Uitbreiding lokaal belastinggebied

De VNG pleit al langere tijd voor een lokaal belastinggebied dat qua omvang beter past bij de steeds grotere hoeveelheid taken en verantwoordelijkheden van gemeenten.

Gemeenten zijn nu voor een belangrijk deel van hun inkomsten afhankelijk van uitkeringen door het Rijk. Ondanks ingenieuze verdeelsleutels blijkt het niet mogelijk om de financiële middelen volledig aan te laten sluiten op de gemeentelijke taken.

Een eigen belastinggebied van voldoende omvang is dan ook van groot belang om als gemeenten de vele taken waar te kunnen maken. Daarnaast biedt een eigen belastinggebied de lokale politiek betere mogelijkheden om keuzes te maken en verantwoording aan de kiezers af te leggen.

Rinnooy Kan

De VNG vindt dan ook dat de uitkeringen van het Rijk voor een deel kunnen worden ingeruild voor meer mogelijkheden voor gemeenten om eigen belastingen te heffen. Zie ook het rapport 'Bepalen betekent betalen' van de commissie-Rinnooy Kan:

IJkpunten

De VNG heeft zeven ijkpunten benoemd waaraan uitbreiding van het lokaal belastinggebied zou moeten voldoen:

  1. Een groter belastinggebied is geen doel op zich, maar dient om de band tussen bepalen, betalen en verantwoorden te versterken. 
  2. Het moet gaan om een substantiële uitbreiding.     
  3. De horizontale, democratische verantwoording waarborgt verantwoorde heffing. Limitering van de opbrengsten via rijksregelgeving past daar niet bij. 
  4. Geen verhoging van de lastendruk. Uitbreiding van de gemeentelijke belastingen is onlosmakelijk verbonden met een navenante verlaging van de rijksbelastingen (mogelijk gemaakt door een verkleining van het gemeentefonds). 
  5. Voor de belastingbetaler is de herziening zo veel mogelijk inkomensneutraal. Koopkrachteffecten moeten worden geneutraliseerd. Dit vereist maatregelen van het Rijk.
  6. Voor de belastingbetaler moet zichtbaar zijn dat er sprake is van een verschuiving en geen verhoging. Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van Rijk en gemeenten. 
  7. Vereenvoudiging door afschaffen kleinere heffingen is mogelijk voor zover er sprake is van aanvaardbare financiële gevolgen op gemeentelijk niveau. 

Meer informatie


Informatie voor raadsleden over het gemeentelijk belastinggebied

Het gemeentelijk belastinggebied is één van de pijlers van onze democratische rechtstaat:

  • Het heffen van belasting vergroot de betrokkenheid van burgers met de gemeente als decentrale overheid;
  • Een eigen belastinggebied biedt gemeenteraad de mogelijkheid verantwoording af te leggen over financiële keuzes en een buffer op te bouwen;
  • Een gemeentelijk belastinggebied maakt het  mogelijk om de verdeling tussen inkomsten en uitgaven af te stemmen op  plaatselijke voorkeuren.

Het Europees Handvest voor de lokale autonomie geeft decentrale overheden expliciet de mogelijkheid om eigen inkomsten te genereren. De Nederlandse Grondwet verankert dat gemeenten deze inkomsten mogen genereren door belastingen te heffen. Lees verder