Welke projecten kunt u eerder aanvragen?
Eerder Aanvragen is bedoeld voor concrete woningbouw- en onderwijshuisvestingsprojecten waarvoor in de komende jaren transportcapaciteit nodig is. Gemeenten kunnen vanaf 1 oktober 2026 tot maximaal 10 jaar vooruit transportcapaciteit aanvragen.
De werkwijze is bedoeld voor:
- Woningbouw: hieronder vallen verschillende vormen van woningbouw en collectieve woonvormen.
- Onderwijshuisvesting: hierbij gaat het om onderwijshuisvesting die binnen de voorwaarden van het ACM-prioriteringskader valt.
Kleinschalige onlosmakelijk verbonden activiteiten (KOVA)
Bij woningbouw kunnen onder voorwaarden ook kleinschalige onlosmakelijk verbonden activiteiten (KOVA) worden meegenomen. Dit zijn activiteiten die geen woning zijn, maar die noodzakelijk zijn om de woningbouwontwikkeling te kunnen realiseren. Denk bijvoorbeeld aan een kleine buurtvoorziening of een functie in de plint van een woongebouw.
Een activiteit kan alleen als KOVA worden meegenomen wanneer deze
- kleinschalig is
- onlosmakelijk verbonden is met de woningbouwontwikkeling
- ondergeschikt is aan het hoofddoel wonen
- noodzakelijk is voor het realiseren van de woningbouwontwikkeling
- geen zelfstandige commerciële ontwikkeling of gebiedsontwikkeling vormt
Voor KOVA geldt daarnaast een maximum van 1,3 kW aansluitvermogen per woning. Dit KOVA-budget geldt voor het totale woningbouwproject. Vraagt een KOVA-functie meer vermogen dan binnen dit budget past, dan kan het meerdere niet onder de prioriteit van de woningbouw worden meegenomen.
Let op: collectieve voorzieningen die rechtstreeks bij de woonfunctie horen, zoals liften, centrale verlichting of een collectieve warmtevoorziening, worden niet als KOVA beschouwd.
Welke projectinformatie heeft u nodig?
Om transportcapaciteit aan te vragen, moet de gemeente voldoende informatie over het project hebben. Per project gaat het in ieder geval om informatie over
- de locatie van het project of bouwfase
- het aantal en type woningen of andere aansluitingen
- hoogbouw, laagbouw of een combinatie daarvan
- collectieve voorzieningen
- eventuele kleinschalige onlosmakelijk verbonden activiteiten
- de manier waarop het project wordt verwarmd
- de planning en fasering
- het moment waarop de aansluiting en transportcapaciteit nodig zijn
- het benodigde aansluit- en transportvermogen
De netbeheerder kan een aanvraag alleen verwerken wanneer de vereiste gegevens compleet zijn.
Voor het verzamelen van deze informatie kunt u gebruikmaken van ons invulformat (xlsx, 28 kB) en, voor een indicatieve berekening van het benodigde vermogen, de rekentool voor aansluitvermogen (xlsx, 271 kB). Lees voor gebruik de toelichting (pdf, 126 kB).
Dien per deelproject of bouwfase een afzonderlijke aanvraag in
Bestaat een groter woningbouwproject uit meerdere deelprojecten of bouwfasen? Dien dan per deelproject of bouwfase 1 een afzonderlijke aanvraag voor transportcapaciteit in. Combineer dus niet meerdere toekomstige bouwfasen in 1 aanvraag.
Zorg dat uit de projectnaam duidelijk blijkt op welk deelproject of welke bouwfase de aanvraag betrekking heeft. Gebruik bijvoorbeeld ‘Project, fase 4b’ in plaats van alleen de naam van het project.
In de projectomschrijving kunt u vervolgens de bredere context van de aanvraag beschrijven. Geef bijvoorbeeld aan dat de betreffende bouwfase onderdeel is van een groter project en beschrijf kort het programma van deze fase en de relatie met het totale project. Als naar fasering wordt gevraagd, gaat het dus om de positie van deze aanvraag binnen het bredere project en niet om het samenvoegen van meerdere bouwfasen in 1 aanvraag.
Verzamel de benodigde projectinformatie en bepaal het benodigde vermogen vervolgens specifiek voor het project of de bouwfase waarvoor u de aanvraag indient.
Wie levert de informatie aan?
De gemeente dient de aanvraag bij de netbeheerder in, maar beschikt niet altijd zelf over alle technische en projectinhoudelijke informatie. Maak daarom duidelijke afspraken met projectontwikkelaars, woningcorporaties, schoolbesturen en andere initiatiefnemers over het tijdig aanleveren en actualiseren van projectinformatie.
Voorwaarden voor maatschappelijke prioriteit
Een aanvraag voor transportcapaciteit en een aanvraag voor maatschappelijke prioriteit zijn 2 verschillende zaken.
Voor maatschappelijke prioriteit moet aanvullende bewijslast worden aangeleverd waaruit blijkt dat het project aan de voorwaarden van het ACM-prioriteringskader voldoet. De plek op de wachtlijst is alleen gegarandeerd als ook kan worden voldaan aan de voorwaarden voor maatschappelijke prioriteit. Dit betekent dat gemeenten voor 1 januari 2027 de documenten voor zowel een prioriteitsaanvraag als transportcapaciteit moeten hebben ingediend bij de netbeheerder.
Woningbouw- en onderwijshuisvestingsprojecten die maatschappelijke prioriteit krijgen, vallen binnen categorie 3 (basisbehoeften) van het prioriteringskader. Binnen deze categorie wordt de onderlinge volgorde bepaald door de datum waarop de complete aanvraag voor transportcapaciteit is gedaan. De datum waarop maatschappelijke prioriteit wordt aangevraagd of toegekend, verandert deze datum niet.
Het is daarom zinvol om de aanvraag voor transportcapaciteit al in te dienen als nog niet alle bewijslast voor maatschappelijke prioriteit beschikbaar is. De prioriteitsaanvraag kan vervolgens worden gedaan zodra aan de voorwaarden wordt voldaan.
Voor het aanvragen van prioriteit is het belangrijk dat de onderstaande documenten op orde zijn:
- Bestuursverklaring (formeel bewijsstuk waarmee het bestuur de noodzaak en tijdige benutting van de gevraagde transportcapaciteit onderbouwt en verklaart dat de aanvraag volledig en naar waarheid is ingevuld), én
- Een van onderstaande:
o anterieure overeenkomst
o koop- of samenwerkingsovereenkomst
o college- of raadsbesluit
o omgevingsplan
o subsidie- of prestatieafspraken - Indien van toepassing: aanvullende bestuursverklaring voor KOVA
Lees de specifieke eisen voor de bewijslast in de handreiking van BZK.
Voldoet uw project aan de voorwaarden?
Heeft u vastgesteld dat een project kan worden meegenomen en heeft u de benodigde informatie verzameld? Bekijk dan Werkwijze Eerder Aanvragen oktober 2026 voor het moment waarop u de aanvraag kunt indienen.
Wilt u direct beginnen met het voorbereiden van uw dossiers? Ga naar Aan de slag met Eerder Aanvragen.