De gemeente Den Haag doet onderzoek dat eraan kan bijdragen dat rechtsproblemen voor inwoners van de stad worden opgelost of voorkomen.

Jaartal
2021
Gemeente

Wereldwijd zijn er ruim 5 miljard mensen die moeite hebben met toegang tot recht, en dus rechtsproblemen hebben die nog niet zijn opgelost. Dit is de zogenaamde justice gap. Ook in Den Haag, de stad van Vrede en Recht, ervaren inwoners obstakels in de zoektocht naar rechtvaardige uitkomsten. Om de toegang tot recht (doel 16) in Den Haag te verbeteren, heeft de Gemeente Den Haag in samenwerking met de NGO HiiL (The Hague Institute for Innovation of Law) een onderzoek opgezet naar de toegang tot recht van de Haagse inwoners. Het onderzoek bestond uit een Justice Needs Survey (JNS) onder Haagse inwoners met vragen over de rechtsproblemen die men ervaart en over het vinden van de oplossing voor deze problemen. Daarnaast zijn er interviews gehouden met kwetsbare groepen via verschillende wijkcentra in Den Haag. Ook maakte een stakeholderonderzoek deel uit van het onderzoek. Er is onder meer gesproken met de sociaal raadslieden, de gemeentelijke ombudsman en verschillende NGO’s die dagelijks werken aan de toegang tot recht. Dit heeft een breed beeld gegeven van de problemen die spelen in Den Haag wat betreft de toegang tot recht.

This is about data and evidence. We wanted to find out what kind of justice issues citizens of The Hague experience, how they are solving these and what kind of obstacles they encounter in finding a solution

Saskia Bruines, Wethouder Den Haag tijdens het Innovating Justice Forum 2021

Resultaten van het onderzoek

Uit het onderzoek blijkt dat 55% van de mensen die de survey hebben ingevuld een of meerdere rechtsproblemen hebben of hebben gehad in de afgelopen jaren. De meest voorkomende problemen die mensen ervaren hebben te maken met buren (zoals geluidsoverlast), gevolgd door huisvesting, misdaden en verkeer. Ook blijkt dat 56% van de problemen op dit moment nog niet zijn opgelost. Het is daarom belangrijk om te kijken naar wat er beter kan. Uit het onderzoek blijkt dat er veel aanbod is voor advies en informatie bij rechtsproblemen, maar dat er behoefte is aan een integrale en holistische rechtszorg, waarbij ook nazorg een rol krijgt. Dit jaar werkt de gemeente Den Haag weer samen met HiiL in het vinden van de juiste oplossing voor toegang tot recht van de Haagse inwoners.

Rechtsproblemen

De Gemeente Den Haag en HiiL willen bijdragen aan het voorkomen en het oplossen van rechtsproblemen in Den Haag. Kennis van recht kan problemen voorkomen, maar deze kennis is niet vanzelfsprekend voorhanden. Niet iedereen weet dat een juridisch traject kan worden voorkomen met de hulp van een mediator of een adviseur. Wanneer er wel juridische stappen worden ondernomen, is het belangrijk dat rechtsproblemen op een toegankelijke, begrijpelijke en betaalbare manier worden opgelost waarbij goede uitkomsten voor mensen centraal staan. De survey van HiiL focust zich dan ook op de vraag of er mensen tot een rechtvaardige oplossing zijn gekomen.

Het is de eerste keer dat een dergelijk onderzoek wordt uitgevoerd op lokaal niveau. HiiL heeft dit eerder gedaan op landelijk niveau, ook in Nederland, maar meestal internationaal. De data die met dit onderzoek wordt verzameld is juist voor steden erg belangrijk om te hebben. Vanuit deze data kan er gericht worden gewerkt aan een oplossing voor de toegang tot recht en kunnen er echt concrete stappen gezet worden om Global Goal 16 in Den Haag te behalen. In het vinden van oplossingen is Den Haag erg geïnteresseerd in de situatie in andere steden wereldwijd. Welke oplossingen werken daar? Zijn deze ook toepasbaar in Den Haag? Daarnaast deelt Den Haag daarom ook graag haar opgedane kennis met andere steden, om zo van elkaar meer te leren en uiteindelijk de justice gap te verkleinen. Om deze reden is het onderzoek aangemeld bij de Verenigde Naties als concrete actie waarin wordt bijgedragen aan Global Goal 16.