De omgevingsvisie is een – verplicht door de gemeenteraad op te stellen – integrale visie met strategische hoofdkeuzen van beleid voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn. In een omgevingsvisie dient rekening gehouden te worden met het voorzorgsbeginsel, het beginsel van preventief handelen, het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden en het beginsel dat de vervuiler betaalt.

Politiek-bestuurlijk

Het is in de eerste plaats een politiek-bestuurlijk document dat het beleid voor de fysieke leefomgeving integraal omschrijft. Integraal betekent dat de visie betrekking moet hebben op alle terreinen van de fysieke leefomgeving, aansluitend bij de reikwijdte van de Omgevingswet. De ‘fysieke leefomgeving’ is heel breed en omvat onder meer de beleidsterreinen cultureel erfgoed, energie-infrastructuur, landbouw, landschap, ruimtelijke ordening, gezondheid, milieu, natuur en water. Een omgevingsvisie bestrijkt daarmee de hele breedte van de fysieke leefomgeving waarop de Omgevingswet betrekking heeft. Ook hoofdlijnen beheer van de bestaande fysieke leefomgeving, bescherming onderdelen van de fysieke leefomgeving en van voorgenomen ontwikkelingen als de aanleg van buisleidingen, hoogspanningsleidingen of tunnels, winning van delfstoffen, ondergronds bouwen en dergelijke maken deel uit van de omgevingsvisie.

Karakter visie

Op dit moment zijn gemeenten alleen verplicht één of meer gebiedsdekkende structuurvisies op te stellen; strategische plannen op het gebied van milieu, verkeer en vervoer, natuur en water hebben een vrijwillig karakter. Het is de bedoeling dat er straks één samenhangende visie op strategisch niveau is, uitdrukkelijk níet een optelsom van bestaande beleidsvisies voor de diverse domeinen. De gedachte is bovendien dat een omgevingsvisie globaal is, gericht op de lange termijn en vooral is gericht op doelen voor een uiteindelijke staat van de fysieke leefomgeving. De omgevingsvisie bindt alleen de gemeenteraad zelf bij de uitoefening van zijn bevoegdheden (net als het geval is bij de huidige structuurvisie en de meeste andere bestaande planfiguren). Dit hangt samen met het voor de Omgevingswet gehanteerde uitgangspunt ‘scheiding van normstelling en beleid’. Ook beleidsregels in de zin van de Awb kunnen in een omgevingsvisie worden opgenomen (ook deze binden immers alleen het vaststellende bestuursorgaan zelf).

Juridische kant

Hoewel het dus in de eerste plaats een politiek-bestuurlijk document betreft, is betrokkenheid vanuit het juridische zonder meer van belang. De omgevingsvisie biedt uiteindelijk namelijk het beleidsmatige kader voor het andere gemeentelijke instrument; het omgevingsplan. Gemaakte keuzen in de visie sturen de in het omgevingsplan neer te leggen regels in meer of mindere mate afhankelijk van hoe globaal of gedetailleerd het beleid in de visie is. Ook biedt deze visie de samenhangende beleidsmatige basis voor inzet van juridische, financiële of andere instrumenten (convenanten, marketing, subsidiëring, handhaving, voorlichting etc.), om de in de visie vastgelegde beleidsdoelen na te streven

Factsheet Omgevingsvisie

Deze factsheet beschrijft het kader voor een omgevingsvisie en welke betrokkenen een rol spelen. Ook staan we stil bij de vraag of en in hoeverre de gemeentelijke, provinciale en nationale visies bepalend zullen zijn voor,dan wel door zullen werken in een uiteindelijk vast te stellen gemeentelijk omgevingsplan.

Planning