4 gemeenten starten met een praktijkverkenning voor een autonome digitale werkomgeving. Zij krijgen de mogelijkheid om een Linux-werkplek en MijnBureau te testen.
De pilot moet gemeenten helpen minder afhankelijk te worden van grote softwareleveranciers en meer regie te krijgen op hun digitale infrastructuur.
Digitale autonomie krijgt vorm
Digitale autonomie is een onderwerp dat steeds belangrijker wordt voor gemeenten. De afhankelijkheid van internationale technologie- en cloudleveranciers groeit, terwijl gemeenten zelf verantwoordelijk blijven voor betrouwbare, veilige en toegankelijke dienstverlening aan inwoners en ondernemers. Meer regie op de digitale werkomgeving helpt gemeenten om risico’s te beperken, wendbaar te blijven en beter grip te houden op hun data, processen en dienstverlening.
De gemeenten s-Hertogenbosch, Zaanstad, Ede en Amsterdam starten samen met de VNG een praktijkverkenning. Ook het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en SSC-ICT zijn betrokken. De samenwerking valt onder de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). Het doel: inzicht krijgen in haalbare alternatieven die beter aansluiten bij publieke waarden, zoals transparantie en leveranciersonafhankelijkheid.
Praktijkpilot met open source oplossingen
In de verkenning krijgen deze gemeenten de mogelijkheid om een Linux-gebaseerde werkplek in combinatie met MijnBureau te testen. Deze werkomgeving draait op de Digitale Autonome Werkplek Overheid (DAWO), een open source blauwdruk van SSC-ICT.
MijnBureau is een open samenwerkomgeving in ontwikkeling bij BZK. Hierin komen verschillende Europese oplossingen samen, waaronder componenten uit Frankrijk en Duitsland en het platform Nextcloud. De combinatie vormt een eerste stap naar een toekomstbestendige digitale werkomgeving voor de overheid.
Eerste resultaten en inzichten
Tijdens het iBestuur-congres Soevereiniteit en Overheid zijn de eerste resultaten gedeeld. Daaruit blijkt dat de technische basis voor een autonome werkplek aanwezig is. Tegelijk is duidelijk dat verdere samenwerking en investeringen nodig zijn. Overheden moeten gezamenlijk optrekken om deze ontwikkeling te versnellen en structureel in te bedden.
Leren van de praktijk
De pilot loopt tot eind 2026. In deze periode verzamelen gemeenten gebruikerservaringen en testen zij de toepasbaarheid in de praktijk. Ook onderzoeken zij welke medewerkers als eerste met de nieuwe werkomgeving kunnen werken. De inzichten helpen bij de doorontwikkeling van zowel DAWO als MijnBureau.
Samen werken aan opschaling
De VNG organiseert samen met de deelnemende gemeenten bijeenkomsten om kennis te delen. Zo kunnen ook andere gemeenten aanhaken. Op de agenda staat onder meer de GovTechDay (11 juni 2026). In het najaar volgt een fieldlab met overheden en marktpartijen.
Meer informatie
De autonome digitale werkomgeving van de overheid (www.binnenlandsbestuur.nl)