Gemeenten kopen jaarlijks voor tientallen miljarden euro’s in, daarbij zijn ze op zoek naar de beste diensten en producten. Elke gemeente heeft te maken met aanbestedingsregels, door decentrale overheden vaak genoemd als voorbeeld van Europese regeldruk. Daarnaast koopt de VNG met GT collectief diensten en producten in voor gemeenten.
Nieuws
Rol van gemeenten
Inkoop is een belangrijk instrument voor gemeenten. Ze kopen samen jaarlijks voor meer dan € 40 miljard in. Met hun inkoop kunnen gemeenten ook maatschappelijke doelen bevorderen.
VNG-modellen
VNG Model Algemene Inkoopvoorwaarden
Op een goede manier inkopen en aanbesteden is van groot belang voor gemeenten. De VNG ondersteunt u daarbij met het Model Algemene Inkoopvoorwaarden.
VNG Model Inkoop- en aanbestedingsbeleid
Het VNG Model is een hulpmiddel voor het professioneel inkopen, aanbesteden en opdrachtgeven. Het biedt daarnaast een uniform kader waardoor gemeenten hun inkoopproces kunnen harmoniseren en het een herkenbaar beleid wordt voor ondernemers en haar inwoners. Het model is in 2025 geactualiseerd.
Servicecentrum Gemeenten (SCG)
Het Servicecentrum Gemeenten (SCG) borgt professioneel en structureel het groeiend aantal gezamenlijke contracten dat door de VNG wordt afgesloten voor gemeenten.
GT en collectieve inkoop
De VNG koopt met GT producten en diensten voor gemeenten in. GT wil voor gemeenten in Nederland telecommunicatie- en ICT-diensten van de beste kwaliteit tegen de laagste prijs realiseren. De aanbestedingskalender biedt u een overzicht van zowel de lopende als de nieuwe initiatieven.
Community Inkoop en Aanbesteden
'Weet wat er speelt, deel kennis en werk samen met 1239 gemeentelijke inkoop professionals uit heel Nederland!’
De VNG wil graag professionals op het gebied van inkoop en aanbesteden bij elkaar brengen, opdat zij hun expertise met elkaar kunnen delen.
Sparren met collega-inkopers? Dat kan op ons digitale platform Inkoop en Aanbesteden op VNG Fora. Let op: om in te loggen is lidmaatschap vereist. Bent u nog geen lid, dan kunt u het lidmaatschap aanvragen via forum.helpdesk@vng.nl (alleen voor gemeenten en gemeentelijke organisaties).
Vraag en antwoord
-
Ja, dat is mogelijk. In de overeenkomst kunnen nadere bepalingen worden opgenomen voor de verschillende branches op grond van artikel 2 lid 2 Model AIv. Hiervoor worden in de toelichting ook handreikingen geboden. Voor bepaalde diensten, zoals bijvoorbeeld accountantsdiensten, zal goed gekeken moeten worden welke aanpassingen in de overeenkomst nodig zijn, eventueel in overleg met ondernemers.
-
Ja, dat is mogelijk, maar heeft niet onze voorkeur. Om het inzichtelijk te houden voor de ondernemers verzoeken wij u gebruik te maken van een addendum. Hierdoor hebben ondernemers snel inzicht in wat afwijkt van het VNG Model AIv.
Hieronder de introductietekst die u kunt gebruiken:
Addendum Algemene Inkoopvoorwaarden: In dit addendum geeft de gemeente aan in welke artikelen zij afwijkt van het VNG Model Algemene Inkoopvoorwaarden en op welke wijze.
-
In het VNG Model AIV 2012 is het oude artikel 14 lid 1 'vrijwaring voor aanspraken van derden' opgenomen.
"De Contractant vrijwaart de Gemeente tegen eventuele aanspraken van derden ter zake van schade door deze derden geleden ten gevolge van de uitvoering van de Contractant van de Overeenkomst en het gebruik of toepassing van de geleverde Goederen of Diensten van de Contractant."
In het nieuwe Model 2024 is dit artikellid niet overgenomen.
De reden hiervoor is dat in het nieuwe Model 2024 een beperking van de aansprakelijkheid is opgenomen in artikel 16 lid 1 VNG Model AIV 2024. In het oude Model 2012 was geen beperking van aansprakelijkheid opgenomen. Als het oude artikel was blijven staan, dan zou dit een risico met zich mee kunnen brengen. Een rechter of de Commissie van Aanbestedingsexperts zou tot het oordeel kunnen komen dat er voor aanspraken van derden in bepaalde overeenkomsten sprake zou zijn van een zogenoemde 'ongelimiteerde aansprakelijkheid'. ‘Ongelimiteerde aansprakelijkheid' is in strijd met voorschrift 3.9D Gids Proportionaliteit.
Dit is bevestigd door het Gerechtshof Den Haag:"De beperking tot € 3.000.000,- is echter evenmin van toepassing indien “de aansprakelijkheid verband houdt met aanspraken van derden”. Omdat is te voorzien dat het, binnen de kaders van deze aanbesteding, bij schade die door de opdrachtgever wordt geleden als gevolg van een tekortkoming door de opdrachtnemer, veelal (mede) zal gaan om aanspraken van derden, is de aansprakelijkheid in overwegende mate ongelimiteerd en daarmee in strijd met het in de Gids Proportionaliteit opgenomen uitgangspunt." (rechtsoverweging 37)
Dit is ook bevestigd in een advies van de Commissie van Aanbestedingsexperts (3 mei 2024): "dat de vrijwaring niet ongelimiteerd is".
In het huidige VNG Model AIV 2024 zijn in een aantal artikelen specifieke vrijwaringen opgenomen: artikel 4.5, artikel 8.6 en artikel 25.6. Daarnaast kunnen in de overeenkomst nog nadere specifieke vrijwaringsbedingen worden opgenomen.
Voor deze vrijwaringen en eventuele extra overeengekomen vrijwaringen geldt de beperking van de aansprakelijkheid in artikel 16.1 VNG Model AIV 2024 niet. Dit betekent echter niet dat hiervoor een zogenoemde ‘onbeperkte’ aansprakelijkheid geldt. Voor deze specifieke vrijwaringen wordt aangesloten bij de beperkingen van aansprakelijkheid die worden geboden door het wettelijk systeem van het Burgerlijk Wetboek (zoals eigen schuld art. 6:101 BW en matiging art. 6:109 BW).
Meest recente discussies op het VNG-forum
Aan de slag met de Gemeentelijke Uitvoering
Hieronder staan producten, diensten en programma’s die helpen om uw dienstverlening te verbeteren.
Kenniscentra
Kenniscentrum Inkoop en Aanbesteden
Kenniscentrum Inkoop en Aanbesteden professionaliseert de inkoopfunctie van gemeenten en versterkt de gemeentelijke uitvoeringskracht door de inkoopkracht te vergroten.
Kenniscentrum Markt en Overheid
Kenniscentrum Markt en Overheid versterkt de samenwerking tussen de netwerkpartners van de gemeentelijke uitvoering. Het kenniscentrum is eigenaar van GIBIT (Gemeentelijke Inkoop Bij IT) en de SWC (Softwarecatalogus).
Tools
Klachtafhandeling bij aanbesteden
Aanbestedende diensten moeten op termijn een klachtenregeling hebben voor aanbestedingen. De VNG adviseert gemeenten zich tijdig hierop voor te bereiden. De handreiking ‘Klachtafhandeling bij aanbesteden’ en een animatievideo bieden handvatten voor het opzetten of verbeteren van een klachtenregeling.
Beter aanbesteden
De beste resultaten worden behaald als aanbestedende diensten en ondernemers goed samenwerken. Het programma Beter Aanbesteden (2021-2024), waarvan de VNG mede-initiatiefnemer was, richtte zich daarom op een dialoog creëren en kennis vergroten. De online magazines, factsheets, animatiefilmpjes en podcasts kunnen u verder helpen.
Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen
Van klimaat en milieu tot diversiteit en inclusie: maatschappelijke vraagstukken waaraan gemeenten kunnen werken door verantwoorde keuzes te maken als opdrachtgever en inkoper. Het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) helpt gemeenten om hier werk van te maken.
Praktijkvoorbeelden
Publicaties & Brieven
Wetsvoorstellen
Nieuwsbrief
GT heeft haar eigen maandelijkse nieuwsbrief met specifiek nieuws over diensten en producten. Meld u aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rond GT.