Op deze pagina staan de meest gestelde vragen en antwoorden over het amendement Lodders/van Weyenberg – moratorium en BKR.

 Laatste bewerkingsdatum:
18 maart 2021

  1.  Algemeen
  2.  Gemeente als schuldeiser
  3.  Gemeente als schuldhulpverlener
  4.  BKR

Algemeen

Wat is een moratorium?
Een moratorium is een afkoelingsperiode (ook wel pauzeknop genoemd). Tijdens het moratorium is het niet mogelijk voor schuldeisers om zich te verhalen op alle goederen (dus ook de financiële middelen) van de gedupeerde ouder en de (toeslag)partner. Het moratorium geldt alleen voor vorderingen die zijn ontstaan vóór de afkoelingsperiode – dus vóór 12 februari. 

Waar is het moratorium opgenomen?
Het moratorium is ingediend door Kamerleden Lodders en van Weyenberg bij de behandeling van de Incidentele suppletoire begroting inzake Herstel Toeslagen. Het moratorium is opgenomen in artikel 49i van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen. 

Waarom is het moratorium ingediend?
De Kamerleden die het amendement hebben ingediend, willen voorkomen dat schuldeisers hun verhaalsrechten vlak voor de uitbetaling van de tegemoetkoming/compensatie zouden uitoefenen. Daarnaast willen zij tijd en ruimte creëren om schulden op een - voor zowel de schuldeiser als de gedupeerde ouder - acceptabele manier op te lossen. 

Voor wie geldt het moratorium?
Er zijn twee groepen te onderscheiden waarvoor het moratorium geldt:

  1. Ouders en hun huidige toeslagpartner die de forfaitaire tegemoetkoming van €30.000,- of een aanvullende forfaitaire tegemoetkoming tot €30.000,- ontvangen van de Belastingdienst/Toeslagen. Voor hen is het moratorium een jaar van kracht ingaande op de datum waarop het bedrag is uitgekeerd. 
  2. Voor inwoners die vóór 12 februari 2021 een verzoek tot herstel hebben ingediend bij de Belastingdienst/Toeslagen geldt een afkoelingsperiode – met terugwerkende kracht tot en met 12 februari 2021 – van rechtswege van 12 februari 2021 tot en met 1 mei 2021. 

Wie wordt aangemerkt als de huidige toeslagpartner?
Er wordt aangesloten bij het begrip voor de toeslagpartner volgens artikel 3 van de Awir. 31 december 2020 wordt hierbij als peildatum gehanteerd. 

Hoe lang is het moratorium van kracht?
Voor ouders die zich vóór 12 februari 2021 hebben gemeld bij de Belastingdienst/Toeslagen als mogelijk gedupeerde geldt de afkoelingsperiode in ieder geval van 12 februari 2021 tot en met 1 mei 2021. Dit geldt dus voor alle zelfmelders, ongeacht de uiteindelijke dossierbeoordeling. Wanneer de Belastingdienst/Toeslagen oordeelt dat de inwoner niet in aanmerking komt voor de forfaitaire tegemoetkoming, betekent dit dat het moratorium automatisch op 2 mei vervalt. De invordering kan worden hervat.
 
Voor ouders (en hun partners) die in aanmerking komen voor de forfaitaire tegemoetkoming geldt aanvullend een afkoelingsperiode van één jaar vanaf het moment van uitbetalen van forfaitaire bedrag van € 30.000.  

Wat betekent dit voor de lopende beslagen op deze ouders?
Lopende beslagen moeten worden opgeschort. Reeds gelegde beslagen kunnen niet worden uitgewonnen. 

Geldt het moratorium ook voor ouders die zich in maart hebben aangemeld bij de Belastingdienst als mogelijk gedupeerde?
Het moratorium geldt in principe niet voor ouders die zich na 12 februari 2021 hebben aangemeld. In de praktijk komt dit neer op een aanmelding tot en met 15 februari 2021, omdat het systeem van de Belastingdienst de aanmeldingen per kalenderweek verwerkt. Inwoners die zich na deze tijd hebben aangemeld, kunnen zich beroepen op het moratorium wanneer zij de forfaitaire tegemoetkoming van €30.000,- ontvangen. Het moratorium gaat in dat geval van rechtswege in voor een jaar - ingaand op het moment dat het bedrag wordt uitgekeerd.   

Naar boven ↑

Gemeente als schuldeiser

Voor welke vorderingen geldt het moratorium?
Het moratorium geldt voor alle opeisbare vorderingen die vóór de afkoelingsperiode zijn ontstaan. Het moratorium betekent dat er voor deze vorderingen tijdelijk geen titel door een schuldeiser kan worden verkregen om een schuld te laten voldoen. 

Moeten deze vorderingen worden kwijtgescholden?
Ter uitvoering van het moratorium moeten de vorderingen op wie het moratorium betrekking heeft enkel worden opgeschort. Het is nog niet de bedoeling dat gemeenten deze vorderingen in deze fase kwijtschelden. Dit heeft drie redenen:

  1. Er is (nog) geen grondslag binnen de huidige wetgeving om de vorderingen kwijt te kunnen schelden.
    a. Hier wordt door de VNG en de betrokken ministeries hard aan gewerkt, maar vooralsnog is deze er nog niet.
  2. In de BALV van de VNG hebben gemeenten de VNG opgeroepen om voorwaarden te stellen aan de Belastingdienst alvorens wordt overgegaan tot kwijtschelding. Deze gesprekken worden op dit moment gevoerd.
  3. Het moratorium heeft (ook) betrekking op alle zelfmelders. Dit zijn inwoners die zich tot 12 februari hebben aangemeld bij de Belastingdienst als (mogelijk) gedupeerde in de kinderopvangtoeslagaffaire. Het is mogelijk dat niet alle inwoners die zich hebben aangemeld ook daadwerkelijk in aanmerking komen voor de forfaitaire tegemoetkoming van €30.000,-. Voor hen geldt het moratorium tot 1 mei. Na 1 mei kan de dwangincasso voor deze groep weer worden opgestart.

Geldt het moratorium ook voor komende invordering of dwangincasso, zoals die van gemeentelijke belastingaanslagen over het jaar 2021?
Nee. Het moratorium ziet enkel op betaalachterstanden die opeisbaar zijn geworden vóór 12 februari jl. De vorderingen voor gemeentelijke belastingen over het jaar 2021 zijn niet ontstaan voor de afkoelingsperiode. Voor deze vorderingen geldt het moratorium dus niet. 

Kunnen bestaande overeenkomsten ontbonden worden gedurende het moratorium?
Nee, overeenkomsten en verbintenissen kunnen niet worden gewijzigd, opgeschort of ontbonden worden gedurende de afkoelingsperiode. Gedupeerde ouder(s) waarvoor het moratorium geldt kunnen dus niet ontsloten worden van de levering van gas, water of licht. Ook kan de huurovereenkomst van een woning niet worden ontbonden. 

Geldt het moratorium ook voor schulden die worden gemaakt tijdens het moratorium zelf?
Nee, als er gedurende de afkoelingsperiode nieuwe schulden worden gemaakt of ontstaan die niet tijdig worden voldaan, kunnen schuldeisers ten behoeve van die nieuwe schulden wel verhaal nemen.

Geldt het moratorium ook voor fraudevorderingen?
Ja. Wanneer fraudevorderingen voor de peildatum van 12 februari 2021 opeisbaar zijn geworden, vallen ook fraudevorderingen onder het moratorium. 

Mag de gemeente een opeisbare vordering nu ook niet meer verrekenen?
Nee. Elke vorm van verhaal is uitgesloten dus ook verrekening. 

Hoe kan de gemeente als schuldeiser/invorderaar uitvoering geven aan het moratorium?
In artikel 49i, vijfde lid, Awir is de grondslag opgenomen voor Belastingdienst/Toeslagen om gegevens te verstrekken aan gemeenten, zodat gemeenten kunnen weten voor wie het moratorium geldt. De gegevens zullen worden verstrekt via een portaal die de Belastingdienst gebruikt teneinde een veilige gegevensuitwisseling te borgen. Om toegang tot het portaal te verkrijgen, dient de gemeente een contactpersoon door te geven. Op maandag 8 maart en dinsdag 9 maart jl. heeft de VNG een set documenten – waaronder het aanmeldformulier voor de contactpersoon - gestuurd naar de contactpersonen beleid en de contactpersonen van de belastingsamenwerkingen die bij de VNG bekend zijn. 

Hoe kan de gemeente als schuldeiser/invorderaar, vooruitlopend op de gegevensuitwisseling met de Belastingdienst, uitvoering geven aan het moratorium?
Het moratorium is al van kracht. Om een veilige gegevensuitwisseling tot stand te laten komen, is het van belang dat de gemeente zo spoedig mogelijk een contactpersoon Invordering opgeeft bij de Belastingdienst/Toeslagen, zodat deze een account kan maken in het portaal van de Belastingdienst. De VNG heeft begin maart een bericht gestuurd naar alle bij ons bekende contactpersonen beleid met de benodigde documenten. Deze kunnen worden ingevuld en opgestuurd worden aan de Belastingdienst/Toeslagen.

Wie binnen de organisatie kan worden opgegeven als contactpersoon aan de Belastingdienst? 
Binnen (en buiten) de gemeente kan er bij diverse afdelingen sprake zijn van invordering en dwangincasso. Denk hierbij aan de invordering van gemeentelijke belastingen, maar ook bij uitvoering van de Participatiewet of bij de inning van leges kan dwanginvordering een rol spelen. De op te geven contactpersoon zal de gegevens via het portaal ontvangen. Belangrijk is dat de op te geven contactpersoon vanuit zijn/haar rol de gegevens mág ontvangen. Tevens dient de contactpersoon op de hoogte te zijn van alle invorderingsactiviteiten die de gemeente in de breedte onderneemt, zodat hij/zij de gegevens verder binnen de organisatie kan verspreiden. Het moratorium geldt immers voor alle soorten vorderingen die vóór 12 februari opeisbaar zijn geworden.  

Wat gebeurt er gedurende het moratorium?
De afkoelingsperiode zorgt voor rust en ruimte om te kunnen komen tot een goede afwikkeling. De goede afwikkeling zelf is dus een volgende stap. In het amendement is om die reden een grondslag opgenomen voor de Belastingdienst/Toeslagen om gegevens te verstrekken, zodat partijen tot een passende oplossing kunnen komen. 

Geldt het moratorium ook voor betaalregelingen of voor inwoners in een WSNP-traject?
Nee. De pauzeknop geldt niet voor nu lopende Wsnp-trajecten. In een Wsnp-traject zorgt de bewindvoerder ervoor dat er een akkoord met de schuldeisers wordt bereikt. Dat wil zeggen, zolang het Wsnp-traject van kracht is. De Belastingdienst onderzoekt samen met de bewindvoerders wat de beste en snelste manier is om deze ouders zo goed mogelijk te helpen met hun schuldenprobleem, en om tegelijkertijd een oplossing te vinden voor de schuldeisers.
Een MNSP-traject, een minnelijke schuldregeling, is gebaseerd op afspraken die de ouder samen met schuldhulpverlening heeft gemaakt met zijn schuldeisers. Deze afspraken bestaan vaak uit een betalingsregeling. Het moratorium geldt niet voor reeds gemaakte betaalafspraken of betaalregelingen. 
Schuldeisers kunnen wel verzocht worden om vrijwillig mee te werken aan het moratorium, zodat ook deze ouders de komende maanden rust en ademruimte krijgen. 
 

Naar boven ↑

Gemeente als schuldhulpverlener

Kunnen private schuldeisers nu geen beslag leggen op deze groep inwoners?
Nee. Tijdens het moratorium kan geen enkele schuldeiser beslag leggen op de goederen van de gedupeerde ouder en/of de (toeslag)partner - ook de private schuldeisers niet. 

Kunnen overeenkomsten ontbonden worden gedurende de afkoelingsperiode?
Nee, overeenkomsten en verbintenissen kunnen niet worden gewijzigd, opgeschort of ontbonden worden gedurende de afkoelingsperiode. Gedupeerde ouder(s) waarvoor het moratorium geldt kunnen dus niet ontsloten worden van de levering van gas, water of licht. Ook kan de huurovereenkomst van een woning niet worden ontbonden. 

Hoe weten private schuldeisers voor wie het moratorium geldt?
Beslagleggingen kunnen alleen via een gerechtsdeurwaarder worden uitgevoerd. Daarom is in samenspraak met de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) en de Stichting Netwerk Gerechtsdeurwaarders (SNG) een gegevensuitwisseling opgezet. Die zorgt ervoor dat als een deurwaarder beslag wil gaan leggen, er een melding verschijnt dat deze persoon op dit moment beschermd is door het moratorium. Er wordt dan niet overgegaan tot executie. Het amendement biedt daarnaast een grondslag voor het verstrekken van gegevens van een private schuldeiser met een opeisbare vordering aan de Belastingdienst/Toeslagen. Indien er sprake is van een inwoner waarvoor de afkoelingsperiode geldt, kan de Belastingdienst/Toeslagen dit terugkoppelen aan de private schuldeiser. Aan deze oplossing wordt op dit moment gewerkt. 

Geldt het moratorium ook voor schulden die worden gemaakt tijdens het moratorium zelf?
Nee, als er gedurende de afkoelingsperiode nieuwe schulden worden gemaakt of ontstaan die niet tijdig worden voldaan, kunnen schuldeisers ten behoeve van die nieuwe schulden wel verhaal nemen.

Wat gebeurt er gedurende het moratorium?
De afkoelingsperiode zorgt voor rust en ruimte om te kunnen komen tot een goede afwikkeling. De goede afwikkeling zelf is dus een volgende stap. In het amendement is om die reden een grondslag opgenomen voor de Belastingdienst/Toeslagen om gegevens te verstrekken, zodat partijen tot een passende oplossing kunnen komen. 

Welk voordeel haalt de gedupeerde ouder uit het moratorium?
Het is tijdens de afkoelingsperiode niet mogelijk om in het kader van een oude schuld beslag te leggen op het vermogen van de ouders, waaronder de toegekende forfaitaire tegemoetkoming van maximaal € 30.000. Ouders met schulden kunnen de compensatie dus vrij ontvangen en zij hebben in ieder geval voor een jaar rust en ademruimte. 

Geldt het moratorium ook voor of inwoners in een WSNP-traject of MSNP-traject?
Nee. De pauzeknop geldt niet voor nu lopende Wsnp-trajecten. In een Wsnp-traject zorgt de bewindvoerder ervoor dat er een akkoord met de schuldeisers wordt bereikt. Dat wil zeggen, zolang het Wsnp-traject van kracht is. De Belastingdienst onderzoekt samen met de bewindvoerders wat de beste en snelste manier is om deze ouders zo goed mogelijk te helpen met hun schuldenprobleem, en om tegelijkertijd een oplossing te vinden voor de schuldeisers.
Een MNSP-traject, een minnelijke schuldregeling, is gebaseerd op afspraken die de ouder samen met schuldhulpverlening heeft gemaakt met zijn schuldeisers. Deze afspraken bestaan vaak uit een betalingsregeling. Het moratorium geldt niet voor reeds gemaakte betaalafspraken of betaalregelingen. 
Schuldeisers kunnen wel verzocht worden om vrijwillig mee te werken aan het moratorium, zodat ook deze ouders de komende maanden rust en ademruimte krijgen. 

Wat is de relatie tussen het amendement en de aangenomen motie Wilders en de motie Ploumen Segers?
De motie Wilders en de motie Ploumen Segers zien op een andere fase in het traject, namelijk op de afwikkelfase. De motie Wilders roept het kabinet bijvoorbeeld op om, indien nodig, de schulden van gedupeerden bij private schuldeisers over te nemen. In welke mate dit nodig is hangt af van de integrale oplossing die uiteindelijk voor alle schuldeisers gevonden kan worden. 
De moties gaan dus over de afwikkeling van de schulden. Het amendement beoogt het bieden van rust en stabiliteit, zodat er ruimte is voor een goede afwikkeling.

Naar boven ↑

BKR

Wat is er in het amendement opgenomen over de BKR-registratie?
In artikel 49j is opgenomen dat een voormalig schuldeiser, die heeft ingestemd met kwijtschelding van betalingsachterstanden van een gedupeerde ouder of zijn/haar partner, alle registraties die samenhangen met die kwijtgescholden betalingsachterstanden en achterstanden die een ouder zelf heeft ingelost, zal verwijderen uit het stelsel van kredietregistratie.

Waarom komt de registratie in het BKR te vervallen?
Het is de bedoeling dat ouders bij het afsluiten van toekomstige overeenkomsten geen hinder meer ondervinden van de registratie van voormalige achterstanden die inmiddels zijn kwijtgescholden of anderszins zijn komen te vervallen. 

Vervalt ook de registratie in het BKR voor leningen die niet vervallen? 
Nee, het is niet de bedoeling dat de registratie van een lopende overeenkomst wordt verwijderd. Bij het aangaan van nieuwe overeenkomsten is het belangrijk dat het bestaan van deze lopende overeenkomst wordt meegewogen, zodat overkreditering wordt voorkomen.
 

Naar boven ↑