De Omgevingswet brengt een groot aantal veranderingen met zich mee voor de gemeentelijke organisatie. Op beleidsmatig vlak gaat het om zaken als meer mogelijkheden voor maatwerk en ruimte voor initiatief. Op het vlak van de uitvoering gaat het om kortere termijnen, meer aandacht voor participatie en betere dienstverlening.

Dat vraagt van de gemeente een andere houding maar vooral ook efficiënte bedrijfsprocessen. Bij het opstellen van beleid willen we participatie van belanghebbenden beter dan voorheen verankeren. Bij het behandelen van een vergunningaanvraag willen we soepel en vooral snel samenwerken met ketenpartners. En met de initiatiefnemer willen we vooraf al afspraken gemaakt hebben over wat er in de aanvraag staat.

Hoe maak je een gemeente Omgevingswetproof? Aan de ene kant moet het instrumentarium, zoals de Omgevingsvisie en Omgevingsplan, op orde zijn. Aan de andere kant moeten organisatorische veranderingen doorgevoerd worden. Met de gemeentelijke processen als vertrekpunt kom je ver. De insteek is praktisch, concreet en geeft beweging. De VNG ontwikkelt daarom speciaal voor gemeenten een model voor Werkende Processen.


Impact op gemeentelijke processen

De Omgevingswet heeft een directe impact op de gemeentelijke processen. In een infographic zijn de belangrijkste eisen weergegeven.


Wat is een werkend proces?

Er is sprake van een werkende proces als:

  • gemeentelijke- en ketenactiviteiten zijn afgestemd;
  • de klant centraal staat en er efficiënt en transparant een product of dienst wordt voortgebracht;
  • er wordt gewerkt conform bedoeling en eisen van de Omgevingswet;
  • medewerkers zijn toegerust met de juiste competenties en vaardigheden;
  • een adequate informatievoorziening het proces ondersteunt;
  • er een afgesproken doorlooptijd op van toepassing is;
  • het proces geïmplementeerd is.

Processen in scope

Op basis van de Gemma Bedrijfsprocessen Omgevingswet en de impact die de wet heeft, is ervoor gekozen om de volgende processen uit te werken:

  • Verkennen en begeleiden initiatieven  
  • Vergunningen proces (december 2019)
  • Toezicht- en Handhavingsproces (december 2019)
  • Wijzigen Omgevingsvisie (december 2019)
  • Wijzigen Omgevingsplan (december 2019)

Totstandkoming

De bedrijfsprocessen die vermeld zijn op Gemma online, de dienstverleningsconcepten en de inhoud van de Omgevingswet hebben als basis gediend voor de werkende processen. Na conceptuele uitwerking zijn de werkende processen met pilot gemeenten in werksessie doorlopen en aangescherpt. Een belangrijk uitgangspunt bij de totstandkoming van de processen is dat de procesmodellen overzichtelijk en laagdrempelig zijn. Hiermee bereiken we dat verschillende doelgroepen – HR medewerkers, ICT, Procesdeskundigen, lijnafdelingen en management - meedenken en actief meewerken aan het Omgevingswet-proof maken van gemeentelijke processen.


Aan de slag met werkende processen

Aan de hand van het procesmodel en toetsvragen kunnen gemeenten zichzelf toetsen en tot implementatie overgaan aan de hand van een verbetercyclus. De cyclus kent 4 fasen waarbij de VNG content levert voor de fasen “Model” en ”Toetsing”. Het is een algemeen procesmodel, maar in de tekst hieronder richten we ons specifiek op verkennen en begeleiden van initiatieven. 

1.  Model: 
Een uitgewerkt VNG procesmodel en gerelateerd informatievoorzieningenmodel dienen als basis. Eventuele gemeente specifieke proceseisen worden toegevoegd.

2.  Toetsing: 
Toetsing van het procesmodel vindt bij voorkeur plaats met alle stakeholders in één werksessie aan de hand van de VNG toetsvragen.

3.  Actieplan opzetten: 
Op basis van de toetsing wordt een proces-actieplan opgesteld met actiehouders.

4. Implementeren: 
Inrichting van de procesonderdelen vindt plaats a.d.h.v. het actieplan, na evaluatie kan de cyclus opnieuw doorlopen worden.


Meer informatie


Zie ook

VNG heeft samen met Rijk, provincies en waterschappen een interbestuurlijk raamwerk van bedrijfsprocessen opgesteld. In dat raamwerk zijn de Omgevingswetgerelateerde bedrijfsprocessen benoemd en op hoofdlijnen uitgewerkt. Daarmee kunnen we elkaar beter begrijpen wanneer we samenwerken.

Voor de belangrijkste van deze bedrijfsprocessen biedt VNG een gedetailleerde uitwerking tot op processtapniveau. Die uitwerkingen laten voor de betrokken rollen binnen en buiten de gemeentelijke organisatie zien welke activiteiten uitgevoerd moeten worden en welke overwegingen daarbij gelden. Gemeenten kunnen deze referentieprocessen gebruiken als hulpmiddel bij het inrichten en aanpassen van hun eigen bedrijfsprocessen.

Meer informatie

De uitwerking van de bedrijfsprocessen voor de Omgevingswet is te vinden op Gemma online. Van enkele bedrijfsprocessen is daar ook een poster op A0-formaat beschikbaar.

Zie ook

  • Klik bovenaan de pagina op Bekijk de andere artikelen in dit boek voor meer informatie.