Financiële beleidsafspraken

Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen hebben in 2015 is het Bestuursakkoord Implementatie Omgevingswet gesloten. In dit akkoord zijn kaderstellende afspraken opgenomen over financiën rondom de Omgevingswet.

Deze afspraken zijn, na aanvullend onderzoek, uitgewerkt in het interbestuurlijke Hoofdlijnenakkoord financiële afspraken stelselherziening omgevingsrecht uit 2016. Dit akkoord bevat afspraken over onder meer de invoerings- en uitvoeringskosten en besparingen.

  • Invoeringskosten: de Rijksoverheid draagt de investeringskosten van het Digitale Stelsel Omgevingswet, de invoeringsondersteuning en het informatiepunt;
  • Uitvoeringskosten: alle bevoegde gezagen dragen volgens een procentuele verdeelsleutel bijdragen aan de uitvoeringskosten van het informatiepunt en het digitale stelsel. Deze verdeelsleutel is berekend aan de hand van de huidige werklast in het ‘domein’ van de Omgevingswet van betrokken overheden en heeft geleid tot de volgende verdeling:
    • Rijk: 19%
    • Provincies: 6%
    • Gemeenten: 70%
    • Waterschappen: 5%.
  • Verder is afgesproken dat de besparingen die samenhangen met de invoering van de Omgevingswet ten gunste komen van ieder van de betrokken partijen en dat deze besparingen niet worden gekort op het gemeentefonds. Ook vindt er geen additionele verrekening plaats voor de herintroductie van milieuleges.

In dit akkoord is ook afgesproken dat in ieder geval een half jaar voor inwerkingtreding van de wet de financiële consequenties van de gehele stelselwijziging in beeld worden gebracht door middel van een aanvullend financieel onderzoek. In ieder geval een half jaar voor inwerkingtreding van de wet vindt overleg plaats zodat kan worden bezien of het geheel van financiële consequenties, zoals op dat moment bekend, aanleiding geeft om nadere afspraken te maken over de begrenzing van de afgesproken bedragen (kosten en bespaarde kosten). Vijf jaar ná inwerkingtreding van de wet zal er een evaluatie worden uitgevoerd naar de gehele stelselwijziging.

De afspraken over de kosten voor het beheer van het Digitaal Stelsel Omgevingswet – Landelijke Voorziening zijn gebaseerd op dit financieel akkoord. In de BALV van november 2018 is het voorstel voor de afspraken over het beheer van het Digitaal Stelsel goedgekeurd door de leden. In dit voorstel wordt jaarlijks een vast bedrag van 18 miljoen euro ten laste gebracht van het Gemeentefonds tot en met 2023. Dit bedrag wordt geïndexeerd en herzien worden voor de periode na 2023. Met de goedkeuring van de Ledenvergadering kan het interbestuurlijk beheerarrangement namens de VNG ondertekend worden.