Leertraject DSO professional Omgevingswet
27 weken
Fysieke locatie en online
Max. 30 deelnemers per groep, max. 2 groepen
Werk je met de Omgevingswet en wil je je kennis en vaardigheden verdiepen? In dit leertraject leer je werken in de keten van het Digitale Stelsel Omgevingswet in de volle breedte: van beleid tot juridisch, van techniek en uitvoering.
Sinds januari 2024 werken we als bevoegd gezagen met de Omgevingswet en het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Dat vraagt kennis, kunde en samenwerking van alle betrokken overheden. En het vergt van medewerkers vaardigheden voor een andere manier van werken, nieuwe kennis, ook van elkaars vakgebied, en inzicht in de hele DSO keten.
Het leertraject DSO-professional Omgevingswet speelt op deze behoefte in en is een aanrader als je in het fysieke domein werkt op het beleidsmatige, juridische of technische snijvlak van de Omgevingswet.
Voor wie
Deelnemers aan het leertraject zijn professionals die werken bij een gemeente, provincie, waterschap, omgevingsdienst of bij een van de betrokken rijkspartijen of uitvoeringsorganisaties zoals RWS of het Kadaster.
Opzet leertraject
Het leertraject kent een basisopleiding van zes maanden en biedt daarna optioneel verdiepende leergangen per rol. Het lesprogramma van alle leergangen bestaat uit een combinatie van fysieke en online bijeenkomsten. Naast plenaire lesdagen werk je in kleine werkgroepen aan het toepassen van het geleerde in de praktijk. De inhoud is afgestemd met inhoudsdeskundige om zo actueel mogelijk en samen met deelnemers actief aan de slag te gaan.
Pas het geleerde direct toe in je eigen organisatie en bouw aan een sterk interbestuurlijk netwerk.
De basisopleiding bestaat uit 3 samenhangende, opeenvolgende modules, met de volgende inhoudelijke thema’s:
- Betekenis & werking van de Omgevingswet en het (digitale) stelsel Omgevingswet
- Jouw rol als adviseur en anders werken onder de Omgevingswet
- Ketengericht samenwerken en verbeteren van ketenprocessen
Daarnaast werk je aan diverse praktijkgerichte opdrachten, individueel of binnen je leerteam. Bij de start van de opleiding word je ingedeeld in een leerteam van 6 tot 8 personen.
Resultaat
Na deze basisopleiding:
- lever je een bijdrage aan het functioneren van het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO) binnen jouw organisatie.
- draag je bij aan de andere manier van werken met de Omgevingswet.
- werk je aan een goede aansluiting van beleid, regelgeving en uitvoering op de digitale infrastructuur van de Omgevingswet.
- heb je kennis van de kerninstrumenten, toepasbare regels, en VTH om bij te dragen aan een goed werkende beleidscyclus.
- verbeter je de dienstverlening door jouw organisatie.
En bovendien: beschik je over een breed interbestuurlijk netwerk met DSO professionals.
Start opleiding
Woensdag 6 januari 2027
Investering
Deelname aan deze verdiepende leergang kost € 5.500,-
Inschrijven
Inschrijving kan tot 1 november 2026.
Een verdiepende leergang in het Leertraject DSO professional Omgevingswet speciaal voor de professional werkzaam bij gemeenten die verantwoordelijk is of gaat zijn voor de inhoudelijke en technische afstemming bij het opstellen en wijzigingen van het omgevingsplan.
Een unieke, verdiepende leergang waar je tegelijkertijd leert en werkt binnen jouw organisatie zodat je nieuw opgedane kennis en vaardigheden op gebied van het omgevingsplan en de Omgevingswet direct inzetbaar zijn. Je leert samen met collega’s van andere gemeenten en experts uit het veld.
In deze leergang verdiep je je verder in de structuur en systematiek van het instrument omgevingsplan, en daarmee samenhangend de beleidscyclus, overige kerninstrumenten, en annoteren. Ook onderzoek je hoe planvormingsprocessen kunnen worden geoptimaliseerd.
De leergang bereidt voor op de rol van Coördinator omgevingsplan, ook wel aangeduid als Projectleider omgevingsplan (Profiel coördinator omgevingsplan | VNG).
Programma
Het programma bestaat uit 3 fysieke bijeenkomsten van één hele dag en drie online bijeenkomsten van een halve dag.
Dag 1 is een algemene verdieping op de plankant, samen met de deelnemers van de leergang Regisseur van de planketen. Overige thema’s zijn onder meer:
- Omgevingswet en stelsel van kerninstrumenten; inzicht in effecten van wijzigingen op andere onderdelen van regelgeving en beleid.
- Structuur en systematiek Omgevingsplan en het wijzigingsproces
- Juridische aspecten; welke onderdelen van het omgevingsplan zijn het toetsingskader
- Data en digitale info-voorzieningen in relatie tot DSO; annoteren, annotatierichtlijn, geogerelateerd, zoals geo-validatie regels.
Ook ga je aan de slag met een opdracht in eigen organisatie waarin je een probleemanalyse uitvoert en komt tot mogelijke oplossingsrichtingen. Dit doe je in een kleine werkgroep van twee of drie personen die werken aan een soortgelijk vraagstuk zodat je onderdelen gezamenlijk kunt uitwerken en gedurende de opdracht elkaars sparringpartner kunt zijn.
Gedurende de leergang zijn er een aantal online Q&A sessies waarin inhoudsdeskundigen en de begeleider geconsulteerd kunnen worden.
Vervolg leergang
Na de basisopleiding en deze rol-specifieke verdieping is er de mogelijkheid om je integraal verder te verdiepen met de leergang regisseur Omgevingswet. Voor deze verdiepende leergang, dien je je apart aan te melden.
Resultaat
Na deze leergang:
- maak je onderbouwde keuzes in structuur en systematiek van het omgevingsplan. Je bewaakt de inhoudelijke samenhang, en annoteert deze.
- zorg je voor inhoudelijke doorwerking in wijzigingsbesluiten, signaleer je externe wijzigingen, overzie je het wijzigingsproces en coördineer je wijzigingstrajecten met het oog op parallelle besluitvorming en met aandacht voor dienstverlening.
- zorg je voor een vloeiende vertaling van inhoud naar techniek door juridische en ruimtelijke informatie te integreren in planproducten, gebruikmakend van plansoftware, participatie-instrumenten en het DSO, in samenspel met beleidsmakers, juristen en specialisten.
- heb je een breed netwerk van coördinatoren omgevingsplan die elkaar kunnen helpen en versterken in hun rol en kennis delen.
Start opleiding
Woensdag 2 september
Investering
Deelname aan deze verdiepende leergang kost € 2.250,-
Inschrijven
Inschrijving kan tot woensdag 1 juli 2026.
Een verdiepende leergang in het Leertraject DSO professional Omgevingswet speciaal voor de professional werkzaam bij overheidsorganisaties zoals gemeenten, provincies, waterschappen, omgevingsdiensten, rijkspartijen of uitvoeringsorganisaties, die regie gaat voeren op samenhang tussen de instrumenten van de planketen, strategische keuzes verbindt aan opgaven, zorgt dat alle neuzen dezelfde kant op staan en zorgt dat iedereen weet wat ze moeten doen.
Een unieke en interbestuurlijk leergang voor én door diverse overheidsorganisaties over werken in de planketen. Waar je tegelijkertijd leert en werkt binnen jouw organisatie zodat je nieuw opgedane kennis en vaardigheden op het gebied van het omgevingsplan en de Omgevingswet direct inzetbaar zijn. Je leert samen met collega’s van andere organisaties en experts uit het veld.
In deze leergang leer je de vertaling te maken van beleid naar omgevingsdocumenten, de documenten in de beleidscyclus te plaatsten, en de beleidscyclus te bewaken dan wel te herontwerpen. Je verdiept je kennis over planvorming, besluitvorming en brengt verbeteringen aan op dit gebied. Naast inhoudelijke verdieping op het gebied van de planketen en de beleidscyclus leert de deelnemer overzicht te houden, samen te werken en gezaghebbend op te treden in complexe organisatieopgaven.
Programma
Het programma bestaat uit 3 fysieke bijeenkomsten van één hele dag en drie online bijeenkomsten van een halve dag.
Dag 1 is een algemene verdieping op de plankant, samen met de deelnemers van de leergang Coördinator omgevingsplan. Overige thema’s zijn onder meer:
- Omgevingswet en stelsel van kerninstrumenten; verdieping op beleidscyclus en relaties tussen kerninstrumenten.
- Juridische aspecten; (on)mogelijkheden van de instrumenten, koppelen van instrument aan begroting en rekening.
- Grip op de planketen en veranderkundig en adaptief vermogen.
Ook ga je aan de slag met een opdracht in eigen organisatie waarin je de omgevingswettransitie aan de prioriteiten en doelstellingen van de eigen organisatie koppelt. Dit doe je in een kleine werkgroep van twee of drie personen die werken aan een soortgelijk vraagstuk zodat je onderdelen gezamenlijk kunt uitwerken en gedurende de opdracht elkaars sparringpartner kunt zijn.
Gedurende de leergang zijn er een aantal online Q&A sessies waarin inhoudsdeskundigen en de begeleider geconsulteerd kunnen worden.
Vervolg leergang
Na de basisopleiding en deze rol-specifieke verdieping is er de mogelijkheid om je integraal verder te verdiepen met de leergang regisseur Omgevingswet. Voor deze verdiepende leergang, dien je je apart aan te melden.
Resultaat
Na deze leergang:
- ben je in staat om het overzicht te creëren op de activiteiten onder de Omgevingswet en realiseer je de aansluiting daarvan met de beleidscyclus.
- bewaak je de samenhang tussen de instrumenten zoals omgevingsvisie, programma's en omgevingsplan/ omgevingsverordening.
- neem je collega's en managers mee in de gewenste transitiestrategie, vertaal je beleidswijzigingen vanuit management naar praktische uitvoering op de werkvloer en, andersom, vertaal je keuzes op de werkvloer naar beleids- en organisatielijnen.
- heb je een breed interbestuurlijk netwerk van DSO-professionals die elkaar kunnen helpen en versterken in hun rol en kennis delen.
Start opleiding
Woensdag 2 september
Investering
Een verdiepende leergang in het Leertraject DSO professional Omgevingswet speciaal voor de ervaren regelanalist werkzaam bij overheidsorganisaties zoals gemeenten, provincies, waterschappen, omgevingsdiensten, rijkspartijen of uitvoeringsorganisaties die zich verder wil bekwamen.
Een unieke, verdiepende en interbestuurlijk leergang voor én door diverse overheidsorganisaties over regelbeheer en jouw verbindende rol als regelanalist. Waar je tegelijkertijd leert en werkt binnen jouw organisatie zodat je nieuw opgedane kennis en vaardigheden op gebied van het regelbeheer en de Omgevingswet direct inzetbaar zijn. Je leert samen met collega’s van andere organisaties en experts uit het veld.
In deze leergang verdiep je je kennis en vaardigheden over regelbeheer en toepasbare regels van A tot Z. Naast inhoudelijke verdieping ga je ook aan de slag met je rol als bruggenbouwer in de organisatie.
De leergang bestaat uit twee modules:
- Verdieping op regelbeheer: In deze module ga je dieper in op toepasbare regels, harmonisatie, regelbeheersoftware en schrijven, en ook hoe AI hierbij gebruikt kan worden
- Regelanalist als brugfunctie: In deze module gaan we dieper in op jouw rol als regelanalist in de organisatie en daarbuiten en de verbindende rol die je vervult tussen planketen en uitvoering.
Programma
Het programma bestaat uit 3 fysieke bijeenkomsten van één hele dag en drie online bijeenkomsten van een halve dag
Thema’s per module zijn onder meer:
Module 1:
- Juridische regels; inventarisatie, analyse, omzetten naar begrijpelijke toepasbare regels
- Koppelen activiteiten aan werkzaamheden
- Inzoomen op STTR
- Regelbeheersoftware
- Gebruiksvriendelijkheid
- Verder met modelleren
- Aansluitpunten
- Relevante nieuwe ontwikkelingen voor TR (b.v. AI)
Module 2:
- De rol van regelanalist als verbinder tussen plan en VTH, adviseur bij annoteren plan en daarbij input ophalen bij VTH.
- Samenwerken
Ook ga je aan de slag met twee opdrachten aan de hand van een casus uit eigen organisatie en een opdracht die aansluit bij de rol van regelanalist als brugfunctie. Dit doe je in een kleine werkgroep van twee of drie personen die werken met een soortgelijke casuïstiek zodat je onderdelen gezamenlijk kunt uitwerken en gedurende de opdracht elkaars sparringpartner kunt zijn.
Gedurende de leergang zijn er een aantal online Q&A sessies waarin inhoudsdeskundigen en de begeleider geconsulteerd kunnen worden.
Vervolg leergang
Na de basisopleiding en deze rol-specifieke verdieping is er de mogelijkheid om je integraal verder te verdiepen met de leergang regisseur Omgevingswet. Voor deze verdiepende leergang, dien je je apart aan te melden.
Resultaat
Na deze leergang:
- analyseer en vertaal je juridische regels naar toepasbare regels, met behulp van regelbeheersoftware en met toepassing van standaarden zoals STTR.
- werk je met regelbeheersoftware en borg je de kwaliteit van de toepasbare regels en ook de archivering hiervan, en zorg je voor een gebruiksvriendelijk ingericht omgevingsloket in samenwerking met ketenpartners.
- vervul je een brugfunctie tussen plan/beleid/verordening en VTH, o.a. door samenbrengen van indieningsvereisten en verbindt zo de juridische praktijk met de uitvoeringspraktijk.
- adviseer je collega's en ketenpartners op hoofdlijnen over het annoteren van juridische regels, om de vindbaarheid, toepasbaarheid en samenhang van regels in DSO te verbeteren.
Start opleiding
Woensdag 2 september
Investering
Deelname aan deze verdiepende leergang kost € 2.250,-
Inschrijven
Inschrijving kan tot woensdag 1 juli 2026.
Een verdiepende leergang in het Leertraject DSO professional Omgevingswet speciaal voor de coördinator VTH, de kwaliteitsmedewerker VTH en de VTH-regisseur of -beleidsadviseur VTH en dienstverlening werkzaam bij overheidsorganisaties zoals gemeenten, provincies, waterschappen, omgevingsdiensten, rijkspartijen of uitvoeringsorganisaties die zich verder wil bekwamen.
Een unieke, interbestuurlijke leergang voor én door diverse overheidsorganisaties over werken in de VTH-keten. Waar je tegelijkertijd leert en werkt binnen jouw organisatie zodat je nieuw opgedane kennis en vaardigheden op gebied van de Omgevingswet direct inzetbaar zijn. Je leert samen met collega’s van andere organisaties en experts uit het veld.
In deze leergang wordt een verdieping aangeboden op het VTH-stelsel en het optimaal laten functioneren van de VTH-keten (vergunningverlening, toezicht en handhaving). Je leert hoe het overheidsproces – van initiatief tot en met de realisatie en het gebruik van een initiatief door een burger of bedrijf – efficiënt, samenhangend en dienstverlenend kan worden ingericht en hoe dit optimaal aansluit op het DSO. Een belangrijk aandachtspunt is dat het DSO niet op zichzelf staat, maar gezien wordt als onderdeel van de VTH-werkzaamheden.
Je leert hoe je deze verbinding kunt leggen en hoe je de dienstverlening via het DSO en andere digitale kanalen kunt afstemmen op de bredere klantreis, zodat inwoners en bedrijven een consistente en herkenbare ervaring krijgen.
Het programma bestaat uit 3 fysieke bijeenkomsten van één hele dag en drie online bijeenkomsten van een halve dag.
Thema’s zijn onder meer:
- VTH-kompas
- Waar sta je als VTH-regisseur
- VTH-cyclus
- Recente ontwikkelingen
- Analyseren van gegevens over dienstverlening intern & extern
- Verbeteren gebruiksvriendelijkheid
- PDC (product dienst catalogus)/ indieningsvereisten en SWF
- Samenwerking in de regio en maken van afspraken met behandeldiensten
- Leveranciersmanagement
Ook ga je aan de slag met een opdracht in eigen organisatie. Dit doe je in een kleine werkgroep van twee of drie personen die werken aan een soortgelijk vraagstuk zodat je onderdelen gezamenlijk kunt uitwerken en gedurende de opdracht elkaars sparringpartner kunt zijn.
Je kunt kiezen uit één van de twee opdrachten:
- Klantreis & dienstverlening
- VTH-Kompas
Gedurende de leergang zijn er een aantal online Q&A sessies waarin inhoudsdeskundigen en de begeleider geconsulteerd kunnen worden.
Vervolg leergang
Na de basisopleiding en deze rol-specifieke verdieping is er de mogelijkheid om je integraal verder te verdiepen met de leergang regisseur Omgevingswet. Voor deze verdiepende leergang, dien je je apart aan te melden.
Resultaat
Na deze leergang:
- integreer je VTH-processen in de beleidscyclus, onder meer door indieningsvereisten en wetgeving te vertalen naar uitvoerbare processen. Je gebruikt monitoringgegevens om de uitvoerbaarheid van beleid te verbeteren en stemt daarbij af met andere overheden en uitvoeringsorganisaties.
- stuur je op de kwaliteit en uitvoerbaarheid van verzoeken door gebruikerservaringen en monitoringresultaten te benutten, feedbackloops te organiseren, en formulieren en informatievoorziening te verbeteren.
- ontwerp en beheer je robuuste en gebruiksvriendelijke VTH-processen en verbindt deze met het DSO. Je stroomlijnt beleidsdoelen, juridische kaders en vergunning-, toezicht- en handhavingsinformatie.
- zorg je voor samenhang en volledigheid in de VTH-keten.
- draag je bij aan de doorontwikkeling van het DSO door input te leveren vanuit monitoring van gebruikerservaringen en signalering van digitaliseringsontwikkelingen (waaronder AI).
Start opleiding
Vrijdag 4 september
Investering
Deelname aan deze verdiepende leergang kost € 2.250,-
Inschrijven
Inschrijving kan tot woensdag 1 juli 2026.
Een verdiepende leergang in het Leertraject DSO professional Omgevingswet speciaal voor de professional werkzaam bij overheidsorganisaties zoals gemeenten, provincies, waterschappen, omgevingsdiensten, rijkspartijen of uitvoeringsorganisaties die zich verder wil verdiepen in de hele breedte van de rol als Omgevingswet professional.
Een unieke, interbestuurlijke leergang voor én door diverse overheidsorganisaties waar je tegelijkertijd leert en werkt binnen jouw organisatie zodat je nieuw opgedane kennis en vaardigheden op gebied van de Omgevingswet direct inzetbaar zijn. Je leert samen met collega’s van andere organisaties en experts uit het veld.
Deze leergang is een verdieping over de hele breedte van de rol als Omgevingswet professional en richt zich op ketengericht samenwerken en interbestuurlijk samenwerken; hoe en wat kun je vanuit jouw rol initiëren, wat zijn de rollen (incl. management) in de gezamenlijke veranderopgave. Wat kun je als Omgevingswet professional initiëren en welke rollen (inclusief management) zien we in de gezamenlijke veranderopgave.
Deze leergang geeft je handvatten om te kunnen sturen op en werkzaamheden te prioriteren in het licht van de organisatiedoelstellingen, de koppeling met de beleidscyclus, het bewerkstelligen van de veranderingen in de manier van werken die de invoering van de Omgevingswet vergt. Belangrijke thema’s zijn (interbestuurlijke) samenwerking in de keten, werken in de geest van de Omgevingswet en het veranderkundige aspect hierin.
Deze leergang is bedoeld voor (aankomend) regisseurs Omgevingswet, programmanagers of coördinatoren Omgevingswet, dan wel beleidsmedewerkers RO, Dienstverlening of VTH die een overkoepelende rol spelen in de organisatie.
Doelgroep
Deze leergang is bedoeld voor (aankomend) regisseurs Omgevingswet, programmanagers of coördinatoren Omgevingswet, dan wel beleidsmedewerkers RO, Dienstverlening of VTH die een overkoepelende rol spelen in de organisatie.
Programma
Het programma bestaat uit 3 fysieke bijeenkomsten van één hele dag en twee online bijeenkomsten van een halve dag.
Thema’s zijn onder meer:
- Veranderkundig en adaptief vermogen: verdieping over meenemen van je organisatie en management, omgaan met weerstand, agenderen van knelpunten
- Hoe organiseer je interbestuurlijke samenwerking
- Welke veranderingen zien we (wetgeving, samenwerking, technologie, bestuurlijke context) en hoe daar mee om te gaan
- Hoe verder? Een ‘actieplan’ voor de toekomst
Ook ga je aan de slag met een opdracht in eigen organisatie die aansluit bij ketengericht en interbestuurlijk samenwerken, en het veranderkundige aspect van werken in de geest van de Omgevingswet. Dit doe je in een kleine werkgroep van twee of drie personen die werken aan een soortgelijk vraagstuk zodat je onderdelen gezamenlijk kunt uitwerken en gedurende de opdracht elkaars sparringpartner kunt zijn.
Resultaat
Na deze leergang:
- organiseer je interbestuurlijke samenwerking met betrokken overheden en ketenpartners, met als doel de samenhang tussen de kerninstrumenten en de beleidscyclus binnen het stelsel van de Omgevingswet te borgen en te verbeteren. Daarbij stem je af op verschillende belangen en bestuurlijke contexten.
- verbind je mensen, afdelingen en bestuurslagen en schakel je tussen inhoudelijke, technische en organisatorische aspecten van het DSO, om in samenspel met management en ketenpartners vorm te geven aan de gezamenlijke opgave en het werken in de geest van de Omgevingswet.
- anticipeer je op veranderingen in wetgeving, samenwerkingen, technologie en bestuurlijke context en weet zijn organisatie en ketenpartners hierin mee te nemen.
Start opleiding
Woensdag 11 november
Investering
Deelname aan deze verdiepende leergang kost € 1.650,-
Inschrijven
Inschrijving kan tot woensdag 1 juli 2026.
De trainers zijn diverse experts uit het werkveld en van de overheidsorganisaties van onder andere VNG, IPO, Unie van Waterschappen en Rijkspartijen.
Basisopleiding
- Na aanmelding vindt een intakegesprek plaats waarin we verkennen of dit traject bij jou past. De intakegesprekken vinden ca. 2 maanden voorafgaand aan de start van het leertraject van de opleiding plaats. Na dit intakegesprek wordt de inschrijving definitief gemaakt.
- De opleiding leiding start bij 28 deelnemers. Indien de opleiding vol zit, kom je automatisch op de wachtlijst voor de start van de eerstvolgende basisopleiding.
- De groepsindeling is afhankelijk van het aantal aanmeldingen, de spreiding over de diverse overheidslagen en de geografische spreiding.
- Studiebelasting is 8 - 12 uur per week.
- Lesdagen zijn op vrijdag
- De fysieke bijeenkomsten vinden plaats bij de deelnemende organisaties. Gedurende de intake wordt gevraagd wat de mogelijkheden zijn bij jouw organisatie om een bijeenkomst te hosten.
Verdiepende opleidingen
- De basisopleiding van het leertraject DSO professional Omgevingswet is een voorvereiste voor deelname aan deze leergang. Indien je de basisopleiding niet hebt gevolgd, wordt na inschrijving gevraagd om een digitaal portfolio aan te leveren, waarmee je inzichtelijk maakt dat je aan de genoemde voorwaarden voldoet en de brede basis bezit die nodig is voor deelname aan deze verdiepende leergang. Op basis van dit portfolio, wordt besloten of je kunt meedoen. Eventueel volgt nog een intakegesprek waarin het portfolio kan worden toegelicht. Indien nodig, zal dit plaatsvinden in de periode juni - augustus.
- De verdiepende leergangen gaan door bij tenminste 12 deelnemers en er is plek voor 23 deelnemers per leergang.
- Studiebelasting is 8-12 uur per week. In de periode van 2 maanden, ben je of de hele woensdag of de hele vrijdag bezig met de opleiding.
- De fysieke bijeenkomsten vinden zoveel mogelijk plaats bij de deelnemende organisaties midden Nederland. Er kan je worden gevraagd wat de mogelijkheden zijn bij jouw organisatie om een bijeenkomst te hosten.
Informatie
Voor vragen of aanvullende informatie mail naar leertrajectDSO@vng.nl.