De VNG ontwikkelde een reeks van 5 prikkelende video's over toekomstscenario’s voor lokale democratie en bestuur: 'Thorbecke 2024 - maatwerk'. Met voorbeelden en een menukaart waarmee gemeenten zelf aan de slag kunnen. De afgelopen weken presenteerde we de afleveringen.
Groenbeheer, buurtwelzijn, een dorpswinkel, een zwembad, zorgcoöperatie, energiecollectief, dorpsvervoer, buurtkroeg of wijkgebouw, dagvoorziening of het beheer van een kasteel. Allemaal voorzieningen bestuurd door burgers. Dit is niet nieuw, maar het zijn er wel steeds meer.
Een goede ondersteuning van de gemeenteraad door de griffier komt niet zo maar uit de lucht vallen. Daarvoor is een investering nodig door de gemeenteraad, zowel qua geld maar vooral ook over de vraag hoe en op welke wijze de raad het beste ondersteunt wil worden.
De rekenkamer(commissie) is een belangrijke hulptroep van de raad. Om deze hulptroep optimaal te benutten is een goede relatie tussen raad, rekenkamer en de ambtelijke organisatie van groot belang. Met de ’Inspiratiekaders effectieve invulling lokale rekenkamer’ kunt u hiermee aan de slag.
Digitalisering is overal. Ook binnen onze lokale democratie. In ‘Government Trends 2020’ voorspelt Deloitte zelfs een ‘Tech Tsunami’. We hebben afgelopen jaar gezien hoe snel gemeenten zich moeten aanpassen aan nieuwe ontwikkelingen, de impact is veel groter dan alleen digitaal vergaderen.
De meeste mensen zijn voor meer directe democratie. Volgens het SCP geldt dat voor 79% van de mensen met weinig vertrouwen in de politiek en voor 54% van de mensen met veel vertrouwen. Burgers willen dus meer invloed, ook als aanvulling op de politiek.
Een delegatie van het Congres van Lokale en Regionale Overheden van de Raad van Europa brengt 25 t/m 27 januari een digitaal bezoek aan Nederland voor een periodieke monitoring van de staat van de lokale democratie. Nederland is voor het laatst gemonitord in 2013.
De Staatscommissie onder leiding van Johan Remkes constateerde 2 jaar geleden dat grote groepen mensen zich niet gehoord en vertegenwoordigd voelen door de politiek. De opkomst bij de lokale verkiezingen is krap 55%, slechts een klein deel daarvan doet actief mee aan participatieprocessen.
De lokale democratie heeft onafhankelijke journalistiek nodig ter controle van gemeentebestuurders. Daarnaast kunnen de media burgers informeren en onderwerpen agenderen. Ook verbinden is een belangrijk aandachtspunt. Maar de lokale organisaties en hun medewerkers hebben het financieel moeilijk.
Raadsleden zijn niet tevreden over de huidige informatievoorziening aan de gemeenteraad. Verbetering van de informatievoorziening is nodig voor goede besluitvorming door de raad. De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden zette de belangrijkste tips voor raadsleden op een rij.