Met de Blauwe Knop kunnen burgers de regie pakken op hun overheidsgegevens; de gegevens die de overheid van hen heeft. De Blauwe Knop is in de basis een beeldmerk waar een set van afspraken achter zit die regelt hoe burgers hun gegevens kunnen opvragen én hoe ze toestemming kunnen geven om die te delen met andere (overheids-)organisaties. De Blauwe Knop biedt organisaties hulpmiddelen om die afspraken te implementeren.

Regie op eigen gegevens

Op initiatief van het Kloosterhoeveberaad is een project gestart met als doel mensen meer regie te geven op hun eigen gegevens. Tot het gedachtengoed van de Blauwe Knop behoort het idee dat iedere inwoner van Nederland, zijn persoonlijke overheidsgegevens moet kunnen inzien, gebruiken en delen met andere partijen. Iedereen moet regie kunnen voeren op zijn gegevens. Om dat voor iedereen mogelijk te maken, op een manier waarop mensen ook bewust en geïnformeerd handelen, moet die regie worden aangeboden op een makkelijke, herkenbare en betrouwbare wijze.

Eén herkenbare oplossing (‘de Blauwe Knop’)

Op dit moment bieden gemeenten en uitvoeringsorganisaties al de mogelijkheid om bepaalde persoonlijke gegevens te downloaden. Alleen doet elke organisatie dat weer op haar eigen manier. De gegevens zijn niet altijd compleet en vergelijkbaar gestandaardiseerd. De vraag is of mensen al deze verschillende mogelijkheden op verschillende omgevingen in verschillende vormen nog begrijpen. Daarom werken we met een aantal gemeenten en uitvoeringsorganisaties nu aan één herkenbare oplossing: de Blauwe Knop. Een oplossing waarmee mensen hun persoonlijke gegevens kunnen downloaden in een gewaarmerkt document. Deze gegevens zijn bijvoorbeeld te gebruiken voor het krijgen van inzicht in de eigen schulden of kunnen als overzicht dienen voor het aanvragen van schuldhulpverlening. Dat is de eerste stap naar volledige regie op eigen gegevens. 

Het downloaden van de gegevens in een document of naar een device is een eerste stap. Maar zeker niet de laatste. Want hoewel het in veel situaties nu al een hele stap vooruit is, wanneer je zelf je persoonlijke gegevens kunt inzien bij een organisatie en die naar je toe kunt halen, is dat niet in alle gevallen het einddoel. De Blauwe Knop staat ook voor het direct delen van persoonlijke gegevens met een andere organisatie. Dat laatste gebeurt dan onder nadrukkelijke toestemming van de burger. Hoe handig zou het zijn als, je op een makkelijke, betrouwbare manier gegevens over je inkomen kunt delen bij het aanvragen van een huurwoning? Of bij het kopen van een huis? 

We zien op dit moment drie versies van de Blauwe Knop:

  • Blauwe Knop Basis: een voorziening om een gewaarmerkte set persoonlijke gegevens bij één organisatie te downloaden naar het device van de burger.
  • Blauwe Knop Centraal: een voorziening om vanuit meerdere organisaties één voor die bronorganisatie geaggregeerde, gewaarmerkte set persoonlijke gegevens te downloaden naar het device van de burger, alwaar het in een integraal overzicht wordt aangeboden.
  • Blauwe Knop Plus: een voorziening om een gewaarmerkte set persoonlijke gegevens (mogelijk samengesteld vanuit verschillende bronnen) van de bronnen voor (her)gebruik beschikbaar te stellen aan andere partijen, met expliciete toestemming maar zonder directe tussenkomst van de burger.  

Met deze oplossingen willen we een klantbelofte doen aan de gebruiker van de Blauwe Knop, die zich laat samenvatten in drie woorden: makkelijk, herkenbaar, betrouwbaar.

Documenten

Meld u hier aan voor de nieuwsbrief van de Blauwe Knop.

Toepassing van de Blauwe Knop: schulden

Een belangrijke casus voor de Blauwe Knop is die van de schuldenproblematiek. Het initiatief is oorspronkelijk genomen op basis van de bevindingen in dit domein. Het verzamelen van de volledige en juiste gegevens voor eigen inzicht en overzicht, als start van een proces van schuldhulpverlening of eigen initiatief om de problemen aan te pakken, blijkt een lastige opgave. De Blauwe Knop kan op verschillende manieren helpen bij dit probleem. Zo zijn we bezig met de ontwikkeling van een overzicht voor een inwoner, van alle schulden die hij of zij heeft bij de overheid. Dit overzicht wordt alleen voor de inwoner zelf beschikbaar gemaakt. In dit filmpje leggen we kort uit wat de oplossing inhoudt.

De Blauwe Knop in 2021

Het laatste projectjaar van het project ´Regie op Gegevens m.b.v. de Blauwe Knop´ is aangebroken. Aan het einde van het jaar leveren we aan onze opdrachtgever een advies op, over de Blauwe Knop, i.h.k.v. van Regie op Gegevens. De ervaringen die we de afgelopen tijd hebben opgedaan, en die we in 2021 nog willen opdoen, vormen de basis van het advies. We doen deze ervaringen op aan de hand van concrete implementaties en onderzoeken.
Voor 2021 staan de volgende activiteiten gepland:

  • Draagvlakonderzoek onder inwoners en organisaties: wat zijn kritische succesfactoren voor gebruik van de Blauwe Knop door inwoners en organisaties. Dit onderzoek voeren we uit, geïllustreerd en onderbouwd met concrete cases.
  • Verder ontwikkeling van de Blauwe Knop Centraal, middels doorontwikkeling van de proeftuin en het protocol, op basis van beproevingen met de doelgroep; hiertoe zullen we enkele organisaties op de proeftuin aansluiten.
  • Een opschalingsanalyse van de Blauwe Knop. 
  • Finaliseren van de Blauwe Knop toolkit: de verzameling van hulpmiddelen die we organisaties bieden bij het implementeren van de Blauwe Knop.
  • Opschalen van de Blauwe Knop Basis, bij verschillende organisaties.
  • Als onderdeel van de Blauwe Knop Toolkit, zullen we voor zowel de Blauwe Knop Basis als de Blauwe Knop Centraal een zogenaamde implementatiekader opstellen.
  • Implementatie van de Blauwe Knop Plus bij RDW.
  • Opstellen en presenteren van onze eindrapportage van en advies over de Blauwe Knop voor onze opdrachtgever.

In de praktijk

De gemeenten Boxtel, Sint-Michielsgestel, Tilburg en Tholen zijn volop bezig met de Blauwe Knop. Ook de uitvoeringsorganisaties CAK en RDW, bieden de Blauwe Knop aan op hun omgeving. SVB en CJIB zijn eveneens aan de slag.
Gemeenten en andere overheidsinstanties die willen aanhaken bij de Blauwe Knop, kunnen hun voordeel doen met de ervaringen van de partijen die al meedoen. Ook kunnen zij gebruik maken van de Blauwe Knop-toolkit, met daarin onder andere:

  • Beeldmerk Blauwe Knop in verschillende formaten
  • Generieke content voor op de website
  • Checklist voor implementatie op de webomgeving
  • Voorbeeldcode van andere implementaties, standaarden voor API’s in het backoffice
  • Stappenplan voor implementatie van de Blauwe Knop
  • Architectuurkader
  • Voorbeelden van klantreizen

Zo is de pilot een mooi voorbeeld van ‘samen organiseren’: in plaats van dat elke partij zelf aan de slag gaat, maken de toolkit en de gedeelde ervaringen de implementatie van de Blauwe Knop een stuk eenvoudiger.

Aan de slag

Wilt u ook aan de slag met de Blauwe Knop? Neem dan contact met ons op.