In de kou gelaten: de praktijk van de Winterkouderegeling in Nederland: een verkenning (pdf, 3,1 MB) 

Uit dit rapport blijkt dat gemeenten de Winterkouderegeling verschillend uitvoeren. Of dakloze mensen wel of niet binnen kunnen slapen bij winterkou hangt van de gemeente af waar zij verblijven. In totaal 42 van de 44 centrumgemeenten die verantwoordelijk zijn voor maatschappelijke opvang in hun regio vulden een vragenlijst in. Verder deelden 70 dakloze mensen hun ervaringen en gaven 40 professionals (onder wie opvangmedewerkers, straatartsen en verpleegkundigen) – signalen uit de 

De Winterkouderegeling is bedoeld om mensen die buiten slapen te beschermen wanneer weersomstandigheden een ernstig gezondheidsrisico vormen. De regeling  kan worden toegepast tussen 1 november en 31 maart. Anders dan de reguliere maatschappelijke opvang zou iedereen die buiten slaapt toegang moeten hebben, ongeacht achtergrond of verblijfsstatus en zonder financiële drempels. De VNG stelde hiervoor een handreiking op met uitgangspunten voor toegang en uitvoering.

De verkenning laat zien dat een landelijke minimumnorm ontbreekt. Centrumgemeenten hanteren uiteenlopende criteria voor openstelling: sommige openen de regeling bij een gevoelstemperatuur onder nul, andere pas na meerdere dagen strenge kou. Er zijn zelfs gemeenten waar de regeling afgelopen winter helemaal niet open ging. Daardoor is bescherming tegen winterkou afhankelijk van lokale keuzes.Ook verschillen centrumgemeenten in voorwaarden, eigen bijdragen, capaciteit en openingsperiode. Daarnaast gaat het vaak alleen om nachtopvang. Overdag staan dakloze mensen opnieuw buiten, maar de kou levert wel gezondheidsrisico’s op.

Er zijn 2 manieren waarop gemeenten hun Winterkouderegeling vormgeven: permanent gedurende de wintermaanden of tijdelijk, op basis van weersvoorspellingen. De meeste gemeenten kiezen voor het 2e model. Daardoor opent en sluit de opvang meerdere keren per winter. Het gevolg is onzekerheid en onderbreking van zorg en begeleiding. Dakloosheid Voorbij! roept gemeenten op om de Winterkouderegeling gedurende de hele winterperiode permanent en 24 uur per dag open te stellen, zodat niemand ’s ochtends opnieuw de kou in wordt gestuurd.