In de gemeente Rotterdam is diversiteit een politiek thema. Met het programma ‘Relax. Dit is Rotterdam’ is het gelukt meer lucht en ontspanning in het debat te brengen. De aanpak wordt gekenmerkt door zowel zowel het handhaven van de wet, die geldt voor iedereen als hulp in de strijd tegen discriminatie. Wethouder Wijbenga is blij met de collegebrede aandacht. Bij incidenten is een evenwichtige toon gevonden, zoals bij het bezit van grote messen: ‘Je moet vol actie nemen en erkennen dat het gewoon om Rotterdamse jongens gaat.’

Jaartal
2020
Gemeente
Type
Overig type

Wethouder Wijbenga is blij met de collegebrede aandacht. Bij incidenten is een evenwichtige toon gevonden, zoals bij het bezit van grote messen: ‘Je moet vol actie nemen en erkennen dat het gewoon om Rotterdamse jongens gaat.’

bert wijbenga wethouder rotterdam

Rotterdam zet in het lokale diversiteitsdebat al langer de toon. Vooral bij de verkiezingen van 2018 werd die toon scherper. Wethouder Bert Wijbenga kreeg de opgave om uit dat debat een werkbare lijn te destilleren. De voormalige hoofdcommissaris van politie en directeur woningcorporatie kende de stad al, ook op de plekken waar het soms schuurt. Hij ging in gesprek en kwam met een aanpak die inmiddels internationaal de aandacht trekt: ‘Relax, dit is Rotterdam’. Over het belang van een evenwichtige aanpak en opvallend heldere
vuistregels.

Diversiteit van debat naar besturen

‘Heb het erover. Daar heeft Pim Fortuyn een lans voor gebroken, maar dat op een goede manier doen, valt nog niet mee. Het debat was een hele kluwen geworden. In de media gaat het dan vaak over de extremen: criminaliteit, afwijzing homoseksualiteit, isolement van vrouwen. Aan de andere kant het verhaal hoe leuk het allemaal is. De kunst is dan om het touwtje bij het goede eind te vinden.
In het politieke verhaal zijn we in het midden gaan staan. We handhaven de wet streng, maar rechtvaardig. We erkennen tegelijkertijd dat er ook hulp nodig is tegen discriminatie en uitsluiting en we toe moeten werken naar meer acceptatie van de diversiteit die zo kenmerkend is voor deze stad. En dat kan alleen als we leren daarover met meer lucht en ontspanning het gesprek te voeren. Het actieprogramma van Integratie & Samenleven heet dan ook: Relax. Dit is Rotterdam.’


Een thema voor het hele college

‘Het is hier echt een collegeonderwerp geworden. Daar ben ik heel blij mee. Met mijn collega Sport gaan we alle aanvoerders een aanvoerdersband aanbieden in het kader van Relax. Heel belangrijk dat hij daaraan meedoet en ook binnen de sport meer aandacht aan inclusie wordt gegeven. Vanuit mijn collega Onderwijs sluit de beweging van een lokale invulling van het thema Burgerschap helemaal aan op ons inclusiebeleid. En ook burgemeester Aboutaleb is een belangrijk boegbeeld van de Rotterdamse diversiteit. Dat is hard nodig, op de momenten dat het debat scherp wordt. Een voorbeeld: op een gegeven moment kwam in de media dat een groep Antilliaanse Rotterdammers van jonge
leeftijd met grote messen op straat liep. De politieke reflexen komen dan meteen naar boven: van relativeren tot aan etnische registratie en het willen plaatsen van detectiepoortjes bij alle scholen. Op zo’n moment is het hard nodig om een stevig verhaal te hebben, waarin we vol actie nemen om de problemen aan te pakken en er tegelijk voor blijven staan dat het hier gewoon om Rotterdamse jongens gaat.’
 

Het belang van regels


‘In mijn werk bij de woningcorporatie heb ik veel te maken gehad met nieuwe Nederlanders, arbeidsmigranten. Als je het dan niet hebt over regels, ontstaan er uitwassen. Zoals oudere Nederlanders op één complex met arbeidsmigranten en een groot Somalisch gezin. Het is de ethiek van de woningcorporatie om dat goed samen te laten gaan. Bij Relax noemen we dat strenge de handhavingspeiler. Iedereen heeft de vrijheid om zichzelf te zijn, maar wel
binnen de wetten en regels, zodat de vrijheid van de een nooit ten koste gaat van de veiligheid en gelijkwaardigheid van de ander. Regels zijn cruciaal om het met elkaar te doen. Als het over de overheid gaat, hebben we dat misschien een beetje veronachtzaamd.’


Een maatschappelijk proces

Gevraagd naar een tip voor andere gemeenten, valt Bert Wijbenga voor het eerst stil: ‘Tja, een tip. Dat vind ik lastig. Iedere gemeente is anders. Maar één ding is overal van belang: laat het een maatschappelijk proces zijn. Wat bij ons echt geholpen heeft, is dat we uitgebreid het gesprek aan zijn gegaan en bepaalde onderwerpen en dat niet altijd politiek willen forceren, bijvoorbeeld rond de invulling van het Sinterklaasfeest.’
Een tip voor het Rijk komt er makkelijker uit: ‘Als je op landelijk niveau kijkt, dan zie je dat het kabinet dat brede verhaal eigenlijk niet heeft. Broekers-Knol doet de immigratie, Koolmees de integratie, Engelshoven de emancipatie en Grapperhaus de veiligheidsvraagstukken. Ze hebben er met zijn vieren nog geen rode draad doorheen gelegd. Ik merk dat we op landelijk niveau ook wel heftige debatten hebben. Spanning rondom diversiteit is onophoudelijk in de top drie van SCP-rapporten. Daar hebben we alleen deelantwoorden op. Verkiezingen polariseren, dus is de eerstvolgende kans bij de vorming van een nieuw kabinet. Dan moet je het hier wel over hebben.’