Logo gemeente Oude IJsselstreek

In juli 2016 trad het VN-verdrag Handicap in werking in Nederland, inclusief de verplichting voor gemeenten om een Lokale Inclusie Agenda op te stellen. In 2017 startte het VNG-project ‘Iedereen doet mee!’, om gemeenten hierbij te ondersteunen. Daarvoor meldden zich een aantal gemeenten als ‘koploper’ aan. Vanaf juli 2026 tot en met eind 2027 kijken we terug met deze koplopers: waar zijn ze trots op, welke lessen hebben ze geleerd en wat zijn de ambities voor de komende 10 jaar? We spraken daarvoor met bestuurders, ambtenaren en ervaringsdeskundigen uit de betreffende gemeenten. Als tweede in deze reeks: Oude IJsselstreek, met (gezamenlijke) antwoorden van de Stichting Onbeperkt Meedoen en de gemeente.

Jaartal

2026

Vraag 1. Waar ben je het meest trots op van wat er in jullie gemeente in de afgelopen 10 jaar is bereikt in de inclusie van mensen met een beperking?

Stichting Onbeperkt Meedoen en Gemeente Oude IJsselstreek:

We zijn het meest trots op het feit dat inclusie in onze gemeente geen los programma meer is, maar een vanzelfsprekend onderdeel van hoe we werken en denken. Dat zie je terug in concrete verbeteringen, de nauwe samenwerking met ervaringsdeskundigen én de landelijke erkenning als Meest Toegankelijke Gemeente in 2024.

Vraag 2. Welke geleerde lessen of tips voor een inclusieve en toegankelijke gemeente zou je aan andere gemeenten willen meegeven, op basis van jullie ervaringen in de afgelopen 10 jaar? 

Stichting Onbeperkt Meedoen:

Onze belangrijkste les is: 'Niets over ons, zonder ons.' Betrek mensen met een beperking vanaf het begin bij beleid, plannen en uitvoering. Luister naar ervaringsdeskundigen, maak inclusie een gezamenlijke verantwoordelijkheid binnen de hele organisatie en zorg dat verbeterpunten snel worden opgepakt. Juist de structurele samenwerking tussen gemeente en inwoners maakt het verschil.

VNG Logo

 Gemeente Oude IJsselstreek:

1. Werk structureel samen met ervaringsdeskundigen!

Niet raadplegen achteraf, maar vanaf het begin betrekken. Dat leidt tot praktische oplossingen (bijvoorbeeld meer opengestelde toiletten, checks op evenementen en ruimtelijke aanpassingen).

Werken vanuit het principe: “Niets over ons, zonder ons”.

 2. Maak inclusie een integraal onderdeel van gemeentebeleid, gedragen door bestuur én organisatie.

Inclusie en toegankelijkheid vragen om een gezamenlijke verantwoordelijkheid van zowel bestuur als organisatie. Door collegebreed eigenaarschap en een duidelijke plek voor inclusie binnen het coalitieprogramma ontstaat het bestuurlijke commitment dat nodig is om uitvoering te versnellen.

 Tegelijkertijd wordt inclusie niet beperkt tot het sociaal domein, maar verankerd in alle beleidsterreinen, zoals inkoop, openbare ruimte, communicatie en evenementen. Door medewerkers bewust te maken en te ondersteunen met praktische trainingen – bijvoorbeeld over communicatie met doven en slechthorenden – worden alle domeinen mede-eigenaar van de opgave. Zo groeit inclusie uit van een afzonderlijk thema naar een vanzelfsprekend onderdeel van het gemeentelijk handelen.

 3. Combineer visie met concrete acties

Kleine, zichtbare verbeteringen maken groot verschil (zoals het aantal beschikbare opengestelde toiletten, en het snel opvolgen van meldingen in de openbare ruimte).

 4. Blijf meten, leren en verbeteren

Inclusie is een doorlopend proces, daarom blijven we aandacht houden voor verbeterpunten en brengen we aanscherpingen aan in ons lopende lokale inclusiebeleid.

Vraag 3. Welke ambities heb je voor jullie gemeente voor de komende 10 jaar, op het gebied van toegankelijkheid en inclusie van mensen met een beperking?

 Gemeente Oude IJsselstreek:

We hebben de komende jaren speciaal meer aandacht voor:

  • Werken aan de zintuigelijke toegankelijkheid (bijvoorbeeld het aanleggen van voldoende geleidelijnen, met name in de grotere kernen)
  • Verbeteren van onze communicatie en zorgen dat deze voor iedereen begrijpelijk is (vanzelfsprekend is onze communicatie voor alle doelgroepen toegankelijk)
  • Inzetten op digitale inclusie; in een wereld die steeds meer digitaal is, hebben we meer en meer aandacht voor toegankelijkheid in onze online dienstverlening.

 Stichting Onbeperkt Meedoen:

We willen verder bouwen aan een gemeente waarin toegankelijkheid vanzelfsprekend is. Onze ambitie is dat inwoners met een beperking op alle terreinen volwaardig kunnen meedoen: wonen, werken, onderwijs, vrije tijd, mobiliteit en digitale dienstverlening. Daarbij blijven we werken aan het wegnemen van fysieke, digitale en sociale drempels en aan meer bewustwording in de samenwerking.

vrouw op roelstoel en 2 mannen op driewieler in gymzaal achter een tafel met vlag, naast hen een banner