In verband hiermee staat per 2029 een korting van € 1,01 miljard op het gemeentefonds ingeboekt. De reden om de invoering van de inkomensafhankelijke bijdrage (IVB) uit te stellen is dat de parlementaire behandeling weer in de tijd is opgeschoven.

VNG wil met kabinet in gesprek

De VNG wil een snelle invoering van de IVB, waar gemeenten al jaren voor pleiten. Daarnaast vinden we de uitname uit het gemeentefonds van 1,01 miljard voorbarig en erg hoog. Over beide onderwerpen willen we met het kabinet in gesprek.

Huishoudelijke hulp uit de Wmo met vangnet: uitname van 1,01 miljard uit gemeentefonds

In het coalitieakkoord staat een niet-nader uitgewerkt plan om de huishoudelijke hulp uit de Wmo te halen, met een vangnet voor inwoners die hiervan gebruik maken. In de financiële tabel bij het akkoord is een taakstellende besparing van € 435 miljoen opgenomen. Dit bedrag is aanvullend op de beoogde besparing van het wetsvoorstel IVB. Uit de Voorjaarsnota blijkt dat deze netto besparing van 435 miljoen wordt gerealiseerd met een uitname van € 1,01 miljard uit het gemeentefonds.

Op dit moment is nog onduidelijk wat de uitwerking van de maatregel is, en welke groepen inwoners straks in aanmerking komen voor de ondersteuning die beschikbaar blijft in het vangnet. Een uitname van € 1,01 miljard laat bovendien weinig geld over voor een vangnet en de overige door gemeenten te maken kosten. We vinden daarom dat het kabinet voorbarig handelt door het korten van het gemeentefonds met deze enorme uitname.

IVB: van uitstel mag geen afstel komen

Invoering van de IVB is een van de belangrijkste maatregelen om de gemeentelijke Wmo-dienstverlening beschikbaar te houden voor inwoners die hulp en ondersteuning het hardst nodig hebben en niet vanuit ‘eigen kracht’ kunnen organiseren. Gemeenten zijn daarom groot voorstander van een snelle invoering. Doordat het wetsvoorstel ten tijde van de val van het kabinet controversieel is verklaard, is de parlementaire behandeling stil komen te liggen. Het is nog onduidelijk wanneer deze wordt voortgezet.

Het uitstel van de invoering van de IVB heeft onder meer financiële gevolgen. Er is eenmalig € 266 miljoen euro aan het gemeentefonds toegevoegd in 2027 als compensatie voor de vanwege de IVB alvast uitgenomen € 225 miljoen en het door gemeenten misgelopen accres over dit bedrag. Deze uitname staat nog steeds ingeboekt voor 2028, het beoogde jaar van de invoering.

Voorbereiding gemeenten op invoering IVB

De implementatieplanning van de eigen bijdrageketen vraagt om voorbereidingswerkzaamheden, ook bij invoering per 1 januari 2028. Gemeenten doen er goed aan om die voorbereidende werkzaamheden in te plannen. Gemeenten moeten zich onder meer op de volgende zaken voorbereiden:

• Bereid u goed voor op de livegang van iEb 4.0. Zorg dat u als gemeente werkprocessen inricht om berichten van het CAK te ontvangen en te verwerken.
• Ga aan de gang met het vaststellen en registreren van kostprijzen (voor hulpmiddelen en woningaanpassingen) en processen om kostprijzen te bewaken.
• Nadat de Tweede en Eerste Kamer het wetsvoorstel heeft geaccordeerd, moet de verordening worden aangepast.