Ook op de noodopvanglocaties worden met regelmaat Oekraïners geweigerd.

Financiering knelt

Vorig jaar gaf de VNG al aan dat een verlaging van het normbedrag en het ontbreken van meerjarige financiering het haast onmogelijk maakt om de opvang voor Oekraïners nog te organiseren. Dit leidt niet alleen tot kosteninefficiëntie, maar zorgt er inmiddels ook voor dat dat de verlaagde vergoeding de kosten niet meer dekt en zonder meerjarige zekerheid willen gemeenten geen nieuwe locaties openen. Veel opvangplekken waren bovendien tijdelijk beschikbaar gesteld, bijvoorbeeld in slooppanden of op locaties waar woningbouw is gepland. De opgave wordt daarmee voor gemeenten steeds ingewikkelder. 

Ook krijgen gemeenten in toenemende mate te maken met ingewikkelde casussen op de opvanglocaties waar het benodigde handelingsperspectief voor gemeenten ontbreekt om de juiste zorg in te zetten of om overlast te voorkomen en te kunnen handhaven. 

Nieuwe regeling

De minister heeft aangegeven dat hiervoor een nieuwe regeling wordt geïntroduceerd: de doelgroepflexibele regeling. Deze regeling geeft langjarige zekerheid en vergoedt alle huisvestingskosten, door deze niet meer uit het normbedrag bekostigd hoeven te worden. De verwachting is dat het normbedrag dan wordt verlaagd en de huisvestingskosten apart worden bekostigd. 

Recht op opvang vraagt aanpassing

Oekraïners verblijven hier onder de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) die voorschrijft dat iedereen van onderdak moet worden voorzien. In de nationale wetgeving is dit vertaald naar recht op opvang door de gemeente voor alle Oekraïners. De VNG ziet graag een striktere formulering van het recht op opvang, zodat er mogelijkheden bestaan om prioritering aan te brengen, bijvoorbeeld tussen mensen die redelijkerwijs zelf in onderdak kunnen voorzien.

Vorige week sprak de VNG hierover aan de landelijke regietafel migratie & integratie (LRT). De minister van Asiel en Migratie zegde toe om op zeer korte termijn, uiterlijk in de week van 15 september, met een voorstel te komen om de prioritering in de opvang te kunnen organiseren. Daarnaast vertelde de minister met een voorstel te komen voor de zorg- en overlastproblematiek in de opvanglocaties. 

De VNG gaf aan dat een prioritering in het recht op opvang wettelijk verankerd dient te worden en wacht met interesse de toegezegde voorstellen af. Er is eveneens aandacht gevraagd voor de uitwerking van het langetermijnbeleid rondom de Oekraïne-opvang en verzocht om gemeenten tijdig en zorgvuldig te betrekken bij de verdere uitwerking en besluitvorming hierover. 

Samen werken aan langetermijnbeleid

De VNG benadrukt dat gemeenten hun verantwoordelijkheid willen blijven nemen. Daarvoor zijn wel voldoende middelen, duidelijke wetgeving en structurele afspraken nodig. Ook is het belangrijk dat gemeenten tijdig en zorgvuldig betrokken worden bij de verdere uitwerking van het langetermijnbeleid rond de Oekraïne-opvang.

De VNG dringt er daarom bij het kabinet op aan om snel met structurele oplossingen te komen, zowel voor de korte als de lange termijn. Alleen zo kunnen gemeenten de opvang duurzaam blijven organiseren.