Bij het bestrijden van zorgfraude ligt de focus vaak op het aanpakken van malafide aanbieders. Tegelijkertijd willen gemeenten investeren in goede samenwerkingen met bonafide zorgaanbieders en andere partijen die een rol spelen bij het voorkomen en signaleren van zorgfraude, zoals scholen en werkgeversverenigingen.
In de proeftuin hebben de regio's onderzocht hoe gemeenten deze samenwerking en partnerschappen kunnen versterken. Daarbij staan heldere afspraken over kwaliteit van zorg, de besteding van zorggeld, de financiële administratie en de rol van cliënten centraal.
Op deze pagina vind je diverse producten rondom het thema verkennen en versterken partnerschap.
Workshop young professionals ROC
Hoe kunnen we young professionals helpen zorgfraude te signaleren?
Young professionals zijn de ogen en oren van de toekomst. Daarom is het belangrijk dat zij leren wat zorgfraude is, hoe zij signalen kunnen herkennen en wat zij kunnen doen wanneer iets niet klopt. Binnen de proeftuin is hiervoor de workshop 'Goede Zorg' ontwikkeld voor studenten van de BBL- en BOL-opleidingen Verpleegkunde, Verzorgende en Maatschappelijke Zorg van ROC van Twente.
Tijdens de workshop leren studenten meer over kwaliteit van zorg, toezicht en het herkennen van signalen van zorgfraude of misbruik van zorggelden. Ook ontdekken studenten wat zij kunnen doen en waar zij terecht kunnen bij zorgen. De workshop is ontwikkeld binnen de versterkte aanpak van zorgfraude in Twente en de proeftuin. In samenwerking met ROC van Twente en Coöperatie Menzis. De uitvoering ligt in handen van toezichthouders Wmo/Jeugdzorg van gemeenten en fraudecoördinatoren van het zorgkantoor.
Resultaten PGB onderzoeken
Onderzoek naar PGB-aanbieders levert verbeterpunten voor zorgaanbieders, budgethouders en... voor gemeenten
Voorzieningen die via PGB worden gefinancierd zijn relatief kwetsbaar op het gebied van doel- en rechtmatigheid en daarmee de kwaliteit van zorg. De regio Hart van Brabant heeft onderzoek gedaan naar PGB-aanbieders met als doel om te onderzoeken of gemeenten meer zouden moeten doen op basis van hun vergewis- en zorgplicht die voortvloeit uit haar wettelijke taak. Het onderzoek bij twaalf PGB-aanbieders, waarover geen signalen bekend waren, leverde verbeterpunten op voor alle betrokkenen: zorgaanbieders, budgethouders en gemeenten zelf.
M-campagne ‘Veilige zorg’ Twente
Hoe kun je als gemeente familie, buren en vrienden activeren om bij te dragen aan veilige zorg?
Zorgfraude is een groot maatschappelijk probleem: jaarlijks verdwijnt naar schatting 10 miljard in de zakken van criminelen. Binnen de proeftuin ontwikkelde de regio Twente daarom samen Meld Misdaad Anoniem de campagne 'Veilige zorg'. De campagne helpt inwoners en professionals signalen van zorgfraude te herkennen en verlaagt de drempel om vermoedens te melden.
De campagne liep in de veertien Twentse gemeenten en zorgde voor meer bewustwording over zorgfraude en veilige zorg. In verschillende gemeenten ontstond extra aandacht voor het herkennen en melden van signalen. De aanpak krijgt inmiddels ook buiten Twente navolging. Verschillende gemeenten gebruiken de campagne en ook de provincie Overijssel start met de campagne 'Veilige Zorg'.
Samenwerking WGV Zorg en Welzijn: podcastserie en Kennisplein
Wat kunnen zorgaanbieders zelf doen om zorgfraude tegen te gaan?
Zorgfraude raakt cliënten, zorgprofessionals én het vertrouwen in de zorg. Toch blijkt in de praktijk dat het bewustzijn hierover binnen zorgorganisaties sterk verschilt. Signalen worden niet altijd herkend en medewerkers weten niet altijd waar zij terecht kunnen met zorgen of vermoedens. Om het gesprek hierover op gang te brengen, ontwikkelden de regio Twente, zorgaanbieders en de WGV Zorg en Welzijn samen een themapagina op het WGV-kennisplein en de podcastserie 'Samen Alert'.
Aanleiding hiervoor was een kennissessie voor zorgaanbieders in april 2025. Daar werd duidelijk dat de behoefte aan kennis, bewustwording en praktische handvatten groot is. De podcastserie en het kennisplein bieden zorgorganisaties praktische voorbeelden, herkenbare signalen en concrete handvatten om zorgfraude bespreekbaar te maken.
- Lees meer in de de infosheet 'Zorgfraude bespreekbaar maken met de podcastserie Samen Alert’
- Luister aflevering 1, aflevering 2 en aflevering 3 van de podcastserie op Spotify
- Bekijk aflevering 1, aflevering 2 en aflevering 3 van de podcastserie op YouTube
- Lees meer op themapagina van het WGV-Kennisplein
Training Aanpak zorgfraude voor gemeentelijke toezichthouders Wmo en Jeugdwet
Hoe kun je als toezichthouder de bedrijfsvoering van een zorgaanbieder goed analyseren? Weet jij waar je naar kijkt?
Zorgfraude wordt steeds complexer. Dat vraagt om toezichthouders die signalen herkennen, goed kunnen analyseren en weten hoe zij effectief kunnen handelen. Daarom volgden toezichthouders van de veertien Twentse gemeenten in 2025 een verdiepende training binnen de proeftuin.
Tijdens deze praktijkgerichte training leren deelnemers financiële signalen herkennen, de juiste vragen stellen en effectief samenwerken met ketenpartners. Door kennis, ervaringen en casuïstiek te delen ontstaat meer inzicht in hoe misbruik van zorggelden zichtbaar gemaakt en aangepakt kan worden. De training is ontwikkeld door de regio Twente, toezichthouders en een accountantsbureau. Hierdoor sluit de inhoud goed aan bij de praktijk en de behoefte van gemeenten en professionals binnen toezicht en handhaving.
Werkproces bij meldingen over kwaliteit en rechtmatigheid
Hoe werken toezicht, toegang en hoofdaannemer samen bij meldingen over kwaliteit en rechtmatigheid bij (niet) gecontracteerde zorgaanbieders?
In regio Hart van Brabant wordt de zorg voor Wmo en Jeugd regionaal ingekocht. PGB-voorzieningen zijn lokaal geregeld. Er zijn regionaal en lokaal loketten om onvolkomenheden te melden. Om zorgvuldig om te gaan met alle signalen is er een centraal meldpunt ingericht dat wordt beheerd door de toezichthouder. Dit punt registreert de meldingen en organiseert een zorgvuldig vervolgproces. Daar hoort eventueel bespreking in signalen- en/of casuïstiekoverleg (anoniem) bij. Waar nodig volgt meteen actie, bijvoorbeeld als de veiligheid van een inwoner in gevaar is. Deze gestructureerde aanpak zorgt voor overzicht wat betreft meldingen over kwaliteit en rechtmatigheid bij alle betrokkenen en patronen die zich voordoen.
Lees het Werkproces bij meldingen over kwaliteit en rechtmatigheid
Evaluatie financiële monitor
Goed geïnformeerd aan tafel bij de zorgaanbieder
De financiële monitor van de regio Hart van Brabant geeft inzicht in de financiële situatie en prestaties van de zorgaanbieders waar de gemeente mee samenwerkt. Het scheelt tijd bij het analyseren en interpreteren van jaarrekeningen en vraagt minder financiële capaciteit en expertise in de eigen organisatie. Ook geeft de contractmanager een betere informatiepositie om gerichter en beter onderbouwd het gesprek aan te gaan met een aanbieder. In een taakgerichte aanpak helpt de monitor ook de hoofdaannemer bij het gesprek met onderaannemers.
- Binnenkort kan je dit product vinden op deze website
Kader voor Toezien en Toezicht
Heldere afspraken over taken en verantwoordelijkheden
Hoe verdeel je de taken en verantwoordelijkheden in de gemeentelijke organisatie als het gaat om toezien en toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid van ondersteuning en jeugdhulp door zorgaanbieders? Deze vraag staat centraal binnen het kader Toezien en Toezicht. Aanleiding in regio Hart van Brabant hiervoor was de keuze voor taakgericht werken in delen van het zorgdomein. Dit vraagt een andere relatie met de hoofdaannemers als strategische partners.
De uitwerking van processen en bijbehorende taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden zijn samengebracht in een kader. Met en door de betrokken collega's. Dit is van belang omdat de praktijk weerbarstig is. Een gezamenlijke basis helpt dan om bij de uitvoering en het samenwerken te kunnen teruggrijpen op wat de bedoeling is.