Wegwijzer Gemeenten en jeugdstrafrecht - Korte inhoud

De rol van de gemeente in de jeugdstrafrechtketen is belangrijk. Niet alleen ten behoeve van de integraliteit, maar ook ten behoeve van een sluitende aanpak.  De gemeente is de enige partij die in elke fase van de jeugdstrafrechtketen een bijdrage kan leveren, van preventie en vroegsignalering tot en met de nazorg na afloop van het justitiële traject. De gemeente is namelijk zowel vanuit de algemene verantwoordelijkheid van de jeugdige voorafgaand én na afloop van de strafrechtelijke titel betrokken, maar ook tijdens de strafrechtelijke titel als deelnemer aan de trajectberaden en aanbieder/ uitvoerder van verschillende gemeentelijke voorzieningen.

Jongeren tussen de 12 en 18 jaar (hierna te noemen: jeugdige), die een strafbaar feit plegen, worden behandeld via het jeugdrecht. Voor jongeren tussen de 18 en 23 jaar (hierna te noemen: jongvolwassene) kan via het adolescentenstrafrecht ook het jeugdstrafrecht toegepast worden. De gemeente kan zicht houden op en ondersteuning bieden tijdens het gehele ontwikkelingsproces van de jeugdige en jongvolwassene (en diens gezin), inclusief de tijdelijke ‘strafrechtelijke fase’. Doordat de gemeente gedurende het gehele traject betrokken blijft bij de voorbereiding en uitvoering van de nazorg, kan de continuïteit van de hulp voor deze jongeren beter worden gewaarborgd. Ook de afstemming met andere hulp in het gezin krijgt zo vorm met als doel: 1 gezin 1 plan.

Hieronder is een overzicht weergeven van de (mogelijk) te doorlopen fasen binnen de jeugdstrafrechtketen en de daarbij betrokken partners.  De fasen geven het traject weer vanaf het moment waarop de jeugdige verdachte de strafrechtketen binnenkomt tot en met het afronden van de bepaalde straf, inclusief eventuele overdracht in het kader van nazorg.

Figuur 1 Schets jeugdstrafrechtketen vanuit perspectief gemeentelijke verantwoordelijkheden Jeugdwet

Deze wegwijzer toont per fase informatie over de mogelijkheden voor gemeenten om te sturen op de samenwerking in de keten rondom de jeugdige en jongvolwassenen, en op de kwaliteit van de inzet die wordt geleverd. De tool bevat ook een beknopt overzicht van de justitiële stappen (hiernaast weergegeven in de blokjes). De geboden verdieping bestaat uit vragen die gemeenten zichzelf kunnen stellen over hun bijdrage aan de jeugdstrafrechtketen, voorbeelden van voorlopergemeenten uit het land, facts & figures en links naar relevante documenten.

Inhoud

1    Samenvatting

2    Fase 1. Preventie en vroegsignalering

A.    Sleutelspelers jeugdstrafrechtketen  
B.    Rol voor gemeenten   
C.    Uitdagingen en dilemma’s   
D.    Goede voorbeelden in het land

3    Fase 2. Inzet hulp en ondersteuning

A.    Sleutelspelers jeugdstrafrechtketen  
B.    Rol voor gemeenten
C.    Uitdagingen en dilemma’s   
D.    Goede voorbeelden in het land    

4    Fase 3. Uitvoering strafmaatregelen

A.    Sleutelspelers jeugdstrafrechtketen   
B.    Rol voor gemeenten   
C.    Uitdagingen en dilemma’s   
D.    Goede voorbeelden in het land   
E.    Verdieping adolescentenstrafrecht

5    Fase 4. Nazorg

A.    Sleutelspelers jeugdstrafrechtketen   
B.    Rol voor gemeenten   
C.    Uitdagingen en dilemma’s   
D.    Goede voorbeelden in het land

6    Inkoop en monitoring

A.    Sleutelspelers jeugdstrafrechtketen   
B.    Rol voor gemeenten   
C.    Uitdagingen en dilemma’s   
D.    Goede voorbeelden in het land

7    De justitiële stappen in de jeugdstrafrechtketen

7.1    Opsporen, signaleren, adviseren 
7.2    Vroeghulp en voorgeleiding   
7.3    Bepalen sanctie en voorwaarden
7.4    Casusregie  
7.5    Tenuitvoerlegging sanctie en voorwaarden
7.6    Nazorg

8    Meer lezen

8.1    Feiten en cijfers   
8.2    Begrippen en afkortingen   
8.3    Bronnen en downloads

9    Contactgegevens