Vanuit Europa komt er een groot pakket aan Europese wet -en regelgeving op gemeenten af. Een deel van deze wetten moet al in 2026 zijn geïmplementeerd. Het pakket met Europese wet -en regelgeving raakt alle gemeenten. Om gemeenten te helpen met het bepalen van de impact, heeft de VNG een uitvoeringsanalyse uitgevoerd. Meer dan 168 experts uit 60 gemeenten bekeken wat de impact van 6 wetgevingsclusters op de gemeentelijke uitvoering wordt. We deden dit gezamenlijk en in samenhang.
Aanpak uitvoeringsanalyse
Van januari 2024 tot eind november 2025 heeft de VNG 6 uitvoeringsanalyses Digital Decade uitgevoerd. Er is gekozen voor een gezamenlijke aanpak om zo de hoeveelheid werk te verdelen en om van elkaar te kunnen leren. In een periode van 12 weken werd door 4 expertgroepen een wetgevingscluster geanalyseerd. In totaal zijn er 6 wetgevingsclusters doorgenomen. Ook is onderzocht hoe de gemeentelijke architectuur, zoals beschreven in de Gemma, zich verhoudt tot de EU-wetgeving en welke mogelijke aanpassingen er nodig zullen zijn.
6 wetgevingsclusters
De wet- en regelgeving is onderverdeeld in deze 6 wetgevingsclusters:
Het is belangrijk dat het pakket in samenhang wordt bekeken, met een integrale blik. Dat heeft de VNG gedaan door in 2024 en 2025 te werken met expertgroepen, waarin deskundigen van gemeenten zich hebben gebogen over de uitvoerbaarheid en impact van de wet- en regelgeving. Iedere groep bekeek per wetgevingscluster wat de mogelijke uitvoerbaarheid is van de voorgestelde wet- en regelgeving, wat de impact zal zijn en welke randvoorwaarden in Nederlandse wetgeving opgenomen moeten worden.
4 expertgroepen
- Juridische zaken: juridische analyse en uitwerking van wetgeving op hoofdlijnen voor andere expertgroepen
- Informatisering & Automatisering: security, informatievoorziening en technologie, archief
- Financiën en control: financiën, administratieve organisatie, inkoop, verantwoording en monitoring
- Publieksdienstverlening: dienstverlening en communicatie.
De verschillende expertgroepen kwamen driemaal bij elkaar. In de laatste bijeenkomst, met alle expertgroepen bij elkaar, werden de resultaten van de afzonderlijke werkgroepen gedeeld en getoetst. De resultaten zijn voor opvolging voorgelegd aan de verantwoordelijke organisaties/departementen.
Rapporten
Voor ieder wetgevingscluster is een eindrapport opgeleverd.
- Uitvoeringsanalyse Digital Decade wetten beveiliging informatie -en netwerksystemen
- Uitvoeringsanalyse Digital Decade Dataregelgeving
- Uitvoeringsanalyse Digital Decade AI-verordening
- Uitvoeringsanalyse Digital Decade eIDAS 2.0
- Uitvoeringsanalyse Digital Decade Urban Air Mobility
- Notitie DMS DMA
Aan de slag met de Digital Decade
Gemeenten kunnen zich op verschillende manieren al voorbereiden op de implementatie van Europese wet -en regelgeving uit de Digital Decade. Om gemeenten hierbij te ondersteunen zijn er vanuit de VNG, vaak samen met gemeenten, verschillende stappenplannen, handreikingen, trainingen, formats en standaarden ontwikkeld. Hiermee wil de VNG de implementatie van Europese wet -en regelgeving ondersteunen en voorkomen dat iedere gemeente opnieuw het wiel moet uitvinden.