Overheidsaansprakelijkheid

Inwoners vinden met hun schadeclaims gemakkelijk de weg naar de gemeente. Gemeenten moeten een adequaat antwoord vinden op deze aansprakelijkstellingen.

Voor civielrechtelijke aansprakelijkheid van de overheid  op grond van onrechtmatige daad is geen specifieke regeling in het Burgerlijk Wetboek (BW) opgenomen. De basis voor aansprakelijkheid van de gemeente is net als voor ieder ander artikel: 6:162 BW. In dit artikel zijn de vereisten opgenomen voor een aanspraak op schadevergoeding op grond van onrechtmatige daad. Omdat een specifieke wettelijke regeling voor de overheid ontbreekt, is de jurisprudentie de belangrijkste bron om te bepalen tot hoe ver de civielrechtelijke aansprakelijkheid van de gemeente reikt

Naast de civielrechtelijke aansprakelijkheid komt de strafrechtelijke aansprakelijkheid van gemeenten de laatste jaren meer in beeld. Zie voor meer informatie hierover het onderdeel strafrechtelijke aansprakelijkheid.

Schadeclaims

De nationale ombudsman heeft aandacht gevraagd voor de wijze waarop gemeenten omgaan met schadeclaims die inwoners indienen. De schadeclaims moeten niet alleen op de juridische aspecten worden beoordeeld, maar er moet ook aandacht worden geschonken aan een behoorlijke behandeling van de claim van een inwoner. Aandacht voor het probleem van de inwoner en een houding gericht op oplossingen draagt bij aan het vertrouwen van inwoners in hun gemeente. Zie de website van de nationale ombudsman en het rapport.

Meer informatie

  • Factsheet Evenementenvergunning en aansprakelijkheid (VNG, 2018, pdf): Deze factsheet gaat over de aansprakelijkheid voor de vergunningverlenende taak van de gemeente en de aansprakelijkheid voor het geen doorgang kunnen vinden van een evenement
  • Factsheet Aansprakelijkheid gemeente bij toezichtsfalen tijdens een evenement (VNG, 2018, pdf): In deze factsheet meer informatie over de aansprakelijkheid van de gemeente voor schade tijdens een evenement als gevolg van toezichtsfalen
  • Handreiking Voorbereid op aansprakelijkheid (VNG, 2015, pdf): Deze handreiking geeft een overzicht van de laatste ontwikkelingen op het gebied van civielrechtelijke overheidsaansprakelijkheid. Naast het juridisch kader komt aan de orde:
    -    Onrechtmatige besluiten
    -    Aansprakelijkheid voor nalaten, falend toezicht
    -    Het verstrekken van onjuiste of onvolledige informatie
    -    Risicoaansprakelijkheden
    -    Burgerinitiatieven in de openbare ruimte

Jurisprudentie

  • VNG-Jurisprudentiedatabank: In deze databank zijn uitspraken opgenomen over overheidsaansprakelijkheid die relevant zijn voor de gemeentepraktijk. Uitspraken waarbij de gemeenten zowel wel als niet aansprakelijk wordt gehouden door de rechter

Veelgestelde vragen

Zie ook