Door het in werking treden van de nieuwe Omgevingswet verandert er veel. Het principe van legesheffing verandert niet.

Ook de wettelijke grondslag voor het heffen van leges verandert niet. Toch zijn er een aantal zaken die wel gaan veranderen:

  •  Er zijn nieuwe activiteiten toegestaan om leges over te heffen (‘milieuvergunningen’)
  • De bouwtechnische en de ruimtelijke omgevingsvergunning worden gesplitst: “de knip”
  • Er vervallen activiteiten waar de gemeente nu leges voor heft (de bouwtechnische toets onder de Wkb)
  • De gemeente gaat (mogelijk) met minder vergunningplichten werken
  • De gemeentelijke kosten, waarover leges berekend worden, worden hoger of lager (afhankelijk van beleidskeuzes van de gemeente)
  • De gemeentelijke kosten verschuiven soms van werkzaamheden waar leges voor geheven mogen worden, naar andere werkzaamheden, of andersom
  • Omgevingsvergunningen worden meer integraal, waardoor er meerdere overheden betrokken zijn
  • Planactiviteiten worden minder complex (of juist complexer), met mogelijk effect voor kostenverrekening.

Datum inwerkingtreding 1 juli 2022

De beoogde datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is 1 juli 2022. Dit betekent dat gedurende het jaar, en niet zoals gebruikelijk op 1 januari, het legesregime zal veranderen. Dit is mogelijk: een (gewijzigde) legesverordening kan op een willekeurige datum in het jaar in werking treden.

Er zitten natuurlijk wel haken en ogen aan de stelselwijziging per 1 juli, ten aanzien van het heffen van leges: in de begroting zal rekening gehouden moeten worden met het ene stramien in het eerste deel en het andere stramien in het tweede deel van het jaar. Er zal twee keer een legesverordening moeten worden vastgesteld, en daarmee twee keer een leges-begroting / tarieventabel moeten worden vastgesteld. De belastingsectie van het team Financiën van de VNG heeft hier meer informatie over op VNG fora.

Werkmodel legesverordening

Die belastingsectie heeft een werkmodel ontwikkeld voor de modelverordening Leges, rekening houdend met de wijzigingen ten aanzien van het Fysieke domein per 1 juli 2022. Het werkmodel vindt u hier.

Impact van de Omgevingswet en Wkb

De impact op de bedrijfsvoering en op de financiën van een gemeente door de stelselwijziging Omgevingswet en door de Wkb wordt gedreven door een aantal operationele wijzigingen van rechtswege, en een aantal gemeentelijke beleids- en inrichtingskeuzes. Daardoor wordt het opstellen van de gemeentelijke legesverordening veel meer beïnvloed door de lokale situatie en de lokale uitwerking, bijvoorbeeld ten aanzien van welke activiteiten vergunningplichtig zijn, en hoe. De financiële effecten voor de organisatie kunnen dan ook niet sec vanuit de (model) legesverordening worden beredeneerd. De VNG heeft een werkwijze om deze financiële effecten vanuit de operationele veranderingen te benaderen, zie hier

Netwerk Financiën Omgevingswet

Het team Financiën Omgevingswet van de VNG organiseert een periodieke bijeenkomst voor een gemeentelijk netwerk Financiën Omgevingswet, waar de laatste actualiteiten, inhoudelijke onderwerpen en bestuurlijke voortgang worden besproken. Als u voor dit netwerk wilt worden uitgenodigd (financiële expertise is een pré), stuur dan u een berichtje naar omgevingswet@VNG.nl met een verzoek tot uitnodiging.