Nummer 19, 1 december 2017

Tekst: VNG

Op 9 november kwamen drie commissies bijeen. De commissies Werk en Inkomen en Onderwijs, Cultuur en Sport hebben voornamelijk stilgestaan bij de belangrijkste onderwerpen voor de VNG in het regeerakkoord. Op deze pagina een kort verslag hiervan. Meer informatie over de commissies en de vergaderingen kunt u vinden op www.vng.nl/vereniging.

Onderwijs, Cultuur en Sport

De commissie vindt het spijtig dat het extra geld in het regeerakkoord – 170 miljoen euro voor meer uren voor- en vroegschoolse educatie en 250 miljoen euro voor extra kinderopvangtoeslag – niet integraal wordt besteed aan de brede ontwikkeling van kinderen. Ook wordt de eerdere rijksbezuiniging op het onderwijsachterstandenbeleid van 65 miljoen euro slechts voor 15 miljoen euro ongedaan gemaakt. De VNG zou zich daarom moeten inzetten voor het al in 2018 deels beschikbaar komen van de 170 miljoen euro (zie p. 13).

Bij cultuur mist de commissie in het regeerakkoord een visie op de verbinding met onderwijs en sociaal domein. Voorts wordt een eerdere bezuiniging van 200 miljoen euro slechts deels hersteld met     80 miljoen euro. De commissie is verheugd over de extra gelden voor monumenten en over de rol van sport in het Sportakkoord en het Preventieakkoord.

De commissie gaat akkoord met de modelbegroting en het keurmerk voor streekomroepen. Ook kan zij zich vinden in het geactualiseerde certificeringskader voor openbare bibliotheken en centra voor de kunsten. Over de Fair Practice Code Cultuur gaf zij nog geen oordeel, eerst moet er een uitwerking komen. Het visiedocument Sport stimuleert! van de Vereniging Sport en Gemeenten is met wat kanttekeningen geaccepteerd.

Werk en Inkomen

De commissieleden vinden het positief dat voor de aanpak van schulden een forse paragraaf is opgenomen in het regeerakkoord. Deze ondervangt niet volledig de grootste knelpunten, zoals ook benoemd in het pamflet Naar een betere aanpak van schulden en armoede, maar biedt wel aanknopingspunten. Schulden- en armoedeproblematiek zijn vaak de oorzaak van of werken belemmerend op doelstellingen op andere leefgebieden. De aanpak van schulden vraagt daarom om een gezamenlijke ambitie en integrale benadering van meerdere departementen en gemeenten.

In het regeerakkoord wordt gesproken over de omzetting van loonkostensubsidie naar loondispensatie. De commissieleden vinden loondispensatie een groot zorgpunt in het regeerakkoord, zowel voor werknemers als voor de gemeentelijke uitvoeringspraktijk. De VNG wil spoedig ambtelijk en bestuurlijk overleg met het ministerie van SZW over de uitleg en de consequenties van dit voornemen. Er moet, voordat onomkeerbare stappen worden genomen, een realistische uitvoeringstoets komen.

Gemeenten willen aan tafel zitten als er weer een sociaal akkoord wordt gesloten. Het akkoord uit 2013 is bij gemeenten (procesmatig) slecht gevallen omdat er verplichtende zaken in stonden waar men niet in gekend was, laat staan dat men partij is geweest. Gemeenten hebben inmiddels een positie in het (regionale) arbeidsmarktbeleid. Afstemming van sectoraal beleid en beleid op decentraal en regionaal niveau is daarom van cruciaal belang om samen de doelen van de inclusieve samenleving te realiseren.

Milieu, Energie en Mobiliteit

Hannie Vlug, directeur Duurzaamheid van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, gaf een presentatie over de stand van zaken van de transitieagenda’s en het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). De commissie ondersteunt het manifest en roept alle gemeenten op om het te ondertekenen. Meer dan zeventig gemeenten hebben dat inmiddels gedaan. Gemeenten konden zich tot 1 december aanmelden. Op het MVI-congres op 14 december is het laatste ondertekenmoment. Gemeenten hoeven daar niet fysiek bij aanwezig te zijn.

De commissie besteedde aandacht aan het onderwerp bodem en ondergrond in gemeentelijke omgevingsvisies. De bodem is nodig voor transport van energie, de opslag van CO2, nutsvoorzieningen, landbouw et cetera. Maar door klimaatverandering en de energietransitie komen nu de grenzen in beeld van wat het systeem aankan. De energietransitie stelt bijvoorbeeld andere eisen aan kabels en leidingen. Tegelijkertijd staan boeren in Friesland, Zeeland en in het bollengebied door verzilting van de bodem voor de keuze om te stoppen of over te stappen op andere gewassen. Het blijkt moeilijk om maatschappelijk en bestuurlijk aandacht te vragen voor bodem en ondergrond: doorgaans gaat het over de lange termijn en wordt veel jargon gebruikt. Vanuit de werkgroep bodem (WEB) gaat Henk van den Berg bij alle gemeenten langs om het thema onder de aandacht te brengen. Aanmelden kan via de VNG: henk.vandenberg@vng.nl.