Eerder transportcapaciteit aanvragen voor woningbouw en onderwijs
Netcongestie kan gevolgen hebben voor de bouw van nieuwe woningen en scholen. Ook als een bouwproject ruimtelijk kan doorgaan, is niet vanzelfsprekend dat op het gewenste moment voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet beschikbaar is.
Daarom kunnen gemeenten vanaf 1 oktober 2026 voor woningbouw- en onderwijshuisvestingsprojecten al eerder in het planproces transportcapaciteit aanvragen. Dit noemen we Eerder Aanvragen. Een gemeente kan hiermee voor concrete projecten tot maximaal 10 jaar vooruit een aanvraag doen.
Eerder aanvragen betekent niet dat een project automatisch of op tijd transportcapaciteit krijgt. Door eerder aan te vragen komt een project wel eerder in beeld bij de netbeheerder en kan het, als aan de voorwaarden wordt voldaan, ook maatschappelijke prioriteit aanvragen.
Waarom heeft de gemeente hierin een rol?
Bij deze werkwijze dient de gemeente de aanvraag voor transportcapaciteit in. Dat is anders dan in de reguliere situatie, waarin een ontwikkelaar of andere initiatiefnemer de aansluiting doorgaans zelf aanvraagt.
Dit betekent dat gemeenten eerder in het planproces:
- woningbouw- en onderwijshuisvestingsprojecten in beeld moeten brengen
- informatie moeten verzamelen bij ontwikkelaars, woningcorporaties, schoolbesturen en andere initiatiefnemers
- moeten beoordelen voor welke projecten een aanvraag kan worden gedaan
- de benodigde projectgegevens en bewijslast moeten verzamelen
- aanvragen bij de netbeheerder moeten indienen
- binnen de eigen organisatie afspraken moeten maken over verantwoordelijkheden, besluitvorming en eventuele financiële verplichtingen
De werkwijze vraagt daardoor om samenwerking tussen onder andere wonen, onderwijshuisvesting, ruimtelijke ordening, energie/netcongestie, financiën, juridische zaken en bestuur.
Transportcapaciteit aanvragen en prioriteit aanvragen zijn niet hetzelfde
Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen 2 stappen:
- Met een aanvraag voor transportcapaciteit vraagt de gemeente capaciteit aan voor het project. Als de aanvraag compleet is, krijgt het project een plaats op de wachtlijst van de netbeheerder. Gebruik dit invulformat (xlsx, 28 kB) om de benodigde projectinformatie te verzamelen.
- Daarnaast kan de gemeente voor een project maatschappelijke prioriteit aanvragen. Daarvoor moet het project voldoen aan de voorwaarden uit het prioriteringskader en moet de benodigde bewijslast worden aangeleverd. Prioriteit kan ervoor zorgen dat een project hoger op de wachtlijst komt te staan. Bekijk Voorwaarden Eerder Aanvragen voor meer informatie over de voorwaarden en benodigde bewijslast.
Waar begint u?
Wilt u weten wat uw gemeente de komende maanden moet doen? Bekijk Aan de slag met Eerder Aanvragen.
Wilt u weten welke projecten in aanmerking komen en welke informatie daarvoor nodig is? Bekijk Voorwaarden Eerder Aanvragen.
Wilt u weten hoe het gecoördineerd indienen vanaf 1 oktober verloopt? Bekijk Werkwijze Eerder Aanvragen oktober 2026.
De VNG heeft daarnaast verschillende hulpmiddelen, webinars en andere ondersteuningsproducten ontwikkeld. Bekijk Ondersteuning voor gemeenten.
Advies van de VNG
De nieuwe werkwijze vraagt in korte tijd veel van gemeenten en brengt organisatorische, juridische en financiële aandachtspunten met zich mee. De VNG blijft deze knelpunten bespreken met het rijk en de netbeheerders.
Tegelijkertijd is het belangrijk dat woningbouw- en onderwijshuisvestingsprojecten tijdig bij de netbeheerder in beeld komen. De VNG adviseert gemeenten daarom om zich voor te bereiden op Eerder Aanvragen en gebruik te maken van de mogelijkheid om aanvragen in te dienen.