Vragen over ervaringen met een afsteekverbod:
In gemeenten met een vuurwerkverbod werd gewoon vuurwerk afgestoken. Burgemeesters van gemeenten met een vuurwerkverbod geven aan dat dit iets is wat meerdere jaren ‘gewenning’ nodig heeft en tegelijkertijd geven ze aan dat handhaving alleen maar kan bij een landelijk verbod.
Punt is namelijk dat boa’s met de hun beschikbare middelen zouden moeten worden ingezet tegen schending van het lokale verbod, daar is de politie niet voor. Die treedt enkel op bij excessen.
Het capaciteitsvraagstuk rond de handhaving blijft een issue. Maar gemeenten geven binnen lokale driehoek met politie en OM desondanks prioriteit aan de inzet op de jaarwisseling. We zijn erg blij dat ook onze partners OM en politie meer inzetten op het opsporen van illegaal vuurwerk. Preventief. Dat heeft al goede resultaten dit jaar opgeleverd, ook in samenwerking met naburige landen. De VNG zet zich onder andere in door kennis en best practices over de aanpak van vuurwerk te delen en ook brengen wij gemeenten met elkaar in contact via VNG-fora.
Vragen rondom de aankomende jaarwisseling, 2025-2026:
Voor de inwoners van gemeenten waar een verbod geldt is het niet verwarrend. Zij zijn er door hun gemeenten ruim op tijd van op de hoogte gesteld.
We zien vooralsnog dat 18 gemeenten afgelopen jaarwisseling een lokaal verbod hebben ingevoerd. Als VNG hebben we altijd aangegeven dat dit negatieve effecten zou kunnen opleveren als vuurwerktoerisme. Gemeenten moeten hier rekening mee houden en moeten zich hierop gaan voorbereiden. In welke mate dit zal gebeuren kunnen we niet voorspellen.
Dat regels per gemeente verschillen is onwenselijk, maar de praktijk van nu. Het aantal gemeenten met een lokaal verbod is nog relatief beperkt, want meer dan 300 gemeenten hebben het niet.
Het capaciteitsvraagstuk rond de handhaving blijft een issue. Maar gemeenten geven binnen lokale driehoek met politie en OM prioriteit aan de inzet op de jaarwisseling. We zijn erg blij dat ook onze partners OM en politie meer inzetten op het opsporen van illegaal vuurwerk. Preventief. Dat heeft al goede resultaten dit jaar opgeleverd, ook in samenwerking met naburige landen. De VNG zet zich onder andere in door kennis en best practices over de aanpak van vuurwerk te delen en ook brengen wij gemeenten met elkaar in contact via VNG-fora.
Gemeenten mogen in Nederland zelf regels maken over het afsteken van consumentenvuurwerk. Ze kunnen ervoor kiezen om vuurwerkvrije zones in te stellen of F2-vuurwerk helemaal te verbieden middels een lokaal vuurwerkverbod. Gemeenten hebben daar verschillende redenen voor, zoals:
- veiligheidsredenen (voorkomen van ongelukken en schade)
- vermindering van overlast voor bewoners en dieren
- lokale capaciteit van politie en handhaving
- ervaring uit voorgaande jaren
Gemeenten geven deze ontwikkelingen niet automatisch door aan bij de VNG. Het aantal gemeenten met een lokaal vuurwerkverbod tijdens de jaarwisseling is dit jaar nauwelijks toegenomen ten opzichte van vorig jaar. Vorig jaar hadden 18 gemeenten een afsteekverbod in hun Algemene Plaatselijke Verordening (APV) opgenomen.
Het is voor gemeenten wettelijk niet mogelijk in hun gemeente verkoop te verbieden. Dat zou leiden tot oneerlijke concurrentie.
De lokale invulling van de jaarwisseling is een jaarlijks terugkerend vraagstuk. Zolang er vuurwerk kan worden gekocht en afgestoken, maar het afsteken ook kan worden verboden, blijft dit zo, en houden we er discussie over.
Dat regels per gemeente verschillen is onwenselijk, maar de praktijk van nu. Het aantal gemeenten met een lokaal verbod is nog relatief beperkt, want meer dan 300 gemeenten hebben het niet.
Overigens verengen we de discussie al snel tot het afsteken van vuurwerk, omdat dit leidt tot slachtoffers en overlast. Hoe zorgen we er samen voor dat we dit voor iedereen een feest kunnen laten zijn? Dat is belangrijk.
Het capaciteitsvraagstuk rond de handhaving blijft een issue. Maar gemeenten geven binnen lokale driehoek met politie en OM prioriteit aan de inzet op de jaarwisseling. We zijn erg blij dat ook onze partners OM en politie meer inzetten op het opsporen van illegaal vuurwerk. Preventief. Dat heeft al goede resultaten opgeleverd, ook in samenwerking met naburige landen.De VNG zet zich onder andere in door kennis en best practices over de aanpak van vuurwerk te delen en ook brengen wij gemeenten met elkaar in contact via VNG-fora.
Uit een recente enquête onder de leden blijkt dat de meeste gemeenten zich niet anders voorbereiden dan voorgaande jaren. Er wordt ingezet op preventie en de goede samenwerking met veiligheidspartners. Daarnaast wordt de capaciteit van politie en handhaving ieder jaar al volledig benut. Zie VNG-bericht 'Resultaten enquête aanpak jaarwisseling en vuurwerkverbod' (24 november 2025).
Er is ieder jaar aandacht voor mogelijke toename van verkoop. Echter, uit de enquête blijkt dat gemeenten hierdoor niet meer overlast dan andere jaren verwachten. Gemeenten werken nauw samen met veiligheidspartners en monitoren het sentiment in aanloop naar de jaarwisseling.
Wel zijn er zorgen over de rol van illegaal vuurwerk, gezien gemeenten aangeven dat dit bij incidenten vaak een rol speelt. Dit vormt echter een bredere maatschappelijke uitdaging die om een internationale aanpak vraagt. De VNG is hierover in gesprek met diverse Europese partners, en portefeuillehouder Gerdo van Grootheest (burgemeester gemeente Oosterhout) vertegenwoordigt de VNG binnen het Offensief Tegen Explosies, waar dit vraagstuk eveneens internationaal wordt geagendeerd en opgepakt.
Vragen rondom het landelijke vuurwerkverbod:
De wet is op 1 juli 2025 aangenomen door de Eerste Kamer. Wanneer de wet ingaat is afhankelijk van de uitwerking vande Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) rond een ontheffingsmogelijkheid en een compensatieregeling voor de vuurwerkbranche. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) is hier verantwoordelijk voor.
De Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) regelt een ontheffingsmogelijkheid, waarin is uitgewerkt hoe en onder welke voorwaarden dorps- en buurtverenigingen tijdens de jaarwisselingen op een verantwoorde en veilige manier voor hun lokale gemeenschap vuurwerk kunnen afsteken op een daartoe aangewezen plek.
Het reguliere vuurwerkbesluit blijft gelden voor professionele vuurwerkshows.
In alle gemeenten mag vanaf dat moment geen F2-vuurwerk meer worden afgestoken door consumenten. Gemeenten dienen toe te zien op naleving van het verbod.
De impact voor gemeenten is allereerst afhankelijk van de definitieve invulling van de AMvB. Mocht de bevoegdheid bij de burgemeester komen te liggen, is de impact afhankelijk van het al dan niet bieden van de mogelijkheden voor een ontheffing. Alle gemeenten moeten een afweging maken of zij wel of niet de mogelijkheid gaan bieden voor een ontheffing. Gemeenten, die een ontheffing mogelijk maken, moeten vervolgens onder meer een proces inrichten voor de aanvraag van deze ontheffingen, de aanvragen toetsen en toezicht en handhaving uitvoeren op de voorwaarden van de verleende ontheffingen.
Zo werkt onze democratie. Uiteindelijk heeft een initiatiefvoorstel in de Tweede Kamer voor een algeheel verbod het gehaald, maar zal de werking hiervan pas volgend jaar in werking treden.
Veel gemeenten organiseren activiteiten voor jongeren in samenwerking met jongerenwerkers. Daarnaast kiezen sommige gemeenten voor professionele vuurwerkshows of lasershows.
De Tweede Kamer heeft, voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Wet veilige jaarwisseling, een aantal voorwaarden gesteld. Een van die voorwaarden is het opstellen van een effectief handhavingsplan. In het handhavingsplan (pdf, 1,3 MB) zijn (inter)nationale en lokale instrumenten, initiatieven en best practices verzameld.
In aanloop naar de jaarwisseling van 2026-2027 zal de VNG gezamenlijk met gemeenten optrekken. Zo komt er een landelijke communicatiestrategie, die wordt opgesteld door het ministerie van Justitie en Veiligheid. De VNG zal gemeenten ondersteunen bij de implementatie hiervan. Tevens faciliteert de VNG kennisdeling door webinars te organiseren en wordt het forum omtrent de jaarwisseling versterkt, zodat gemeenten gemakkelijker ervaringen en best practices kunnen uitwisselen. Ook zal de VNG een model gaan maken voor het verlenen van een ontheffing.