Als elke minuut telt

Nummer 15, 2016

Hartstichting voert campagne

 

Auteur: Sanne van der Most

Elke dag sterven 35 Nederlanders aan een hartstilstand buiten het ziekenhuis. Thuis, op straat of op het sportveld. Met een actief oproepsysteem, voldoende aed’s én actieve burgerhulpverleners wordt hun overlevingskans aanzienlijk vergroot. Dankzij een campagne van de Hartstichting zijn er inmiddels 130.000 burgerhulpverleners om mensen te reanimeren. Voornamelijk in de dorpen. De Randstad blijft achter.

Een hartstilstand kan ons allemaal overkomen. Snel en adequaat handelen is dan van levensbelang. In Veghel kan dat nu. ‘Een aed kan levensreddend zijn’, zegt Ina Adema, oud-burgemeester van Veghel en ambassadeur van de Stichting Veghel HartSave. ‘Samen met Veghel HartSave hebben wij daarom geïnvesteerd in een dekkend netwerk van automatische externe defibrillatoren (aed’s) in wijken en dorpen.’ In totaal zijn ruim tachtig aed’s geïnstalleerd verspreid over Veghel en de kerkdorpen Mariaheide, Zijtaart, Eerde, Erp, Keldonk en Boerdonk. Meer dan 80 procent daarvan is 24/7 beschikbaar. De overige aed’s zijn beschikbaar tijdens diensturen. ‘De dichtheid en het aantal aed’s moeten het mogelijk maken om binnen 6 minuten hulp te verlenen aan mensen met een acute hartstilstand’, aldus Adema, die inmiddels burgemeester van Lelystad is.

Hartveiliger

Naast het opzetten van een dekkend aed-netwerk is de inwoners van Veghel gevraagd een reanimatietraining te volgen zodat zij een aed kunnen bedienen. ‘Hoe meer burgerhulpverleners, hoe beter’, merkt Adema op. ‘Zodra iemand in de omgeving een hartstilstand krijgt, kunnen zij worden opgeroepen om te reanimeren.’ In Veghel is met behulp van aed’s en de burgerhulpverleners van minstens tien mensen het leven gered. Adema: ‘Bijzonder toch? En dat allemaal doordat er in onze gemeente mensen zijn opgestaan die zich hebben ingezet voor een “hartveiliger” Veghel.’ De Stichting Veghel HartSave draait volledig op vrijwilligers. Dat zegt iets over de gemeenschapszin in Veghel, vindt Adema. ‘De campagne van de Hartstichting sluit daar helemaal op aan. Heel goed dat die wordt ingezet. Want nog steeds gaan elke dag mensen dood door een hartstilstand. Door snel en goed in te grijpen, kunnen we dat voorkomen.’

Wat in Veghel kan, kan elders ook. Daar is Adema van overtuigd. ‘Ik zou het dan ook toejuichen als in heel Nederland binnen 6 minuten hulp bij een slachtoffer van een hartstilstand kan zijn. Want 6 minuten kunnen het verschil maken tussen leven en dood.’

In kleinere dorpen is de betrokkenheid groter

Verrast

In de Utrechtse Heuvelrug timmeren ze óók flink aan de weg. Met burgemeester Frits Naafs als warm pleitbezorger. ‘Veiligheid doe je samen, zeg ik altijd. Niet alleen de gemeente, de politie of het Rode Kruis, maar met elkaar. Ik was dan ook zeer aangenaam verrast toen een groepje inwoners van Maarn en Maarsbergen ons benaderde met hun idee om iets te doen met burgerhulpverleners. Dat sloot perfect aan bij onze ideeën. De vrijwilligers pakten het op, organiseerden een speciale avond om over hun plannen te vertellen en wij als gemeente waren meteen razend enthousiast. We stelden 29.000 euro beschikbaar en toen is het balletje gaan rollen.’ Binnen een jaar tijd was het netwerk gemeentedekkend te maken. De Veiligheidsregio Utrecht heeft inmiddels besloten om ook alle brandweerauto’s in te richten met aed. En inmiddels zijn er in onze gemeente zevenhonderd vrijwilligers die zijn getraind op te roepen via systeem. ‘Geweldig’, vindt Naafs. ‘Dit gaat over veiligheid en gezondheid. Het kan iedereen overkomen. Daarom vindt iedereen het ook zo belangrijk dat er snel geholpen kan worden door iemand uit je directe omgeving om overlijden te voorkomen. Iedere seconde telt dan toch. Wij steken daar graag geld in. Ik was zelf ook meteen enthousiast. Net als een collega-wethouder. Die is zelfs direct een cursus gaan doen. Als je allemaal dezelfde toon spreekt, werkt het ook heel goed. Zeker voor dit project, maar ook met andere thema’s rond openbare orde en veiligheid, dan helpt het ook echt dat je dit als burgemeester uitdraagt.’

Betrokkenheid

In de Utrechtse Heuvelrug zijn ze een jaar bezig geweest met het opzetten van een dekkend netwerk. ‘Vlak voor de zomervakantie gingen we operationeel’, vertelt Naafs. ‘Met succes. In Driebergen, hebben we een keer een Shantykoor-festival gehad. In de loop van de middag werd iemand onwel. Dankzij ons systeem was er meteen een hulpverlener ter plaatse. Die persoon is uiteindelijk helaas wel overleden, maar de hulpverlener was er op tijd.’  De sleutel van het succes zit hem volgens Naafs vooral in het feit dat het een project van de mensen zelf is. ‘Als vrijwilligers hebben ze dat toch maar voor elkaar gekregen. Daardoor wordt het ook breed gedragen. Laatst waren er drie aed’s gestolen en heeft de gemeente extra geld beschikbaar gesteld om ze te vervangen. Ook de ondernemers in Driebergen-Rijsenburg hebben via een actie geld ingezameld. ‘Naafs vindt het jammer dat gemeenten in de Randstad minder actief rond zijn dit thema. ‘Misschien heeft dat te maken met betrokkenheid van de mensen bij elkaar, die in kleinere dorpen en gemeenten nu eenmaal groter is. Als gemeente moet je echt bereid zijn er echt voor te gaan en er geld in te steken.’

www.hartstichting.nl/6-minutenzone

Vooral de Randstad blijft achter

Jaarlijks krijgen meer dan 15.000 mensen, voornamelijk mannen, een hartstilstand buiten het ziekenhuis. Ruim 130.000 mensen mogen zich inmiddels burgerhulpverlener noemen. Dat waren er in november 2015 nog 88.000. De Hartstichting wijst erop dat voor een landelijk dekkend netwerk minimaal 170.000 mensen verspreid over het land ingeschreven moeten staan. Dat is ongeveer 1 procent van de Nederlandse bevolking. Met dat landelijke netwerk kunnen er volgens de stichting jaarlijks 2500 levens gered worden door snelle reanimaties.

Vooral in de Randstad blijft het aantal aanmeldingen achter. De Hartstichting hoopt dat er eind 2017 een functionerend landelijk dekkend netwerk van burgerhulpverleners is. Verder moeten er dan 30.000 automatische externe defibrillatoren (aed’s) 24 uur per dag bereikbaar zijn. Naar schatting zijn dat er nu zo’n 10.000. De Hartstichting wil daarnaast dat alle 112-meldkamers gebruikmaken van een van de twee alarmeringssystemen om burgerhulpverleners te waarschuwen. In een aantal grote steden is het systeem waarmee mensen worden opgeroepen nog niet aangesloten.