Het doel van de casus was het ontwerpen van een aanpak om gedetineerden tijdens detentie te ondersteunen in het inzichtelijk krijgen van hun financiën en hun schulden aan te pakken. Zo kunnen gedetineerden met minder schuldenzorgen detentie verlaten, wat naar verwachting bijdraagt aan een beter perspectief bij terugkeer in de maatschappij en een lagere kans op recidive.

Jaartal

2025

Gemeente

Succesvol 

Een belangrijk doel van deze casus was het leren van elkaar en de deelnemers. De samenwerking tussen de gemeente Den Haag (afdelingen schuldhulpverlening en Bureau Nazorg), de PI Alphen aan den Rijn en de verschillende reclasseringspartijen was hierin belangrijk. De PI is niet altijd een makkelijke werkomgeving maar de aanwezigheid van onze collega's heeft bijgedragen aan het vertrouwen van gedetineerden in onze collega's en de gemeente. Zo is de gemeente echt onderdeel geworden van het werk in de PI, wat deze casus tot een succes heeft gebracht. 

Om schuldhulpverlening in detentie mogelijk te maken is daarnaast gezocht naar de kansen die er zijn. Waar gedetineerden over het algemeen geen gebruik kunnen maken van een saneringskrediet, is hier een oplossing voor gevonden door een inschatting te maken van het arbeidsvermogen en toekomstige inkomen. Op basis hiervan kon de Gemeentelijke Kredietbank Den Haag al tijdens detentie een saneringskrediet verstrekken. Het verstrekken van een saneringskrediet maakte het mogelijk om niet alleen al te starten met het inzichtelijk maken van de schulden, maar ook daadwerkelijk tot een afgeronde schuldregeling te komen in detentie.

Waardevol 

Voorafgaand aan de casus bleek al dat veel gedetineerden kampen met (complexe) schulden, waar in de praktijk weinig aandacht aan wordt besteed. Het doel was om te onderzoeken wat de werkelijke behoefte was en hoe hier het beste op ingespeeld kon worden. Gedurende de casus is er continu geluisterd naar de behoeften en de werkwijze daarop aangepast. Zo bleek al snel dat voor sommige gedetineerden de stap naar schuldhulpverlening te groot of intimiderend was. Daarom is tijdens de casus ook begonnen met laagdrempelige gesprekken over hun vragen en zorgen. Hierdoor was er een beter beeld van de vragen die speelden en werd ook het vertrouwen versterkt. 

Dat de organisaties er in geslaagd zijn waarde toe te voeren voor de deelnemers, blijkt onder andere uit de interviews in de evaluatie: "Als ik weer werk, kan ik mijn tijd en energie richten op de toekomst in plaats van op schulden en problemen."

Duurzaam 

Wat de casus duurzaam maakt, is de bijdrage aan Global Goal 1: geen armoede. Een belangrijke taak van de gemeente is schuldhulpverlening en schuldpreventie. Deze casus maakt dit mogelijk voor een bredere, kwetsbare doelgroep. Veel gedetineerden verkeren in een kwetsbare positie, wat enkel wordt verergerd op het moment dat er ook problematische schulden zijn. Schuldhulpverlening al tijdens detentie mogelijk maken, zorgt ervoor dat hun weerbaarheid vergroot wordt al voordat zij detentie verlaten. Zo re-integreren zij met meer perspectief terug in de maatschappij.

Herbruikbaar 

In deze casus is zo veel mogelijk gewerkt met de standaard werkprocessen van de PI en schuldhulpverlening van de gemeente. Dat maakt de werkwijze toegankelijk en herbruikbaar, omdat er geen grote aanpassingen hoeven te worden gedaan. Een belangrijk punt is wel dat de gemeente Den Haag in deze casus werkt met het verstrekken van saneringskredieten en dat de gemeente die dit overneemt ook met saneringskredieten moet werken om de werkwijze te laten slagen. Omdat niet altijd duidelijk is naar welke gemeente een gedetineerde uitstroomt, is het voor landelijke herbruikbaarheid ideaal als er een landelijk waarborgfonds saneringskredieten beschikbaar komt. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid onderzoekt deze mogelijkheid momenteel samen met de NVVK, VNG en het Waarborgfonds saneringskredieten.

Winnen 

Deze casus verdient te winnen omdat het niet alleen de samenwerking binnen gemeentelijke afdelingen en tussen organisaties heeft versterkt, maar ook een relatief simpele werkwijze biedt die een vaak vergeten doelgroep in beeld brengt en houdt. Het heeft bijgedragen aan het herstellen van vertrouwen in de gemeente en toont aan hoe relatief eenvoudige aanpassingen in de bestaande werkwijze grote impact kunnen hebben in het bereiken en ondersteunen van kwetsbare doelgroepen.

Datum start 

April 2023

Datum eind

De pilot is afgerond in augustus 2024. Momenteel wordt intern gewerkt aan een doorstart.

Dit praktijkvoorbeeld is een van de inzendingen voor de #GemeenteDelers2025.

Gerelateerde links