Laatst bijgewerkt: 13 maart 2026

Met het wijzigen van het omgevingsplan kunnen gemeenten initiatieven faciliteren en nieuw beleid omzetten in regels. En via gebiedsgericht en thematisch wijzigen van het omgevingsplan kunnen gemeenten stap voor stap toewerken naar hun integraal omgevingsplan 2032.

Op deze webpagina's leest u meer over het wijzigen van het omgevingsplan. U vindt hier:

Bekijk hier hoe deze informatie over het wijzigen van het omgevingsplan samenhangt met andere informatie over het omgevingsplan op de VNG website.

Alternatieven voor wijzigen omgevingsplan met STOP

Deze webpagina’s gaan over het wijzigen van het omgevingsplan met STOP/TPOD. Daarnaast is het in veel gevallen mogelijk om te werken met een vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). 

Toepassingsvarianten

Voor besluiten die conform STOP zijn opgesteld onderkennen we 2 toepassingsvarianten. Deze varianten voldoen beide aan de Omgevingswet, maar geven elk op een andere manier invulling aan een wijziging van het omgevingsplan. Het gaat om een integrale, geharmoniseerde variant in de geest van de Omgevingswet en een transitievariant, bijvoorbeeld in een apart hoofdstuk van het omgevingsplan. Dit zijn de uitersten van het spectrum, natuurlijk zijn ook tussenvarianten mogelijk.

In zijn algemeenheid heeft een zo integraal mogelijke, geharmoniseerde variant steeds de voorkeur. Het gebruik van een transitievariantbetekent vaak dubbel werk. Toch kan een stap direct naar een integrale, geharmoniseerde variant in de praktijk te omvangrijk of te complex worden, waardoor een transitievariant uitkomst kan bieden.

U vindt hier 3 voorbeelden van het omgevingsplan. Deze voorbeelden zijn bedoeld ter inspiratie, om gemeenten te helpen bij het mogelijk maken van gebiedsontwikkeling via de systematiek van de Omgevingswet. Dit kan onder andere door regelingen over gebiedsontwikkelingen op te nemen in het omgevingsplan. Ze zijn dus niet bedoeld om letterlijk over te nemen. 

Let op: deze voorbeelden zijn met de kennis van nu juridisch houdbaar en geven een mooi inzicht in hoe regels eruit kunnen zien, maar er kan altijd sprake zijn van voortschrijdend inzicht..

Het gaat om de volgende 3 casussen:

De voorbeelden zijn gebaseerd op de staalkaarten voor het omgevingsplan van de VNG.

NB: In de documenten worden de voorbeelden aangeduid met de term 'basismodellen'.

De voorbeelden zijn opgesteld door Kennislab, in opdracht van de VNG. Kennislab is een samenwerking van stedebouwkundig adviesbureaus.

In deze opdracht werden voorbeelden opgesteld van het omgevingsplan en van de BOPA (zie voor de laatste onder Meer informatie). Gemeenten kunnen deze voorbeelden gebruiken bij het mogelijk maken van gebiedsontwikkeling onder de Omgevingswet.

Voorbeelden van de BOPA

Uw reactie 

Heeft u vragen of ideeën over het wijzigen van het omgevingsplan? Wij horen graag van u. U kunt contact met ons opnemen via omgevingswet@vng.nl onder vermelding van 'omgevingsplan'.