Routekaart Eerder Aanvragen

Wilt u eerst overzicht krijgen van het hele proces? Gebruik de Gemeentelijke Routekaart Eerder Aanvragen (pdf, 996 kB). 

De routekaart laat zien welke stappen uw gemeente richting het indienen van aanvragen moet doorlopen en welke onderdelen u binnen de organisatie moet voorbereiden. Ook bevat de routekaart een aantal direct te gebruiken standaarddocumenten. De komende periode worden hieraan nog aanvullende standaarddocumenten toegevoegd.

Modelbeleidsregels Eerder Aanvragen

Bij netcongestie moeten gemeenten de projecten voor woningbouw, collectieve woonvormen en onderwijshuisvesting prioriteren. Stel hiervoor beleidsregels op en laat deze vaststellen om juridisch te onderbouwen waarom de gemeente een bepaalde volgorde hanteert op de projectlijst voor woningbouw of onderwijs. 

In de beleidsregels staat welke objectieve en transparante criteria worden gebruikt, hoe projecten worden beoordeeld en hoe besluiten worden gemotiveerd. Dat zorgt voor gelijke behandeling en minder juridische risico’s. Dit volgt uit het gelijkheidsbeginsel, het zorgvuldigheidsbeginsel en het Didam-arrest waaruit blijkt dat deze afweging eerlijk, zorgvuldig en uitlegbaar moet zijn. 

De VNG heeft hiervoor modelregels opgesteld die gemeenten naar eigen inzicht verder kunnen invullen. Om de coördinatie op 1 oktober gestroomlijnd te laten plaatsvinden wordt gemeenten dringend verzocht deze te gebruiken als basis voor de volgorde bepaling van de projectlijsten.

We benadrukken dat deze modelbeleidsregels betrekking hebben op het indienen van prioriteringsverzoeken in oktober 2026. Ook voor de periode daarna zijn beleidsregels nodig. De VNG komt daarom na de batch van oktober met een update. Daarin nemen we onder meer de punten uit de NPRES-mailing in overweging.

• Ga naar de modelbeleidsregels (docx, 88 kB)
• Lees de implementatiehandleiding (pdf, 172 kB)

Invulformat projectinformatie

Voor een aanvraag heeft de gemeente informatie nodig die vaak bij de projectontwikkelaar, woningcorporatie, initiatiefnemer of het schoolbestuur aanwezig is. Met het invulformat (xlsx, 28 kB) voor de benodigde projectinformatie kunt u deze gegevens gestructureerd ophalen en per project vastleggen.

Bestaat een groter project uit meerdere deelprojecten of bouwfasen? Dan wordt per deelproject of bouwfase een afzonderlijke aanvraag voorbereid. Gebruik het invulformat daarom ook afzonderlijk voor iedere fase waarvoor u transportcapaciteit wilt aanvragen.

Vul daarbij als projectnaam de specifieke naam van het deelproject of de bouwfase in, bijvoorbeeld ‘Project, fase 4b’. In de projectomschrijving kan vervolgens kort de relatie met het grotere project worden toegelicht. Zo blijft duidelijk voor welke concrete fase de capaciteit wordt aangevraagd, terwijl tegelijkertijd inzichtelijk blijft binnen welke bredere ontwikkeling deze fase valt.

Indicatieve rekentool aansluitvermogen

Voor sommige projecten is de benodigde aansluit- en transportcapaciteit nog niet gedetailleerd beschikbaar, omdat dit project pas laat in de tijd plaatsvindt. Voor het voorbereiden van de aanvraag moet echter een inschatting worden gemaakt van het benodigde aansluit- en transportvermogen. Gebruik hiervoor de indicatieve rekentool voor aansluitvermogen (xlsx, 271 kB). Lees voor gebruik de toelichting (pdf, 126 kB).

De tool ondersteunt bij het maken van een indicatieve berekening op basis van kenmerken van het bouwprogramma.

Werkinstructie Mijnaansluiting.nl voor gemeenten

Vanaf 1 oktober 2026 dienen gemeenten capaciteitsverzoeken voor woningbouw- en onderwijsprojecten in via Mijnaansluiting.nl. Hiervoor moet uw gemeente vooraf de juiste toegang hebben ingericht.

De werkinstructie van Mijnaansluiting.nl voor gemeenten (pdf, 241 kB) legt stap voor stap uit hoe u

• een zakelijk account aanmaakt
• een gemeentelijke gebruikersgroep aanmaakt of gebruikt
• collega's toegang geeft tot de gebruikersgroep
• rechten aanvraagt om capaciteitsverzoeken te doen 
• vanaf 1 oktober capaciteitsverzoeken indient en volgt

Heeft uw gemeente al een gebruikersgroep op Mijnaansluiting.nl? Dan kan deze worden gebruikt voor capaciteitsverzoeken. Houd er wel rekening mee dat alle gebruikers binnen een geautoriseerde gebruikersgroep de capaciteitsverzoeken kunnen inzien en indienen. U kunt er daarom ook voor kiezen een aparte gebruikersgroep voor Eerder Aanvragen in te richten.

Regel de toegang vóór 1 oktober. De benodigde rechten voor capaciteitsverzoeken kunnen vanaf 15 september worden aangevraagd.

Webinars en toelichtingen

De VNG organiseert thematische webinars waarin verschillende onderdelen van Eerder Aanvragen worden toegelicht.

• Bekijk het overzicht van webinars. 
  Nog niet aangemeld? Meld u aan voor de webinars
• Ga naar de terugkijklinks op het VNG-forum. 
  Nog geen account? Meld u aan voor het forum

Veelgestelde vragen

Heeft u een specifieke inhoudelijke of praktische vraag? Bekijk dan eerst de Veelgestelde vragen Eerder Aanvragen op het VNG-forum Energie, dossier Netcongestie. (Nog geen account? Meld u aan voor het forum)

Hier worden vragen van gemeenten gebundeld over onder andere

• het aanvraagproces
• maatschappelijke prioriteit
• de voorwaarden en bewijslast
• het vrijgeven van transportcapaciteit
• financiële aspecten en aanbetalingen
• woningbouw en onderwijs

Vragen en ervaringen uitwisselen met andere gemeenten

Gemeenten kunnen ervaringen, vragen en praktijkvoorbeelden uitwisselen via het VNG-forum Energie, dossier Netcongestie. (Nog geen account? Meld u aan voor het forum)

Daarnaast worden er wekelijkse inloopspreekuren georganiseerd. Tijdens deze spreekuren worden vragen beantwoord en delen gemeenten best practices over het Eerder Aanvragen.

Eerst weten welke stap voor u relevant is?

Wilt u weten hoe u Eerder Aanvragen binnen uw gemeente organiseert? Bekijk Aan de slag met Eerder Aanvragen.

Twijfelt u of een project kan worden meegenomen? Ga naar Voorwaarden Eerder Aanvragen.

Wilt u weten wanneer u een project kunt indienen? Ga naar Werkwijze Eerder Aanvragen oktober 2026.