Sinds 1 januari 2026 is het niet langer mogelijk om het omgevingsplan te wijzigen met TAM-IMRO en moeten gemeenten werken met STOP/TPOD. In deze handreiking biedt u houvast met een aanpak voor het faciliteren van gebiedsontwikkelingen met STOP/TPOD, inclusief voorbeelden uit de praktijk.
Uw eerste gebiedsontwikkeling met STOP/TPOD kan een flinke uitdaging zijn. Dat is niet alleen omdat STOP/TPOD en het werken met 1 omgevingsplan heel anders zijn dan voorheen. Het komt ook doordat alle gemeenten op dit moment nog bezig zijn met de opbouw van hun integrale omgevingsplan. Waarbij het sterk varieert van gemeente tot gemeente waar zij staan in dit proces:
- Aan de ene kant van het spectrum zijn er gemeenten waar alle regels nog in het tijdelijke deel staan, de gemeente nog geen structuur en systematiek voor het omgevingsplan heeft gekozen en er nog geen basisset met regels (‘basisregeling’) is.
- Aan de andere kant van het spectrum zijn er gemeenten die al een structuur en systematiek en een basisregeling hebben en ook al stukken van het tijdelijk deel hebben overgebracht.
- Veel gemeenten bevinden zich ergens in het midden van dit proces. Zij zijn al wel aan de slag, maar nog niet zover met hun integrale structuur dat zij hierin kunnen en durven wijzigen.
Ongeacht waar u staat in het proces van opbouw: zolang het integrale omgevingsplan nog niet voltooid is, vergt het inpassen van een gebiedsontwikkeling uw speciale aandacht. Denk aan:
- Hoe voorkomt u ‘botsingen’ tussen ‘opbouwen plan’ en ‘openhouden winkel’?
- Hoe houdt u het plan consistent en rechtszeker?
- Hoe blijft het plan zo helder als mogelijk voor de raadpleger?
- Hoe zorgt u dat dienstverlening (vergunningchecks en formulieren) intact blijft?
- Hoe houdt u een beheerbaar plan?
In deze handreiking vindt u een praktische aanpak om hiermee aan de slag te gaan.
In deze handreiking vindt u:
- Aanpak op hoofdlijnen: 3 keuzen
- Keuze 1: Wat moet ik regelen: inventarisatie
- Keuze 2: Hoe wijzig ik de regels?
- Keuze 3: Waar in de structuur plaats ik de regels?
- Locaties en annotaties
- Juridische aandachtspunten
- Praktijkvoorbeelden van gebiedsontwikkelingen in STOP/TPOD
De handreiking is bruikbaar voor alle gebiedsontwikkelingen, van grote projecten tot kleinere initiatieven, waarbij gebruik van de BOPA geen uitkomst biedt.
We vullen de handreiking steeds verder aan. Hier vindt u een overzicht van de belangrijkste updates.
| Datum | Update |
| 4 februari 2026 | Publicatie versie 2. De informatie uit versie 1 is opnieuw geordend en aangevuld. De 3 varianten van een gebiedsontwikkeling in STOP/TPOD uit versie 1 zijn vervangen door een aanpak met 3 keuzen. Dit doet recht aan het gegeven dat er in werkelijkheid een groot aantal scenario's mogelijk is. Via de 3 keuzen bepaalt de gemeente het meest passende scenario voor het verwerken van een gebiedsontwikkeling in het omgevingsplan.
|
| december 2025 |
Praktijkvoorbeelden toegevoegd
|
| juli 2025 |
|
De handreiking sluit aan bij ons andere ondersteuningsaanbod bij het einde van TAM-IMRO, zoals de 7 minimale acties en de bijbehorende checklist.
Heeft u vragen of suggesties naar aanleiding van deze handreiking? Stuur dan een mail naar omgevingswet@vng.nl, met als onderwerp ‘gebiedsontwikkeling STOP/TPOD’. Uw vragen helpen ons bij het schrijven van aanvullingen in een volgende versie.