Flitsbezoek aan Brussel

Nummer 7, 2016

Commentaar: Jantine Kriens

 

Europa en gemeenten hebben elkaar nodig. Of het nu gaat om het klimaat, het vluchtelingenvraagstuk, de economie of de financiële markten, Europees beleid hangt samen met lokale problemen en oplossingen. Dat kwam naar voren in alle gespreken die ik vorige week voerde met een VNG-delegatie in Brussel. Evenals de vraag overigens wat er toch in Nederland aan de hand was: het was de dag van het referendum.

Europees commissaris Marianne Thyssen, ambassadeur Pieter de Gooijer, directeur Duurzame en veilige samenleving Paul Timmers en Angelika Poth-Mögele, directeur Europese Zaken van CEMR, de Europese koepel van verenigingen van gemeenten, boden mooie doorkijkjes door de verschillende commissieagenda’s. En allemaal vroegen ze ons om informatie. ‘Geef ons casussen, breng jullie werkelijkheid naar Brussel!’

Europarlementariër en oud-VNG’er Wim van de Camp was kritisch over Europa. Tegelijkertijd ken ik weinig mensen die zo gepassioneerd over Europa kunnen praten. Hij opperde dat we in Nederland meningsverschillen misschien te veel uit de weg gaan, terwijl je door van mening te verschillen juist scherper krijgt wat voor samenleving je wilt zijn. Ik heb dat zelf sterk ervaren als raadslid in Rotterdam. Juist door de politieke meningsverschillen met mijn collega’s van Leefbaar Rotterdam kreeg ik helder voor ogen wat echt belangrijk is en besefte ik dat we gemeen hebben dat we allemaal van Rotterdam en vooral van Rotterdammers houden.

Globalisering en glokalisering kunnen niet zonder elkaar. Een van de delegatieleden realiseerde zich in Brussel dat Straatsburg een beladen plek is; in het hart van Europa, in het hart van twee wereldoorlogen. En opeens zag ik de symboliek van Straatsburg en het verhaal van Europa bij hem binnenkomen. ‘Je gaat het monument op de Dam toch ook niet slopen omdat het dure grond is waar je meer op kunt verdienen door een hotel te bouwen? Iets wat duur is, staat soms voor iets onbetaalbaars.’

We verbinden het verhaal van Europa nog te weinig aan lokale vraagstukken. Zelfbewuste gemeenten geven hun inwoners een identiteit om trots op te zijn. Ze bieden een samenleving naar de menselijke maat in een wereld die steeds groter wordt. Het verhaal van Europa ontstijgt de retoriek pas als we het weer weten te verbinden aan de menselijke maat. Als we onze lokale werkelijkheid delen met onze vertegenwoordigers in de Europese Unie, vermenigvuldigen we onze effectiviteit. We hebben elkaar nodig.

Toen ik terugliep naar het hotel zag ik de bloemen bij het metrostation liggen. Stille getuigen van een rouwende stad. Had de werkelijkheid van Molenbeek Europa kunnen helpen om de retoriek te ontstijgen? En waren we dan op tijd geweest?

Jantine Kriens is voorzitter van de VNG-directieraad, jantine.kriens@vng.nl, @kriens