Laatst bijgewerkt: 05 augustus 2026

Netcongestie

maandag 6 juli 2026

Ter voorbereiding voor het indienen van aanvragen moeten gemeenten de volgende activiteiten uitvoeren:

  1. Maak een projectenlijst met de geplande woningbouw voor de komende 10 jaar, neem hierin ook de collectieve woonvormen en onderwijshuisvestingprojecten mee. Ga erachteraan voor welke van deze projecten al transportcapaciteit is aangevraagd of verkregen bij de netbeheerder.

2. Verzamel de benodigde informatie om een aanvraag te doen voor deze projecten ter voorbereiding op een aanvraag voor transportcapaciteit. Gebruik hiervoor de factsheet Benodigde informatie aanvragen aansluitingen en transportcapaciteit (pdf, 32 kB). Voor de kleinschalige onlosmakelijk verbonden activiteiten geldt dat zonder deze activiteiten niet kan worden gestart met de bouw van de woningen. In die zin zijn de activiteiten onlosmakelijk verbonden met het bouwproject. Hierbij kan gedacht worden aan activiteiten in de plint van een gebouw, maar ook aan voorzieningen buiten het gebouw zoals een buurthuis of aansluitingen die nodig zijn voor de inrichting van de buitenruimte. Voor de invulling van de kleinschalige onlosmakelijk verbonden activiteiten maakt het niet uit of de functie commercieel, maatschappelijk of publiek is.

3. Verzamel de benodigde bewijslast voor het aanvragen van prioriteit voor een project. Voor de bewijslast moet onderbouwd worden hoe de volgende gevraagde vereisten staan vastgesteld in officiële stukken:

  • Concrete bindende afspraken over te bouwen woonbehoefte (inclusief collectieve voorzieningen/kleinschalige onlosmakelijke verbonden activiteiten) op een specifieke locatie,
  • Als nodig, de geplande wijziging van het omgevingsplan en
  • Afspraken waaruit blijkt dat het redelijkerwijs aannemelijk is dat het project start, bijvoorbeeld concrete afspraken over start bouw of oplevering. Het is aan de gemeente om dit aan te tonen.

Dit kan bijvoorbeeld door middel van een verstrekking van een rijkssubsidie (zie hieronder), prestatieafspraken met woningbouwcorporaties of een college- of raadsbesluit met de gemeente als initiatiefnemer. Daarnaast geldt ook het omgevingsplan als bewijslast. In tabel 4 van de officiële publicatie van het ACM Netcode (www.overheid.nl) staat de complete uiteenzetting van de prioriteringscategorieën.

De rijkssubsidies die worden goedgekeurd als bewijslast zijn: 

  • Woningbouwimpuls (WBI)
  • Woningbouw op Korte Termijn (WoKT)
  • Gebiedsbudget
  • Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen (SFT)
  • Stimuleringsregeling Zorggeschikte Woningen (SZGW)
  • Stimuleringsregeling Ontmoetingsruimten in Ouderenhuisvesting (SOO)
  • Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen (RHA)

BZK procesbeschrijving Eerder aanvragen

BZK heeft een uitgebreide procesbeschrijving voor Eerder Aanvragen opgesteld. Met onder andere een toelichting over het tijdblokkenschema en het KOVA-beleid. De stukken zijn ook gepubliceerd op Netcongestie | Home | Volkshuisvesting Nederland

Ondersteuningstools

Gemeenten wordt gevraagd om bij de aanvraag gebruik te maken van de modelbeleidsregels van de VNG. Daarnaast heeft de gemeente Rotterdam een tool ontwikkeld waarmee gemeenten de benodigde aansluitingen kunnen inschatten.

Modelbeleidsregels VNG voor eigen prioritering

Bij netcongestie moeten gemeenten de projecten voor woningbouw, collectieve woonvormen en onderwijshuisvesting prioriteren. Stel hiervoor beleidsregels op en laat deze vaststellen om juridisch te onderbouwen waarom de gemeente een bepaalde volgorde hanteert op de projectlijst voor woningbouw of onderwijs. 

In de beleidsregels staat welke objectieve en transparante criteria worden gebruikt, hoe projecten worden beoordeeld en hoe besluiten worden gemotiveerd. Dat zorgt voor gelijke behandeling en minder juridische risico’s. Dit volgt uit het gelijkheidsbeginsel, het zorgvuldigheidsbeginsel en het Didam-arrest waaruit blijkt dat deze afweging eerlijk, zorgvuldig en uitlegbaar moet zijn. 

De VNG heeft hiervoor modelregels opgesteld die gemeenten naar eigen inzicht verder kunnen invullen. Om de coördinatie op 1 oktober gestroomlijnd te laten plaatsvinden wordt gemeenten dringend verzocht deze te gebruiken als basis voor de volgorde bepaling van de projectlijsten.

We benadrukken dat deze modelbeleidsregels betrekking hebben op het indienen van prioriteringsverzoeken in oktober 2026. Ook voor de periode daarna zijn beleidsregels nodig. De VNG komt daarom na de batch van oktober met een update. Daarin nemen we onder meer de punten uit de NPRES-mailing in overweging.

Tool voor indicatie benodigde aansluitingen

Bij het indienen van de aanvragen moeten gemeenten opgeven hoeveel en welk type aansluitingen ze nodig hebben. Voor woningen is dit in de regel een 3x25A aansluiting, maar voor collectieve voorzieningen en kleinschalig onlosmakelijk verbonden functies moet de gemeente een inschatting maken. Voor projecten waarbij nog geen projectontwikkelaar in beeld is, moet de gemeente zelf een inschatting maken. 

Arcadis heeft in opdracht van gemeente Rotterdam een tool ontwikkeld die ook door andere gemeenten kan worden gebruikt. Deze tool geeft een indicatie van de benodigde aansluitingen.

NB: Lees vóór gebruik altijd de bijbehorende toelichting. Let daarbij specifiek op de gehanteerde uitgangspunten en beperkingen van de tool, zodat de uitkomsten correct worden geïnterpreteerd en toegepast. Dit betreft een selfservicetool; er wordt geen ondersteuning geboden door Arcadis, VNG of gemeente Rotterdam bij het gebruik ervan.

Invulformat voor het verzamelen van projectinformatie

Om transportcapaciteit eerder in het planproces te kunnen aanvragen, moet een gemeente tijdig beschikken over bepaalde vereiste projectinformatie. De VNG heeft een format gemaakt dat helpt bij het uiteindelijk invullen van de aanvraag via mijnaansluiting.nl. Het format bevat de belangrijkste gegevens die nodig zijn om een aanvraag voor transportcapaciteit voor te bereiden, zoals het bouwprogramma, de locatie, planning en fasering, wijze van verwarmen, collectieve voorzieningen en het verwachte aansluit- en transportvermogen.

Hoe gebruikt u het invulformat?

Met dit invulformat kunnen gemeenten deze informatie gestructureerd ophalen bij projectontwikkelaars en initiatiefnemers. De gemeente kan het format delen met de ontwikkelaar of initiatiefnemer en vragen om de beschikbare informatie zo volledig mogelijk in te vullen. Waar gegevens nog niet definitief bekend zijn, kan worden uitgegaan van de best beschikbare inschatting. Na ontvangst controleert de gemeente of de informatie voldoende compleet is om de aanvraag voor transportcapaciteit voor te bereiden.

Voor het bepalen van een indicatief aansluit- of transportvermogen kunt de bovengenoemde Tool voor indicatie benodigde aansluitingen gebruiken.

Let op: de gemeente is verantwoordelijk voor het aangevraagde aansluit- en transportvermogen. Het is daarom belangrijk om de aanvraag zo zorgvuldig en realistisch mogelijk in te vullen. Als u bepaalde informatie niet heeft, kunt u dit in sommige gevallen aangeven.

Ga naar het invulformat (xlsx, 28 kB)

Meer informatie