De klimaattaken vragen veel capaciteit en ook nieuwe kennis en innovatie binnen gemeenten. Daarnaast is de energietransitie niet de enige complexe opgave waar zij voor staan. Gemeenten worden hierbij wel steeds meer en beter ondersteund met financiële middelen en wet- en regelgeving, maar daarmee zijn ze er nog niet.
Meer personeel nodig
Voldoende gekwalificeerd personeel vinden is een belangrijke uitdaging. Dit blijkt uit het onderzoek dat BMC namens de VNG uitvoerde in 2025. Ruim 81% van de 146 gemeenten die deelnamen aan dit onderzoek geven aan dat meer personeel nodig is om de taken goed uit te voeren de komende jaren, met name op het gebied van de warmtetransitie en de ontwikkeling van het lokale en regionale energiesysteem.
Ondersteuning kennisontwikkeling gemeenten
De VNG ondersteunt de kennisontwikkeling van medewerkers van gemeenten met verschillende masterclasses, het leer- en kennisprogramma energieplanologie en het LLOGO-project (Leven Lang Ontwikkelen om de inclusieve energietransitie in de Gebouwde Omgeving mogelijk te maken). Rond de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 besteden we specifiek aandacht aan de kennis en vaardigheden van gemeenteraadsleden. Ook NPRES en NPLW ondersteunen de uitvoeringskracht van gemeenten, onder andere met handreikingen, kennisbijeenkomsten en leerkringen.
Organiseren energietransitie binnen gemeentelijke organisatie
De energietransitie vraagt ook om een andere manier van denken en werken, binnen de gemeentelijke organisatie en daarbuiten. Wat betekent dat concreet en hoe kunnen gemeenten zich klaarstomen voor hun regierol in de uitvoering van de energietransitie? Daarover gaat de VNG in gesprek met gemeenten aan de hand van essays, podcasts en een lezing.
Welke dilemma’s spelen een rol bij de impact van de energietransitie op de gemeentelijke organisatie, en hoe gaat u daarover het gesprek aan? Onze gespreksstarter Van ambiëren naar organiseren (pdf, 944 kB) helpt u op weg. Volgen organisatorische keuzes inhoudelijke keuzes of juist andersom? Wat is een goede balans tussen koppelen en ontkoppelen? Hoe verhoudt uw gemeente zich tot markt en samenleving? Allemaal vragen waarover elke gemeente haar eigen afweging maakt. Dat begint met een goed gesprek, met een kop koffie of thee erbij.