Gemeenten hebben een sturende rol als het gaat om wonen. In het ruimtelijk beleid worden bouwlocaties vastgelegd. Gemeenten bepalen via hun grondbeleid mede de ontwikkeling van nieuwe woningen. Op de Woontop eind 2024 hebben de betrokken partijen afgesproken om de woningbouw te versnellen zodat jaarlijks 100.000 woningen kunnen worden opgeleverd. 

In de gemeentelijke woonvisie komen alle aspecten van wonen aan bod: kwantiteit, kwaliteit, locaties, woonruimteverdeling, doelgroepen, rol van woningcorporaties. Dit vormt de basis voor prestatieafspraken met corporaties en huurdersorganisaties. Daarnaast hebben gemeenten via de Huisvestingswet de bevoegdheid om te bepalen wie voorrang krijgt bij woningen, en hoe een woning mag worden gebruikt. Ook handhaven ze de landelijke regels voor goed verhuurderschap en kunnen ze gebieden aanwijzen waar verhuurders een vergunning nodig hebben.

Versterken uitvoeringskracht woningbouw

Om bij te dragen aan de versnelling van de woningbouwproductie is een structurele versterking van de ambtelijke capaciteit en deskundigheid bij gemeenten en provincies nodig. Daarvoor hebben de VNG en Platform31 het expertisecentrum Uitvoeringskracht Woningbouw opgericht. De eerste stap is om relevante bronnen en bruikbare, praktische artikelen te bundelen.

Aanpak van leegstand

Ondanks het tekort aan woningen en de blijvende vraag naar kantoor- en bedrijfspanden hebben gemeenten ook te maken met (langdurige) leegstand. Hoe kunnen gemeenten leegstand actief aanpakken? 

Lees meer over de aanpak van leegstand

Vraag en antwoord Leegstandwet

Meest recente discussies op het VNG-forum

Wonen

1278 deelnemers | Laatst bijgewerkt op 28 januari 2026 om 10:53

Woonwagenbeleid

Het beleidskader Gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid vormt een basis voor gemeenten om het lokale woonbeleid vast te stellen, waarbij zij rekening moeten houden met de wensen van woonwagenbewoners en moeten voorzien in voldoende standplaatsen. De VNG heeft hiervoor de Wegwijzer gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid opgesteld.

Bekijk de wegwijzer en model huisvestingsverordening 

Hoe zit het met het aanbod sociale huurwoningen in uw gemeente?

Bekijk de cijfers over de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen in de sociale huursector in uw gemeente op de Lokale Monitor Wonen op waarstaatjegemeente.nl

Velden met een * zijn verplicht.

Publicaties & Brieven