Gemeentelijke samenwerking

Een gemeenschappelijk openbaar lichaam heeft rechtspersoonlijkheid en kan daarom deelnemen aan het privaatrechtelijke rechtsverkeer. Wel geeft de Wet gemeenschappelijke regelingen enige grenzen (bijvoorbeeld art. 31a Wgr) en ook de gemeenschappelijke regeling kan grenzen stellen. Het dagelijks bestuur is bevoegd te besluiten een privaatrechtelijke rechtshandeling te verrichten (art. 33b lid 1 sub d Wgr). De voorzitter vertegenwoordigt het gemeenschappelijk openbaar lichaam in en buiten rechte (art. 33d Wgr). De rechtshandeling zelf wordt aangegaan door de rechtspersoon, het openbaar lichaam.

Op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen is het mogelijk een raadsadviescommissie in te stellen (art. 24a Wgr). Dit kan alleen in het geval van een gemeenschappelijk openbaar lichaam. Bij andere vormen van een gemeenschappelijke regeling kan de gemeenteraad een ‘informele’ (niet op de Wgr gebaseerde) commissie instellen.

De handreiking Verbeterde democratische legitimatie bij gemeenschappelijke regelingen noemt bijvoorbeeld de mogelijkheid van een agendacommissie: 

Een dergelijke agendacommissie houdt met name in de gaten of de gemaakte afspraken voor informatievoorziening en verantwoording wel nageleefd worden, en kan voorstellen doen ter verbetering van dit instrumentarium. Daarnaast kan het als vehikel gebruikt worden om zienswijzen, moties e.d. met elkaar te delen. De agendacommissie heeft nadrukkelijk géén politieke component. Daarom wordt vaak volstaan met één of twee raadsleden per gemeenteraad (evt. ondersteund door de griffie). De politieke afstemming die soms wenselijk kan zijn vindt dus niet via een dergelijke agendacommissie plaats.

Omdat het gaat om een informele commissie, kunnen de betrokken raden zelf de opzet en invulling van de commissie bepalen. Overigens is het ook mogelijk dat leden van de betrokken gemeenteraden met elkaar samenwerken zonder daar de naam agendacommissie aan te geven.

Een mogelijkheid is bijvoorbeeld om in elke raad een of twee raadsleden aan te wijzen die gezamenlijk zorgen voor de informatievoorziening richting de betrokken raden, om de controle op een bedrijfsvoeringsorganisatie gestroomlijnder te laten verlopen. Meer mogelijkheden vindt u op de Menukaart afstemming tussen raden van het ministerie van BZK.

Art. 87 Gemeentewet is inderdaad niet van toepassing op het algemeen bestuur van een openbaar lichaam. Dit betekent dat het algemeen bestuur nog steeds opgelegde geheimhouding door het dagelijks bestuur moet bekrachtigen (art. 23 lid 3 Wgr). Ook kunnen stukken met geheimhouding aan enkele leden van het algemeen bestuur worden overlegd, dit hoeft niet aan het algemeen bestuur als geheel.