Retributies

Informatie voor raadsleden

Retributies toegelicht

Retributies of rechten komen in vele vormen voor. Er is echter een grote gemene deler. Retributies worden geheven als de gemeente een dienst verleent aan een individu of een van haar bezittingen ter beschikking stelt.

Voorbeelden van retributies zijn leges, marktgelden en standplaatsgelden. Maar ook reinigingsrechten zijn retributies.

De Gemeentewet maakt onderscheid naar retributies voor enerzijds het gebruik van gemeentebezittingen en werken en inrichtingen die de gemeente beheert, en anderzijds de door gemeenten verleende diensten. In belastingverordeningen ziet men zowel het gebruik als de dienstverlening door elkaar lopen.

Geen winst

De opbrengsten uit de retributies worden gebruikt om de kwaliteit van de activiteit te waarborgen en om personeels-, huisvestings- en materiaalkosten te dekken. De opbrengsten uit de retributie mogen de totale kosten van de daarmee verbonden activiteiten niet overtreffen. Met andere woorden: een gemeente kan geen winst maken op de diensten die zij levert. Het heffen van retributies om andere gemeentetaken te financieren is niet toegestaan.

Kostendekkendheid

De inkomsten uit de retributies hoeven niet kostendekkend te zijn en mogen worden aangevuld met inkomsten uit de algemene middelen. Hierbij past wel een duidelijke kanttekening. Retributies vormen vaak een tegenprestatie voor een dienst of activiteit van de gemeente. Als de gemeente met deze dienstverlening deelneemt aan het economische verkeer moet de gemeente zich houden aan de wettelijke gedragsregels voor economische activiteiten van overheden. Zo moet de gemeente ten minste de integrale kosten van een economische activiteit doorberekenen in de prijs. Dit beperkt de mogelijkheden om de retributietarieven minder dan kostendekkend te laten zijn.

Meer informatie

Wat regelt de wet?

Voor retributies schrijft de wet geen criteria voor waaraan deze moeten voldoen. Wel zijn er enkele beperkingen:

  • een retributie kan alleen worden geheven voor het gebruik van bezittingen, werken of inrichtingen van de gemeente en het verlenen van diensten
  • de verwachte belastingopbrengst mag niet hoger zijn de kosten die met het gebruik of de dienstverlening verbonden zijn

Een belangrijk aandachtspunt bij de retributies, is het verbod om winst te maken. Het is van belang dat de gemeenteraad hier acht op slaat. Het wordt sterk aangeraden de ramingen deel te laten uitmaken van de besluitvorming bij de invoering of wijzing van de belastingverordening.

Keuzemogelijkheden gemeenteraad

De wet kent geen voorgeschreven criteria voor de retributies. De gemeenteraad heeft zodoende veel vrijheid bij de inrichting van de verordening. Bij het vaststellen van de belastingverordening kan de gemeenteraad een eigen afweging maken over de volgende elementen:

  • de keuze om een retributie wel of niet te heffen
  • de mate van kostendekkendheid van de opbrengst
  • de maatstaven die de belastingschuld bepalen
  • de hoogte en differentiatie van tarieven die de belastingschuld bepalen
  • de vrijgestelde belastingplichtigen of belastbare feiten

Een kanttekening: bij een retributie bestaat een zeker verband tussen de bestemming van de baten en de inrichting van de belastingverordening. Dit beperkt de keuzevrijheid en vereist dat eventuele keuzes goed worden gemotiveerd bij de totstandkoming van de verordening.