.

Hoe weten wij welke gedupeerde ouders een Msnp regeling hebben getroffen?

In aanloop naar de beëindiging van de Msnp heeft UHT gemeenten over ieder individueel geval geïnformeerd om zo de Msnp te kunnen opschorten. Op deze wijze bent u op de hoogte welke gedupeerde ouder een Msnp regeling heeft getroffen. UHT heeft nu ook een lijst beschikbaar gesteld met de aantallen gedupeerden in een buitengerechtelijk schuldentraject. Wanneer de aantallen waarvoor u Msnp-regelingen hebt opgeschort niet overeenkomen met de aantallen op de gepubliceerde lijst kunt u contact opnemen via CAP.UHT.WSNP.MSNP@belastingdienst.nl.

Welke bijlagen moeten worden meegestuurd bij de aanvraag tot beëindiging?

Bij de aanvraag stuurt u een afschrift van de schuldregelingsovereenkomst mee. Dit is de overeenkomst tussen de gemeente/kredietbank en de gedupeerde ouder. Daarnaast stuurt u een afschrift mee van de bevestigingsbrief. Dit is de bevestiging dat met alle schuldeiser een akkoord is bereikt.

Wat wordt bedoeld met de oorspronkelijke schuld?

Dat is de hoogte van de schuld ten tijde van de schuldenlijst, inclusief de ophogingskosten.

Wsnp – uitgangspunten en proces

Wat wordt betaald voor schulden in de Wsnp?
In een Wsnp-traject spaart de saniet (de gedupeerde ouder in dit geval) elke maand een bedrag in de boedel. De Wsnp-bewindvoerder stelt een lijst op met de erkende schuldeisers en beheert de boedel. Wanneer de Wsnp wordt beëindigd, haalt de Wsnp-bewindvoerder zijn eigen salaris en de gemaakte kosten uit de gespaarde boedel. Het restbedrag wordt normaliter verdeeld over de schuldeisers.

De Belastingdienst/Toeslagen zal – in tegenstelling tot het reguliere proces – alle vorderingen die op de lijst van erkende schuldeisers zijn opgenomen, compenseren. De kosten voor bewindvoering, ofwel het salaris voor de bewindvoerder en de bijkomende kosten worden ook gecompenseerd.

Het gespaarde bedrag uit de boedel (dus het bedrag wat de gedupeerde ouder de afgelopen tijd zelf heeft afgedragen) zal worden teruggestort aan de ouder.  

Wat zijn de stappen om het Wsnp-traject af te kunnen sluiten?
De Wsnp-bewindvoerder dient een aanvraag in bij het nog in te richten loket bij de Belastingdienst. Hierover wordt begin juni meer bekend. Bij de aanvraag dient ten minste vermeld te worden:

  1. Het bedrag aan vorderingen op de lijst van erkende schuldeisers;
  2. Een berekening van de vergoeding door de bewindvoerder zelf;
  3. De afschriften van de boedelrekening.

De Belastingdienst/Toeslagen neemt binnen 4 weken een besluit over de aanvraag. Dit is een beschikking. De Belastingdienst/Toeslagen keert het totaalbedrag binnen 4 weken na d.d. beschikking uit aan de bewindvoerder. De bewindvoerder kan vervolgens het bedrag uitbetalen aan de schuldeisers. Hierna verzoekt de bewindvoerder de rechtbank om de saneringsregeling te beëindigen.

Ouders kunnen volledig gebruik maken van het ontvangen compensatiebedrag van (ten minste) €30.000.

Kan de bewindvoerder de aanvraag indienen voor zowel de ouder onder bewind als de toeslagpartner die niet onder bewind staat?
Nee, dit besluit is alleen geldig voor ouders die zich in een Wsnp of een Msnp bevinden. Wanneer de toeslagpartner (zijnde degene die zich niet in een Wsnp of Msnp bevindt) ook schulden heeft, zullen deze schulden via de brede schuldenaanpak zoveel mogelijk worden opgelost. Het moratorium – de zogenaamde pauzeknop – geldt voor zowel de gedupeerde ouder als de huidige toeslagpartner. Er kan dus ook niet via de toeslagpartner beslag worden gelegd op het ontvangen compensatiebedrag.

Hoelang duurt het totale proces voor afsluiting van de Wsnp wanneer de bewindvoerder aan aanvraag doet voor uitbetaling aan de Belastingdienst?
De Belastingdienst/Toeslagen neemt binnen 4 weken een besluit over de aanvraag van de bewindvoerder. Na de beschikking zal de Belastingdienst/Toeslagen binnen 4 weken het totaalbedrag uitkeren aan de bewindvoerder. In totaal duurt het dit deel van het proces dus maximaal 8 weken. Om daadwerkelijk over te gaan tot beëindiging, moet de bewindvoerder na uitbetaling aan de schuldeisers een verzoek indienen bij de rechtbank.

Kan de rechter het Wsnp traject weer heropenen wanneer er toekomstige baten ten gunste van de boedel ontstaan?
Juridisch gezien is dit mogelijk, maar hier zal voor gedupeerde ouders en hun toeslagpartner geen sprake van zijn. De schuldeisers worden namelijk gecompenseerd voor de oorspronkelijke vordering van de schuld. Er is geen sprake meer van een restschuld aan de schulden die gecompenseerd worden - en dus geen reden om het Wsnp-traject te heropenen.
Komen alle schulden van schuldeisers in de Wsnp  in aanmerking voor compensatie?
Nee, de volgende openstaande vorderingen (schulden) worden niet gecompenseerd:

  • Schulden die voortvloeien uit oplichting (zie art. 326 Wetboek van Strafrecht);
  • Schulden voortkomend uit geldboetes;
  • Schulden die voortkomen uit te betalen schadevergoedingen (ook aan slachtoffers).

Deze schulden worden normaliter ook niet meegenomen bij het verkrijgen van een schone lei. Zie hiervoor ook artikel 358, 4e lid, van de Faillissementswet.

Kan de Wsnp wel worden afgesloten wanneer niet alle schulden worden gecompenseerd? Bijvoorbeeld schulden die voortvloeien uit boetes.
Ja. In het reguliere Wsnp-traject gaan deze aangewezen vorderingen ook niet mee in de schone lei. Het Wsnp-traject kan wel worden beëindigd.

Mijn Wsnp traject is afgesloten. Nu is het wettelijk traject weer heropend nadat ik 30.000 euro heb ontvangen. Ik kan niet beschikken over het geld voor compensatie. Wat kan ik doen?
Ouders die zich (opnieuw) in het wettelijke schuldentraject bevinden, omdat dit is heropend door het (mogelijk) ontvangen van het forfaitaire bedrag, komen ook voor deze regeling in aanmerking. De bewindvoerder doet ook in deze situatie een aanvraag voor compensatie. Na uitbetaling aan de schuldeisers zal deze situatie zich niet meer voordoen. Immers de oorspronkelijke vordering is betaald door de Belastingdienst. De gedupeerde ouder ontvangt het gespaarde in de boedel van de bewindvoerder. Daarmee kan de gedupeerde ouder (weer) over de forfaitaire uitbetaling beschikken.

Is er verschil in de afsluiting van het Wsnp-traject en de uitkering van de Catshuisregeling wanneer de gedupeerde ouder onder beschermingsbewind staat of onder schuldenbewind?
Het Besluit Wsnp/Msnp geldt enkel voor gedupeerde die zich in een wettelijk schuldsaneringstraject bevinden (Wsnp). Gedupeerde ouders met schulden die onder bewind zijn gesteld wegens wegens het hebben van problematische schulden (schuldenbewind) vallen niet onder dit besluit. De schulden voor deze groep ouders zullen zoveel als mogelijk worden opgelost via de brede schuldenaanpak.

Msnp  - uitgangspunten en proces

Wat wordt betaald voor de schuldbemiddelingen in het minnelijke traject?
De Belastingdienst/Toeslagen zal het gehele openstaande bedrag van de oorspronkelijke vordering vergoeden. Schuldhulpverleners hoeven dus niet te kijken naar het akkoordbedrag.  In de aanvraag wordt het openstaande bedrag op de oorspronkelijke vordering opgevoerd.

Voorbeeld: De schuldeiser heeft een vordering openstaan van 10.000 euro. De schuldeiser is akkoord gegaan met 10%. Het gereserveerde bedrag is eenmalig uitgekeerd aan schuldeisers, waardoor deze schuldeiser 300 euro afbetaald heeft gezien op zijn vordering. De schuldhulpverlener dient bij de aanvraag het oorspronkelijke schuldbedrag minus het afbetaalde op te voeren. Concreet betekent dat dat voor deze schuldeiser een bedrag van 9700 euro kan worden opgevoerd bij de aanvraag.

Wat gebeurt er met het gereserveerde bedrag welke nog niet is uitbetaald aan de schuldeisers?Het gereserveerde bedrag wordt teruggestort aan de gedupeerde ouder.

Worden eerder gedane afbetalingen aan schuldeisers ook teruggestort aan de ouder?
Nee. Eerder gedane tussentijdse afbetalingen worden niet gecompenseerd. In een minnelijk traject met een schuldregeling krijgen schuldeisers de oorspronkelijke en volledige vordering (versneld) uitbetaald. Het minnelijk traject kan na afbetaling worden afgesloten.

Wat wordt betaald voor de saneringskredieten in het minnelijk traject?
Wanneer sprake is van een saneringskrediet zijn de schulden van eerdere schuldeisers overgenomen door de gemeente of de kredietbank. De oorspronkelijke schuldeisers maken hierdoor geen onderdeel uit van de compensatieregeling, omdat zij formeel geen schuldeiser meer zijn. De vorderingen zijn afgekocht en de kredietbank fungeert als enige schuldeiser. De Belastingdienst/Toeslagen vergoed de nog openstaande vordering van het saneringskrediet. De eerdere afbetalingen van gedupeerde ouders worden niet gecompenseerd. Hiermee kan het minnelijk saneringskrediet worden afgesloten. 

Komen alle schulden van schuldeisers in de Msnp-regeling in aanmerking voor compensatie?
In het algemeen zal dit het geval zijn. Niet saneerbare schulden worden niet gecompenseerd, maar het is niet gebruikelijk om deze schulden mee te nemen in een Msnp. Dit betreft bijvoorbeeld betaling van een geldsom aan een slachtoffer, of betaling aan de benadeelde partij van een geldbedrag en verplichting tot schadevergoeding opgelegd door de civiele rechter na een strafrechtelijke veroordeling.

Wat zijn de stappen om het minnelijke traject af te sluiten?
De schuldhulpverlener of de kredietbank dient een aanvraag in bij het nog in te richten loket bij de Belastingdienst. Bij de aanvraag dient ten minste vermeld te worden:

  1. Het bedrag aan openstaande vorderingen binnen de buitengerechtelijke schuldregeling;
  2. Een berekening van de vergoeding door de schuldhulpverlener.

De Belastingdienst/Toeslagen neemt binnen 4 weken een besluit over de aanvraag. Dit is een beschikking. De Belastingdienst/Toeslagen keert het totaalbedrag binnen 4 weken na d.d. beschikking uit aan de schuldhulpverlener of de kredietbank.

Bij een saneringskrediet is hiermee het traject beëindigd. Bij een schuldbemiddeling kan de schuldhulpverlener het bedrag uitbetalen aan de schuldeisers.

Mag de gemeente of kredietbank ook de aanvraag doen voor de huidige toeslagpartner met schulden die geen minnelijke regeling heeft getroffen (maar wel schulden heeft)?
Nee. Deze schulden zullen (grotendeels) worden opgelost binnen de brede schuldenaanpak. Het Besluit Wsnp/Msnp ziet enkel op de spoedige beëindiging van de Wsnp en Msnp trajecten.

Wordt ook het oorspronkelijke schuldbedrag betaald wanneer er sprake is van een saneringskrediet?
Nee. Dit komt door de aard van een saneringskrediet. Deze schuldeisers hebben direct het bedrag uitgekeerd gekregen waar zij mee akkoord zijn gegaan. Deze schuldeisers hebben al finale kwijting verleend voor het restbedrag. De kredietbank fungeert als enige schuldeiser. De Belastingdienst/Toeslagen zal het openstaande krediet compenseren.

Waarom worden de afbetaalde schulden uit de Msnp niet gecompenseerd en die uit de Wsnp wel? Dat lijkt oneerlijk.
Het doel van de regeling is om iedereen een schuldenvrije nieuwe start te geven, ofwel van ‘de molensteen verlost te zijn’. De reden waarom het gehele gespaarde bedrag vanuit de Wsnp wordt teruggestort aan de ouder en vanuit de Msnp mogelijk maar een deel, heeft te maken met het proces vanuit de Wsnp en het verschil ten opzichte van de Msnp.

In een Wsnp-traject spaart de saniet (de gedupeerde ouder in dit geval) elke maand een bedrag in de boedel. De Wsnp-bewindvoerder stelt een lijst op met de erkende schuldeisers en beheert de boedel. Pas wanneer de Wsnp wordt beëindigd, gaat de Wsnp-bewindvoerder over tot verdeling van de gelden. Totdat de verdeling plaatsvindt is de boedel feitelijk ‘van de ouder’.

In een Msnp-traject is het gebruikelijk dat het maandelijks gespaarde bedrag jaarlijks wordt verdeeld onder de schuldeisers. Wanneer deze verdeling heeft plaatsgevonden – en er dus een stukje is afgelost op de schuld - is het gespaarde bedrag in de boedel niet meer van de ouder, maar van de schuldeiser. Ook voor ouders in een Msnp-traject geldt dat zij het gespaarde bedrag in de boedel teruggestort krijgen, omdat de inhoud van de boedel feitelijk nog van de ouder is. Wanneer een eerder gespaard bedrag al is afgelost aan de schuldeisers, is dit niet meer het geval.

Wij hebben de schuldregeling in het BKR geregistreerd. Kan deze verwijderd worden?
Ja, deze kan verwijderd worden. Op dit moment is VNG in gesprek met het BKR om het proces van verwijderen te doorlopen. Zodra wij meer informatie hebben, zullen wij u informeren.

Naar boven ↑

4. De gegevensuitwisseling / machtiging

Moeten we de gedupeerden die al in beeld zijn bij de gemeente alsnog een plan van aanpak laten tekenen?
Het advies is om zoveel mogelijk aan te sluiten op het reguliere proces. Er dient wel in het dossier te worden vastgelegd dat de gedupeerde akkoord gaat met de ingezette ondersteuning. 

Is iedereen via de machtiging aan gemeenten wordt overgedragen ook echt gedupeerd?
Nee, de Belastingdienst stuurt de ouders die zich hebben gemeld door naar gemeenten zodat gemeenten ook andere hulpvragen op kunnen pakken met de ouder. De Belastingdienst heeft in kader van de machtiging inmiddels ook gegevens verstrekt over welke ouders 30.000 euro heeft ontvangen en daarmee als “gedupeerde” beoordeeld is.

Wanneer de lijst verstuurd wordt heeft de Belastingdienst nog niet ieder dossier kunnen behandelen. Wanneer de gemeente ouders benaderd, is het dan ook bekend of de 30.000 euro is uitgekeerd?
Ja, de gegevens over de uitbetaalde ouders worden sinds 1 april 2021 in de gegevensoverdracht verstrekt. 

Kun je uitleggen waarom de gemeente de gegevens van de Belastingdienst niet naast eigen lijsten mag leggen zodat deze argumentatie overgebracht kan worden naar de ouders?De machtiging betekent dat je namens een organisatie, in dit geval de Belastingdienst, contact opneemt met gedupeerden. Indien er geen contactgegevens beschikbaar zijn in de gegevensoverdracht dan kunt u de gegevens vergelijken met de BRP. Dit is mogelijk aangezien het bijdraagt aan het doel van de machtiging: contact opnemen. Overige bestandsvergelijking, zoals die met de gegevens van de bijstand, is niet toegestaan, aangezien dit niet bijdraagt aan het doel van de machtiging: contact opnemen. Dit is afgestemd met de Autoriteit Persoonsgegevens.

Worden alle gedupeerden in één keer overgezet naar de gemeenten?De gegevensoverdracht van de Belastingdienst naar gemeente betreft in eerste instantie allemaal ouders die zichzelf bij de Belastingdienst gemeld hebben. De eerste gegevensdeling bestaat uit circa 18.000 ouders (februari 2021). Daarna zal er elke twee weken een update worden gestuurd vanuit de Belastingdienst. Hierin zullen alleen de nieuwe ouders worden weergegeven. Inmiddels worden er aanvullende gegevens verstrekt over de ouders die compensatie hebben ontvangen.

Krijgen de ouders van de Belastingdienst bericht dat de gemeente hen gaat benaderen?
Dit is de algemene berichtgeving van de Belastingdienst opgenomen.

Meer vragen over de gegevensuitwisseling?
Meer informatie is te vinden in de Vragen en antwoorden - Machtigingsbesluit.

Naar boven ↑

5. De uitvoeringskosten

Hoe worden gemeente geacht de vergoeding van de uitvoeringskosten te besteden? Zijn hier kaders voor?
De betaling uit december 2020 is bedoeld om bij te dragen aan de hulpverlening aan ouders die zich gemeld hebben bij de belastingdienst als (mogelijk) gedupeerde. De hulpverlening kan bestaan uit: 

  1. Het eerste contact te leggen met gedupeerde ouders en de hulpvra(a)g(en) te inventariseren. 
  2. Een plan van aanpak op te stellen om de gedupeerde ouder te begeleiden. 
  3. De inkoop en uitvoering van trajectzorg op de vijf leefgebieden (huisvesting, schulden, inkomen, zorg en de opvoeding van kinderen). 
  4. Het verrichten van nazorg.  

Initiatieven van de gemeente moeten aansluiten bij tenminste één van de activiteiten, zoals genoemd in artikel 3, eerste lid, Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek. Inmiddels hebben meer dan 30.000 mogelijk gedupeerden zich aangemeld. Gemeenten kunnen de kosten via de reguliere weg van een SPUK verantwoorden. Dit geldt voor het totaal aantal aangemelde mogelijk gedupeerde ouders. De SPUK uit 2020 wordt op dit moment geactualiseerd. Meer informatie vindt u in de Handreiking Financiële Verantwoording en de Regeling van de Minister van Financiën van 18 november 2020. 

Kun je psychologische hulp financieren vanuit het potje indien er geen voorliggende voorzieningen zijn?
Ja. Het is aan de gemeentelijke professional om te bepalen wat passende ondersteuning is voor een gedupeerde op basis van een Plan van Aanpak. Het eenmalige bedrag is bedoeld om bij te dragen aan de hulpverlening aan (mogelijk) gedupeerde ouders, zoals:

  1. Het eerste contact te leggen met gedupeerde ouders en de hulpvra(a)g(en) te inventariseren.
  2. Een plan van aanpak op te stellen om de gedupeerde ouder te begeleiden.
  3. De inkoop en uitvoering van trajectzorg op de vijf leefgebieden (financiën, wonen, werk/dagbesteding, gezondheid en gezinssituatie).
  4. Het verrichten van nazorg. Onder nummer drie heeft de gemeente ruimte om bijvoorbeeld psychologische hulp in te zetten.

Wij laten het Plan van Aanpak nooit tekenen omdat het mogelijk moet zijn om bezwaar te maken. Als mensen niet in bezwaar gaan, dan zijn ze automatisch akkoord. Mogen wij dit proces dan gewoon blijven hanteren?
Het advies is om zoveel mogelijk aan te sluiten op het reguliere proces. Er dient wel in het dossier te worden vastgelegd dat de gedupeerde akkoord gaat met de ingezette ondersteuning.  

Als de gedupeerde al op de lijst staat, is er dan alsnog een brief nodig?
De ouders die door de Belastingdienst via de machtiging worden overgedragen aan gemeenten zijn niet bij voorbaat gedupeerd. Een aantal van hen wordt nog door de Belastingdienst beoordeeld. Het gaat hier om ouders die zichzelf gemeld hebben, niet om ouders die persé gedupeerd zijn. De vernoeming in de machtiging is echter voldoende voor de Financiële Verantwoording.

In de SPUK is aangegeven dat het Plan van Aanpak voor de mogelijk gedupeerde ouder ondertekend moet worden. Wij hanteren dit proces niet voor bijvoorbeeld de Plannen van Aanpak voor de WMO, de WGS en Jeugdzorg. Hiernaast vinden we dit een belastend proces voor de mogelijk gedupeerde ouder. Kunnen wij afwijken van dit proces?  
Het advies is om zoveel mogelijk aan te sluiten op het reguliere proces. Er dient wel in het dossier te worden vastgelegd dat de mogelijk gedupeerde ouder akkoord gaat met de ingezette ondersteuning. 

Als gedupeerden al gebruik maken van WMO en jeugdwet in de afgelopen jaren, kan dit ook meegenomen worden in de declaratie?
Voor gedupeerden wordt een integraal Plan van Aanpak gemaakt waarbij ook lopende ondersteuning (bijv Wmo en Jeugdwet) kan worden meegenomen. Er kan verantwoord worden voor de jaren 2020 - 2023. Voor 2020 betreft het kosten vanaf 1-1-2020 maar het besluit mag al voor 1- 1-2020 genomen zijn.

Wanneer volgt de evaluatie over de hoogte van de 11 miljoen euro die door het rijk aan gemeenten is verstrekt?
De evaluatie is op 8 april opgeleverd.

Klopt het dat het een eenmalige specifieke uitkering is, die je in de periode 2020-2023 mag inzetten?
Ja, dit klopt.

In het verleden zijn er normbedragen genoemd ten aanzien van de verantwoording: registratie en inventarisatie 380 euro, plan van aanpak en uitvoering 3468 euro en nazorg 2244 euro. Hoe zit dit precies ten opzichte van de 1500 euro?
De normbedragen in de regeling zijn leidend. Zie financiële handreiking.

Heeft elke gemeente hetzelfde voorschot uitkering gekregen?
Nee, het voorschot is afhankelijk van het aantal gedupeerden per gemeente. Het bedrag dat de gemeente ontvangt per gedupeerde inwoner is wel gelijk.

Gemeenten geven aan niet de norm bedragen x het aantal aangemelde gedupeerden te hebben ontvangen. Hoe komt dit?
Het bedrag van de regeling is een soort van gemiddelde van de kosten voor het aantal trajecten. Niet iedere inwoner zal ondersteuning willen, of nodig hebben. De inschatting is gebaseerd op een pilot bij een beperkt aantal gemeenten. Vandaar dat er een vervolgonderzoek is gedaan naar de kosten. Dit onderzoek is opgeleverd op 8 april 2021.

Is de vergoeding van de uitvoerkosten onderdeel van het normbedrag of wordt dit apart beschikbaar gesteld?
Er worden normbedragen gehanteerd die gemeenten opvoeren voor de financiële verantwoording. Hiermee wordt voorkomen dat gemeenten voor deze onderdelen een aparte urenregistratie moeten bijhouden. De normbedragen staan los van de uitkering die de gemeente ontvangt. De bedragen worden genoemd in artikel 7, derde lid, van de Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek. Voor meer informatie, zie handreiking financiële verantwoording specifieke uitkering. Deze handreiking wordt zo snel mogelijk op de website van de VNG gepubliceerd. Hierin zijn op onderdelen ook uitvoeringskosten meegenomen.

Stel dat niemand zich meldt. Moet de gemeente de subsidie dan terugbetalen?
Ja. Conform artikel 8 van de regeling kan de uitkering op een lager bedrag worden vastgesteld dan op grond van artikel 4, tweede lid, is verstrekt. Dit verschil kan worden teruggevorderd indien uit de verantwoording blijkt dat de uitkering niet of niet volledig is besteed aan de activiteiten zoals genoemd in artikel 3 van de regeling.

Stel de aantallen gedupeerden stijgen, wordt de vergoeding dan ook verhoogd?
Er is aanvullend onderzoek gedaan naar de hoogte van de kosten. Dit gaat leiden tot een nieuwe Specifieke Uitkering (SPUK). Op dit moment (20 april 2021) wordt nog gewerkt aan de nieuwe SPUK.

Worden de kosten van bewindvoering (doordat iemand door de Toeslagenaffaire in de problematische schulden is geraakt en die de gemeente kwijt is via de bijzondere bijstand) gedekt door de vergoeding?
Ja. De kosten van bewindvoering worden gedekt conform artikel 7 lid 2. In de verantwoording voert de gemeente hiervoor de daadwerkelijk gemaakte kosten op.

Wij maken ook kosten voor het inrichten van een steunpunt en de coördinatie van de hersteloperatie. Hiernaast richten wij een aantal nieuwe bedrijfsprocessen in. Worden deze inrichtings- en coördinatiekosten ook vergoed?  
Ja, gemeenten ontvangen een vergoeding voor inrichtings- en coördinatiekosten. Er is onderzoek uitgevoerd naar de kosten voor bedrijfsvoering. Deze zijn gepresenteerd bij de 6e voortgangsrapportage aan de Tweede Kamer op 8 april 2021. In dit onderzoek naar de samenwerking met gemeenten zijn ramingen opgenomen voor de kosten die gemeenten maken voor de inrichting en coördinatie van de hersteloperatie. Het gaat dan om aanvullende kosten, los van de geboden ondersteuning aan mogelijke gedupeerde ouders. In het rapport is een eerste raming van € 8,4 miljoen voor de periode van een jaar opgenomen. De totale kosten (inclusief dienstverlening aan mogelijk gedupeerde ouders) worden ingeschat binnen de bandbreedte van € 53 – 111 miljoen. In het rapport wordt aangegeven dat gemeenten nog pril gestart zijn met dienstverlening en dat nader onderzoek nodig is voor verdere vaststelling van benodigde vergoeding.  

Wanneer de aantallen gedupeerden stijgen, wordt de vergoeding dan ook verhoogd? 
De onkosten van gemeenten worden volledig vergoed middels nacalculatie. 

Kunnen we met terugwerkende kracht kosten opvoeren binnen de SPUK?
Wanneer er een plan van aanpak is opgesteld voor ondersteuning aan de mogelijk gedupeerde ouder, dan kan met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2020 inkoop voor dienstverlening (component c) worden opgevoerd.

Waarom is de SPUK niet als Decentrale Uitkering beschikbaar gesteld? Dat zou gemeenten veel werk besparen.
Een decentrale uitkering is geld dat zonder oormerk kan worden besteed in gemeenten. BZK heeft geoordeeld dat dit voor deze gelden niet toegestaan is; het betreft geld met een specifiek doel. Daarmee is de uitkering in de vorm van een SPUK beschikbaar gesteld.

Naar boven ↑

6. De rol van de gemeente

Mag de gemeente bij de Belastingdienst ook een melding doen voor een mogelijke gedupeerde?
Ja. Vanuit de WGS (per 1/1/21) kan contact worden opgenomen met de Belastingdienst om informatie over fraude en betaalachterstanden etc. op te halen. Gemeente kan dan samen met de inwoner een melding doen. Het is aan de Belastingdienst om te oordelen of iemand gedupeerd is, maar de inwoner moet zich altijd melden als daar vermoedens voor zijn.

Hoe gaat de gemeente om met vragen rondom juridische hulp?

Sommige ouders vinden het moeilijk om zelf contact op te nemen met de Herstelorganisatie Toeslagen. Bijvoorbeeld omdat ze weinig vertrouwen meer hebben in de Belastingdienst. Of omdat ze bang zijn dat ze niet goed voor zichzelf op kunnen komen. Ouders die dat willen, kunnen juridische hulp vragen. Dat kunnen ze zelf regelen, maar ook gratis via de Raad voor de Rechtsbijstand.  Gedupeerde ouders kunnen via die regeling gratis een advocaat krijgen die hen helpt. De verwachting is dat hier voor 1 maart duidelijkheid over is. Let op: juridische hulp vragen is niet verplicht. Alle gedupeerde ouders komen in aanmerking voor €30.000 en voor herstel. Ook zónder juridische hulp. Meer informatie hierover staat op de site van de Belastingdienst.

Hoe gaat de gemeente om met gedupeerde ouders waarvan het vertrouwen in de Belastingdienst is geschaad en zij zich niet willen melden bij de Belastingdienst?
Het is belangrijk dat de gemeente hulpverleners met een groot empathisch en verbindend vermogen klaar heeft staan. Ook moet er brede kennis zijn van de reguliere processen binnen het sociaal domein. Dit zijn medewerkers die werkzaam zijn bij de schuldhulpverlening of het sociale wijkteam. De hulpverlener neemt de tijd voor de gedupeerde ouder om zo het vertrouwen te herstellen. In twee tot drie intakegesprekken wordt samen met de inwoner gekeken welke hulpvragen er zijn, welke ondersteuning de gemeente per hulpvraag kan bieden, wat daarbij van de inwoner wordt verwacht en wordt een start gemaakt met het opbouwen van de vertrouwensrelatie met de inwoner. De benodigde gegevens van de inwoner worden verzameld, op basis waarvan vaak al de eerste contouren van een ondersteuningsplan in kaart gebracht worden.

Naar boven ↑

7. De hulpverlening

Wat zijn de mogelijkheden wanneer een gedupeerde ouder in acute nood verkeerd?
Voor acute ondersteuning (ondersteuning dat binnen 48 uur nodig is) is vanuit de Belastingdienst ook een noodvoorziening opgezet. Dit kan eenmalig en tot een maximum van 500 euro worden ingezet. Voor overige ondersteuning kan de gemeente ook bijzondere bijstand verlenen en verantwoorden in de Specifieke Uitkering (SPUK). 

Krijgen gemeenten alle gedupeerde ouders in één keer aangeleverd? Wie moeten zij als eerste helpen?
Iedere gemeente krijgt de gegevens van inwoners woonachtig in die gemeente, die zichzelf hebben gemeld bij Toeslagen. Toeslagen deelt vervolgens elke twee weken de gegevens van nieuwe zelfmelders bij Toeslagen aan gemeenten. Inmiddels worden ook de gegevens verstrekt van ouders die een compensatiebedrag hebben ontvangen. Het is aan de gemeente om te bepalen welke ouders zij als eerste willen benaderen.

Wat kunnen we als gemeente doen als gedupeerde ouders zich niet melden bij de gemeente?Circa 31.325 ouders (20 april 2021) hebben zich gemeld bij de Belastingdienst. Middels een machtiging van de Belastingdienst kunnen gemeenten contact opnemen met deze ouders. Daarnaast is het de bedoeling dat gemeenten ook actief en outreachend te werk gaan om gedupeerde ouders te bereiken door middel van het oprichten van een steunpunt. Meer informatie over deze inrichting staat op de website van de VNG

Schaadt het de vertrouwensband tussen ouders en gemeenten niet wanneer ouders niet gedupeerd blijken te zijn?
Wanneer een ouder niet gedupeerd is kan de gemeente alsnog ondersteuning bieden op verschillende leefgebieden zoals schulden en opvoedingsproblematiek. Dit doet de gemeente ongeacht de reden waardoor de behoefte aan ondersteuning is ontstaan. De gemeentelijke hulpverlener staat naast de ouder en kan door het bieden van ondersteuning en een luisterend oor de ouder bijstaan.

Wat gebeurt er wanneer de ouder niet gedupeerd blijkt te zijn en de gemeente ondersteuning heeft geboden?
De rol van de gemeente is het bieden van ondersteuning van haar inwoners, ongeacht of iemand gedupeerd is. Als de gemeente iemand helpt die denkt gedupeerd te zijn maar die zich niet heeft aangemeld bij de Belastingdienst, dan wordt iemand meegenomen in het reguliere hulpaanbod van de gemeente. Dienstverlening wordt vergoed totdat helder is dat een ouder niet als gedupeerd wordt aangemerkt door de Belastingdienst. Dit is niet eerder dan dat de integrale toets heeft plaatsgevonden en de eindbeschikking is afgegeven. Er wordt gewerkt (20 april 2021) aan een aanvullende SPUK waarin meer duidelijkheid wordt gegeven op dit punt.

Als een stel uit elkaar gaat: zijn het dan twee gedupeerden of blijft het gezien als paar?De Belastingdienst keert 1 keer €30.000 per (voormalig) huishouden uit. De tegemoetkoming gaat naar de persoon die de kinderopvangtoeslag heeft aangevraagd. De Belastingdienst roept ouders die zijn gescheiden op om samen afspraken te maken over de verdeling van het geld. Op dit moment wordt er ook gewerkt aan een aanpak voor ex-partners ten aanzien van de compensatie en schulden.

Kan de gemeente de namenlijst van de Belastingdienst/UHT aanhouden tegen bijvoorbeeld mensen die schuldhulpverlening ontvangen?
Nee, gemeenten worden gemachtigd om namens de Belastingdienst/UHT contact op te nemen met gedupeerden om in een vrijblijvend gesprek hulp (gemeentelijke dienstverlening) aan te bieden. Vooraf mag er geen data gecombineerd worden o.i.d.

Hoe zijn de gedupeerde ouders te herleiden wanneer er sprake is van meerdere schulden?
Hierin is het verhaal van de ouder leidend. Wanneer een inwoner hulp nodig heeft bij de aanpak van schulden, huisvesting, werk en andere leefgebieden dan ondersteunt de gemeente hierin. Wanneer een inwoner zelf of een hulpverlener vermoedt dat de inwoner gedupeerd is door de Belastingdienst/UHT, moet de inwoner zich (met hulp van de hulpverlener/gemeente) melden bij de Belastingdienst om in aanmerking te komen voor compensatie. Dit geldt voor alle inwoners die vermoeden gedupeerd te zijn door het toeslagenstelsel.

Wat wordt precies bedoeld met nazorg?
Gemeenten houden tot ongeveer 24 maanden vinger aan de pols contact met inwoners die na een ondersteuningstraject weer voldoende zelfredzaam zijn om zonder aanvullende ondersteuning hun huishouden op de rit te houden. Onderdeel van nazorg kan zijn: periodieke gesprekken, de inzet van buurtmaatjes en coaching/training op afroep.

Hoe ga je om met gedupeerden die schulden door de Toeslagenaffaire hebben afgelost door bij vrienden en familie geld te lenen?Gedupeerde ouders moeten zich bij Belastingdienst/UHT melden. De Belastingdienst/UHT beoordeelt het recht op de 30.000 euro. Daarnaast zijn we bezig zijn met een schuldenaanpak waarin ook informele schulden worden meegenomen. Gemeenten kunnen alvast starten met het inventariseren van schulden.

Wat moet de gemeente doen als een gedupeerde ouder zich meldt voor hulp met schulden maar er is nog niets bekend over eventuele compensatie door de Belastingdienst?
Gemeenten kunnen burgers ondersteunen bij het inventariseren van schulden en op de andere domeinen (huisvesting, inkomen, zorg en de opvoeding van kinderen) ongeacht helderheid over de (omvang van) compensatie.

Naar boven ↑

8. Vertrokken Onbekend Waarheen

Wat zijn aanmeldingen met de status Vertrokken Onbekend Waarheen?

Dit zijn aanmeldingen van mogelijk gedupeerde ouders bij de Belastingdienst waarvan de woonplaats bij de Belastingdienst onbekend is. In het gegevensbestand vindt u naam, BSN, e-mailadres en telefoonnummer. Voor de laatste twee gegevens geldt dat deze alleen verstrekt worden indien deze bekend zijn.

In het gegevensportaal van de Belastingdienst tref ik een lijst ‘Vertrokken Onbekend Waarheen’. Deze inwoners staan niet (meer) bij ons ingeschreven. Waarom ontvangt onze gemeente deze lijst?

Uw gemeente ontvangt de gegevens van deze mogelijk gedupeerde ouder(s), omdat uw gemeente de laatste gemeente is waarbij deze mogelijk gedupeerde ouder(s) ingeschreven geweest zijn. Aangezien dit waarschijnlijk een kwetsbare doelgroep betreft vragen wij u om contact te leggen met desbetreffende ouders.

Welke actie wordt vanuit de gemeente verwacht wanneer er gegevens verstrekt worden met de status Vertrek Onbekend Waarheen?

We verzoeken u op basis van bovenstaande informatie een adressenonderzoek te doen om op deze manier een poging te doen om in contact te kunnen treden met desbetreffende ouder. Graag ontvangen wij terugkoppeling van gemeenten in hoeverre zij de contactgegevens van ouders konden achterhalen en succesvol contact hebben kunnen leggen. Dit is op “aantallen niveau” en mag niet herleidbaar zijn op het individu. De terugkoppeling vindt plaats door middel van de enquête van de VNG.

Kunnen wij het leggen van een succesvol contact en de dienstverlening ook verantwoorden via de SPUK?

Ja, dezelfde voorwaarden zijn van toepassing als voor dienstverlening aan andere mogelijk gedupeerde ouders.

9. De belastingdienst

Hoe kan ik de Belastingdienst bereiken?
Het Serviceteam is te bereiken op telefoonnummer: 0800-2358358. Meer contactinformatie staat op de website van de Belastingdienst.

Hoe weten de mensen of zij al op de lijst van gedupeerden staan bij de Belastingdienst?
Ouders die zich aangemeld hebben als gedupeerde ouder van de kinderopvangtoeslagaffaire krijgen hiervan schriftelijk een bevestiging van de Belastingdienst/UHT. Gedupeerde ouders krijgen na de lichte toets, voor de integrale beoordeling een Persoonlijk Zaakbehandelaar (PZB'er) toegewezen. Maar als dit nog niet het geval is, en mensen toch willen weten of ze bekend zijn bij het UHT, dan kunnen ze ook met het Serviceteam bellen.

Wat kan de gemeente doen wanneer een ouder aangeeft niet tevreden te zijn over diens PZB'er?
Als een ouder niet tevreden is met de PZB'er kan hij of zij contact opnemen met het Serviceteam voor een andere zaakbehandelaar.

Kan elke gedupeerde die aanklopt bij de Belastingdienst meteen informatie krijgen over het lokale ondersteuningsaanbod?
De Belastingdienst verstrekt generieke informatie over de hulp en ondersteuning die gemeenten de gedupeerden kunnen bieden.

Zijn er vanuit de Belastingdienst lokale zaakbehandelaars, dus per regio beschikbaar?
Nee. De VNG is in gesprek met de Belastingdienst of dit wel in overweging genomen kan worden. Er is wel het brede hulpteam beschikbaar. Dit hulpteam is regionaal ingedeeld met verschillende telefoonnummers per regio die voor gemeenten beschikbaar zijn. Het brede hulpteam helpt vervolgens ouders in acute nood die uw gemeente aandraagt en zorgt daarna weer voor een warme overdracht naar de hulpverlenende instanties in uw gemeente. Het uitvoeren van de hulpverlening zelf blijft een taak die is belegd bij de gemeente of andere instanties die deze taak wettelijk gezien uitvoeren.

Regio - Telefoonnummer

Noord - 0031-631142626
Noord - 0031-631142607
Noord - 0031-621358449
Oost - 0031-631142601
Oost - 0031-631142583
West - 0031-631127434
West - 0031-631142589
West - 0031-631142614
West - 0031-655902302
Zuid - 0031-631142595
Zuid - 0031-631142608
Zuid - 0031-631128255
Zuid - 0031-631142620 

Het aanvragen van urgentie of een noodvoorziening is niet mogelijk via deze telefoonnummers. Daarvoor is de bestaande, directe route via het serviceteam bedoeld. Het serviceteam ondersteunt ouders bij deze vraagstukken en is de plek waar ouders terecht kunnen met vragen.

Is er een definitie van 'gedupeerde ouder'?
In de periode tussen 2004 en 2019 is de Belastingdienst vaak veel te streng geweest in het controleren op en terugvorderen van Kinderopvangtoeslag. Ouders moesten daardoor onterecht veel geld terugbetalen en kwamen in grote problemen. Ouders die benadeeld zijn met kinderopvangtoeslag hebben recht op herstel. Daarvoor zijn er verschillende regelingen. De drie belangrijkste groepen gedupeerde ouders zijn:

  1. Ouders die gedupeerd zijn door groepsgewijze of individuele institutionele vooringenomenheid. Dat betekent dat zij betrokken waren bij een groepsonderzoek naar fraude. Deze onderzoeken staan bekend onder de naam ‘CAF-11 vergelijkbaar’.
  2. Ouders die in de afgelopen 15 jaar 1500 euro of meer (per toeslagjaar) onterecht moesten terugbetalen door de hardheid van het stelsel.
  3. Ouders die ten onterechte het verwijt van opzet of grove schuld (O/GS) hebben gekregen. Dat betekent dat de Belastingdienst dacht dat zij ernstige fouten hadden gemaakt in hun aanvraag voor kinderopvangtoeslag. Maar vaak hadden zij alleen kleine fouten gemaakt of waren ze vergeten informatie aan te leveren.

Hoelang duurt het voordat iemand een brief ontvangt dat hij/zij gedupeerd is?
Iedereen die zich voor 15 februari heeft aangemeld krijgt voor 1 mei bericht of men op basis van de lichte toets aanspraak maakt op het compensatiebedrag ad 30.000 en dus beoordeeld is als gedupeerde. Als de lichte toets geen uitsluitsel geeft volgt altijd een integrale beoordeling, maar de uitslag daarvan volgt pas na 1 mei 2021. Ook compensatie naar deze ouders volgt indien een ouder alsnog gedupeerde blijkt te zijn na 1 mei 2021.

Waarom krijgen ouders nog steeds (automatische) brieven van Toeslagen over verhoging van sancties en boeterente?
Dat zou inderdaad niet moeten. Hier wordt naar gekeken door de Belastingdienst/UHT. Als u hier berichten over ontvangt van ouders stuur die dan door naar hersteloperatie@vng.nl en obd@belastingdienst.nl.

Naar boven ↑

10. De ondersteuning van de VNG

Hoe kan de gemeente contact opnemen met de VNG over de Toeslagenaffaire?
Voor vragen, opmerkingen en suggesties kunt u mailen naar hersteloperatie@vng.nl of bellen naar 070-3738232

Welke ondersteuningsproducten heeft de VNG?
Op de website vind je o.a. een voorbeeldtekst voor de gemeentelijke website, een Algemene Handreiking voor de ondersteuning van gedupeerde ouders, een Factsheet over de inrichting van het steunpunt, de Handreiking Financiële Verantwoording, Vraag en antwoorden - Machtigingsbesluit, en de meeste recente lijst met ouders die zich bij de Belastingdienst hebben gemeld.

Hoe kan de gemeente het beste het steunpunt inrichten voor gedupeerde ouders?
Meer informatie over de inrichting van het steunpunt staat in het Factsheet. Hier worden voorbeelden genoemd voor de communicatie om ouders die zich niet gemeld hebben te bereiken.

Is de gemeente verplicht een steunpunt in te richten?
Nee. DE VNG raadt echter aan om een steunpunt in te richten. Mochten er inwoners van uw gemeente zijn die gedupeerd zijn door de Toeslagenaffaire kunnen zij via het steunpunt makkelijk in contact komen met ondersteuning vanuit de gemeente. Door de Toeslagenaffaire zijn er bij veel gedupeerde ouders ook problemen ontstaan op het gebied van huisvesting, schulden, inkomen, zorg en de opvoeding van kinderen. Via het steunpunt kunnen ouders voor deze zaken hulp zoeken bij de gemeente.

Deelt de VNG de gegevens van contactpersonen met de Belastingdienst?
Ja. De afspraak is dat gemeenten zorgen voor zorgvuldige, effectieve en efficiënte hulp aan ouders. Die hulp heeft betrekking op de vijf leefdomeinen (wonen, financiën, gezondheid, werk en dagbesteding en/of problemen in de gezinssituatie). Meldt een ouder zich bij Belastingdienst/Toeslagen, dan is het belangrijk dat de ouders direct doorverwezen kunnen worden naar de betreffende gemeente. Voor de gedupeerde ouders en voor zowel de gemeenten als de Belastingdienst is het fijn als er zoveel mogelijk wordt gewerkt met vaste contactpersonen. Er zijn twee soorten contactpersonen. 1) als een ouder zich meldt dan is er een oudercontactpersoon bij de gemeente. 2) iedere gemeente heeft ook een beleidsmatige contactpersoon. De namen van deze contactpersonen worden gedeeld met de Belastingdienst. Dit gebeurt ten eerste voor escalatie in de uitvoering als het vastloopt in het contact tussen ouder en contactpersoon ouder bij gemeente. En ten tweede voor het benaderen van gemeenten voor het organiseren van gesprekken tussen staatssecretaris, ouder en gemeente.

Naar boven ↑

11. Overige vragen

Komt er een uitbreiding van de compensatieregeling naar HT/ZT/KGB? Ook losstaand van KOT?
In de vierde voortgangsrapportage heeft de staatssecretaris aangekondigd dat de bestaande compensatieregeling voor de kinderopvangtoeslag en de Opzet/Grove Schuld tegemoetkoming wordt uitgebreid naar de huurtoeslag, de zorgtoeslag en het Kindgebondenbudget. Dit omdat mogelijk ook hier mensen vooringenomen behandeld zijn of onterecht een OGS-stempel kregen. Over de tijdlijn is nog niets bekend.

Kan de gemeente gebruik maken van de diensten van Slachtofferhulp?
Ja. De VNG deelt met Slachtofferhulp de contactpersonen inwonersniveau van gemeenten. Indien gedupeerden zich melden bij Slachtofferhulp kunnen zij door Slachtofferhulp direct worden doorverwezen naar de gemeente. Uiteraard kan de gemeente zelf ook ouders doorverwijzen naar Slachtofferhulp.

Naar boven ↑