Tilburg en Breda zijn binnen de CityDeal samen trekker van het experiment ‘re-integratie exgedetineerden’, maar hebben beide in eerste instantie gekeken naar de lokale behoefte op beide onderwerpen. Op basis daarvan is gekozen voor een invulling van het experiment in de eigen stad. De experimenten van Tilburg en Breda zijn daardoor niet identiek, maar complementair aan elkaar. In de monitoring en evaluatie van de experimenten is gezamenlijk opgetrokken, zodat beide werkwijzen vergeleken kunnen worden en op basis van ervaringen het beste van twee werelden gecombineerd kan worden. Dit evaluatierapport is dan ook een gecombineerde evaluatie van de ervaringen in Tilburg en Breda.

Jaartal
2019
Gemeente

Tilburg en Breda willen de re-integratie van ex-gedetineerden bevorderen door het nemen van maatregelen die detentieschade moeten voorkomen. Daardoor beogen de gemeenten bij te dragen aan het verminderen van overlast en recidive. Tilburg had reeds een actief re-integratieteam ex-gedetineerden dat alle gedetineerden die regionaal geplaatst waren (Dordrecht, Vught en Grave) bezocht, teneinde een goede voorbereiding van de terugkeer te bewerkstelligen en zodoende de kans op recidive en overlast te helpen beperken. Doel van het experiment in Tilburg was om de slagvaardigheid en effectiviteit van het team te vergroten middels vier maatregelen die betrekking hebben op de Participatiewet. 

Breda heeft specifiek voor het experiment Re-integratie ex-gedetineerden een re-integratieteam vormgegeven. Het doel was om op deze manier proactief in te zetten op een kansrijke terugkeer om zodoende ook proactief bij te dragen aan het verkleinen van de kans op recidive en overlast. Een dergelijke inzet werd vóór de start van dit experiment niet gepleegd. Het re-integratieteam werd deels ingevuld naar Tilburgs voorbeeld, deels op basis van eigen ideeën. Zo was in Breda sprake van een multidisciplinair team, samengesteld uit medewerkers van de gemeente, Reclassering en SMO (Stichting Maatschappelijke Opvang). Onderdeel van het experiment was om te ervaren en onderzoeken of deze diversiteit in achtergrond en expertise van meerwaarde is bij de uitvoering van re-integratie ex-gedetineerden door de gemeente. Ook wilde Breda ervaren of een dergelijke samenstelling bij kon dragen aan de samenwerking tussen de reguliere en forensische zorg. Naast de vorming van dit team zijn in Breda twee aanvullende maatregelen genomen waar ook in Tilburg voor is gekozen: het laten herleven van de bijstandsuitkering na vrijlating uit kortdurende detentie en de mogelijkheid om een uitzondering te maken op de kostendelersnorm. De andere twee maatregelen die in het Tilburgse experiment zijn opgenomen, werden in Breda reeds aangeboden op basis van bestaande beleidsregels: er is in het experiment niet extra ingezet op die mogelijkheden.

Conclusies
Het experiment was enerzijds gericht op het verminderen van de recidivekans door het boeken van resultaat op de vijf leefgebieden (inkomen, schulden, huisvesting, zorg en ID-bewijs), middels inzet van de vier Participatiewet-maatregelen, het bezoeken van gedetineerden en multidisciplinaire samenwerking. Daarbij was het tevens de bedoeling om al doende te leren van de gekozen werkwijze en - waar dit zinvol bleek - die werkwijze bij te stellen om het te optimaliseren. Anderzijds was het gericht op het trekken van lessen t.a.v. experimenten op het snijvlak van zorg en veiligheid. In de conclusies wordt daarom eerst ingegaan op de conclusies die betrekking hebben op de resultaten op de vijf leefgebieden en de gekozen werkwijze. Daarna komen de conclusies die gaan over het proces rond de voorbereiding en uitvoering van het experiment aan bod.