Het rijk heeft de taak om opvang te bieden aan vluchtelingen die asiel aanvragen. Gemeenten hebben met de ‘Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen’ (Spreidingswet) een wettelijke taak in het mogelijk maken van opvanglocaties voor asielzoekers. Daarmee moeten er voldoende opvangplekken komen met een evenwichtige verdeling van asielzoekers over provincies en gemeenten. Gemeenten kunnen locaties aanbieden aan het COA, maar ook zelf exploiteren.

Ondersteuningsteam Asiel

Het Ondersteuningsteam Asiel ondersteunt gemeenten bij bestuurlijke besluitvorming, communicatie, participatie en openbare orde en veiligheid. Het team is ingericht door de VNG in samenwerking met onder andere het COA, de ministeries JenV, SZW, BZK en het Nederlands Genootschap van Burgemeesters (NGB).

Gemeenten die gebruik willen maken van ondersteuning of hierover vragen hebben, kunnen hiervoor contact opnemen met het team.

Standpunt

De VNG is voorstander van de Spreidingswet. Gemeenten weten tijdig wat hun opgave is en hebben zo een uitlegbaar verhaal naar inwoners. Voor de VNG is deze wet een belangrijke voorwaarde om te komen tot een flexibel opvang- en huisvestingslandschap, dat in staat is mee te bewegen met de aantallen asielzoekers die naar Nederland komen.

De Spreidingswet

Sinds 1 februari 2024 is de ‘Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen’ (Spreidingswet) van kracht. In een presentatie vindt u meer informatie over o.a. de ondersteuning, verdeelsystematiek en exploitatie door gemeenten.

Wegwijzer in de asielketen

Rijk, COA en de VNG bieden gemeenten ter ondersteuning informatie gebundeld aan in de wegwijzer asielketen. Het bevat handreikingen, (gemeentelijke) voorbeelden en regelingen van diverse organisaties voor de opvang (incl. Spreidingswet), huisvesting en draagvlak.

Meest recente discussies op het VNG-forum

Asiel en integratie

2164 deelnemers | Laatst bijgewerkt op 11 juni 2026 om 15:30

Van asiel tot integratie: zo kan het wel

De afgelopen jaren stond het asielbeleid voortdurend onder druk. Van tekorten aan opvangplekken voor asielzoekers tot aan het huisvesten en integreren van statushouders. De VNG heeft een voorstel ontwikkeld om te komen tot een meer samenhangend en robuust beleid. Het is een stip op de horizon, waar de VNG graag met partners uit de asielketen naar toe wil.

Bekijk het alternatief plan asielopvang

Publicaties & Brieven