Amstelveen telt al decennia een grote internationale gemeenschap. De laatste jaren is de samenstelling echter veranderd. Dat verandert de opgave in de gemeente, ook omdat meer gebruik wordt gemaakt van publieke voorzieningen.  De gemeente heeft steekproefsgewijs inwoners uitgenodigd om ervaringen te delen. Wethouder Marijn van Ballegooijen vertelt over de aanpak in gesprek met de inwoners: ‘Voor mij is betrokkenheid de mooiste noemer: dat de stad en de openbare ruimte van iedereen is.’

Jaartal
2020
Gemeente
Type
Overig type

Amstelveen is een internationaal georiënteerde stad. Zo herbergt de gemeente onder Amsterdam en naast Schiphol al jaren een grote groep Japanners die als expats in Amstelveen wonen. Het ziekenhuis kent zelfs een Japan desk, waar je in het Japans geholpen kunt worden. 138 nationaliteiten en zo’n 20.000 inwoners met een niet Nederlandse nationaliteit geven de gemeente een internationaal profiel.

Toch zijn er ontwikkelingen die wethouder Marijn van Ballegooijen zorgen baren: ‘Amstelveners zien dat hun stad heel snel aan het veranderen is. De werkloosheid is nu nog heel laag in Amstelveen. Mensen snappen dat dit ook te maken heeft met ons internationale karakter, maar aan de andere kant maakt dat het samenleven ook ingewikkelder. De snelheid van verandering vraagt het meest van ons als gemeente.’

wethouder Ballegooijen Amstelveen

De veranderende internationalisering van Amstelveen is vertrouwd en ongekend tegelijk, wethouder Van Ballegooijen hierover:

We staan echt aan het begin om deze nieuwe diversiteit te duiden. We hebben vertrouwen in dat onze maatregelen helpen om één stad te blijven.’  

Stads- en wijkgesprekken   

De gemeente heeft stadsgesprekken en wijkencafes gehouden om zicht te krijgen op de ervaring van inwoners met betrekking tot de ontwikkelingen: Wethouder van Ballegooijen: ‘We hebben in de stad gesprekken gevoerd met meer dan honderd inwoners, die we steekproefgewijs uit hebben genodigd. Ook voerden wij gesprekken in verschillende wijken. De komst van nieuwe internationals brengt vragen met zich mee over de woningmarkt, maar ook over samenleven. Voelen mensen zich minder thuis, vormt de taal een drempel om met elkaar in contact te komen? We zien hier en daar dat het gaat wringen en daar willen we de ogen niet voor sluiten.

Visie op Ontmoeten

'We hebben nu een team opgericht dat gaat kijken wat we kunnen doen om deze ontwikkeling in goede banen te leiden, bijvoorbeeld door de toeleiding naar taalonderwijs te verbeteren, vervolgt Van Ballegooijen. 'Elkaar ontmoeten is belangrijk om betrokken te zijn bij elkaar en onze stad. Het is belangrijk dat verschillende groepen elkaar leren kennen en niet langs elkaar heen leven. Dan leer je elkaar en elkaars cultuur beter kennen en is er meer begrip.

Daarom zijn we bezig met een Visie op Ontmoeten om daarmee een extra impuls aan ontmoeten te geven. Zo willen we de behoefte aan meer alledaagse ontmoeting van nieuwkomers ondersteunen door hen beter te informeren over de mogelijkheden, bijvoorbeeld met een ‘welkomstpakket’ bij inschrijving in de gemeente.’

Onder de radar

Wethouder Van Ballegooijen schetst een vraagstuk dat makkelijk onder de radar blijft: ‘Bij statushouders hebben we de groep precies in beeld. Daar stellen we ook allerlei eisen aan, zoals taal en inburgering. De nieuwe expats vestigen zich verspreid door Amstelveen en verbinding zich als eerste met hun werk. We staan echter aan het begin van de vraag wat wij verwachten van onze expats. Wat kunnen we redelijkerwijs vragen qua verbinding met de samenleving? Is vrijwilligheid voldoende of kun je meer sturend de verbinding met de Amstelveense samenleving bevorderen? Met 1000 nieuwe internationals per jaar erbij wordt dat vraagstuk wel urgent.

Een onderwerp van gesprek is bijvoorbeeld dat expats een partner meenemen, vaak een vrouw. Hoe gaat zij zich thuis voelen in Amstelveen?  Het partnerprogramma dat we gaan ontwikkelen heeft tot doel om partners te helpen om hun weg te vinden. Daarbij wordt ook geholpen om vrijwilligerswerk te vinden. Dat heeft diverse voordelen. Als mensen zich thuis voelen, blijven ze ook vaak langer.’

Internationaal onderwijs

Schoolklas

‘De vroegere expats konden privaat internationaal onderwijs voor hun kinderen betalen. De huidige generatie internationals hebben een meer gebruikelijk salaris en maken gebruik van publiek onderwijs. Dat heeft tot gevolg dat op de basisscholen kinderen komen die de Nederlandse taal niet spreken. Dat vormt echt een belasting voor het onderwijs. We hebben er nu voor gekozen om voor die groep internationaal publiek onderwijs aan te bieden.’ Deze keuze lijkt op gespannen voet te staan met de roep om verbinding. De keuze voor internationaal publiek onderwijs wordt dan ook vooral ingegeven door de wens om de druk op het lokale onderwijs te verminderen: ‘het ontlast het reguliere onderwijs. Daarmee is het ook goed voor het draagvlak voor internationals bij de huidige inwoners. Als expats toch langer blijven, wordt de vraag naar taalonderwijs wel weer een aandachtspunt.’

Dubbelfestival

De komst van expats heeft ook geleid tot een verrijking van het cultureel en culinair aanbod in Amstelveen. In oktober vindt jaarlijks een dubbelfestival plaats: Op 1 dag het Japanse festival en op 1 dag het Indiaase Diwali festival. De tent wordt door beide groeperingen gedeeld. In dat weekeinde komen dan 20 tot 30.000 bezoekers per dag. Dit jaar zal het helaas door de onzekerheid i.v.m de coronamaatregelen niet doorgaan. Juist deze zichtbare manifestatie van deze groepen spreekt de wethouder aan: ‘Voor mij is betrokkenheid de mooiste noemer: dat de stad en de openbare ruimte van iedereen is en dat groepen van elkaar en elkaars cultuur en eten kunnen genieten.’