Onno Hoes: ‘Zorg in de wijk is cruciaal’

Nummer 15, 6 oktober 2017

Drie vragen aan... Onno Hoes, voorzitter Schakelteam Personen met Verward Gedrag


Tekst: Paul van der Zwan

Het Schakelteam Personen met Verward Gedrag presenteerde deze week zijn voortgangsrapportageVNG Magazine sprak met voorzitter Onno Hoes. ‘Het organiseren van zorg op wijkniveau vergt meer aandacht van gemeenten.’

Alle partijen moeten een sluitende aanpak hebben voor hulp aan verwarde personen. Hoe staat het daarmee?

‘De meeste van de 23 regio’s waarin gemeenten, politie, GGZ, GGD, ambulancezorg en cliëntorganisaties met elkaar samenwerken, hebben een plan. Gemeenten moeten ook een plan hebben, maar lang niet alle gemeenten voldoen aan die eis. Dat vinden wij ook geen probleem: soms is het beter om problemen regionaal aan te pakken. Maar neem bijvoorbeeld preventie en vroegsignalering; dat kun je niet goed regionaal organiseren dat moet lokaal geïmplementeerd worden. Bijvoorbeeld via sociale wijkteams of wijk-GGD’s. Dat is echter nog onvoldoende gebeurd en dat vinden wij wel zorgwekkend. Je kunt de financiering en het vervoer nog zo goed geregeld hebben, het gaat er in eerste instantie om dat de buren of familie van iemand met verward gedrag op het moment dat er iets gebeurt de juiste persoon weten te vinden voor hulp. Soms hoor je achteraf dat er duidelijke signalen waren dat het mis dreigde te gaan. Dat kun je natuurlijk niet hebben. Preventie en vroegsignalering kunnen niet alleen veel leed voorkomen, zij drukken de kosten van de gezondheidszorg ook nog eens.’

Preventie en vroegsignalering organiseren, is een verantwoordelijkheid van gemeenten?

‘Ja, dat moeten gemeenten regelen. Er is gemiddeld één wijkagent op vijfduizend inwoners. Die zou de dreiging van escalatie van verward gedrag moeten opmerken, maar die kan dat natuurlijk niet allemaal zien. Hij of zij behoort hulp te hebben van bijvoorbeeld het jeugd- en jongerenwerk en van wijk-GGD’ers. De laatste tijd staat in de zorg het langer thuis wonen centraal. Er is meer aandacht nodig om zorg op wijkniveau te organiseren. De rol van gemeenten hierbij is erg belangrijk, deze is zelfs cruciaal. Dat brengt een systeem waarin de menselijke maat vooropstaat, ook dichterbij. Een systeem dat drijft op bureaucratische regels schiet ernstig tekort.’

Wat doet het Schakelteam de komende tijd voor gemeenten?

‘We gaan nog intensiever met hen aan de slag om hun hulp op wijkniveau te organiseren. Verder kunnen wij gemeenten alleen stimuleren om de aanpak van personen met verward gedrag goed te regelen. Na de raadsverkiezingen van volgend jaar zou volgens ons in collegeprogramma’s moeten komen te staan hoe gemeenten deze problematiek aanpakken. Anders blijft het bij losse flodders. Wij gaan de colleges daarin bijstaan. We willen ervoor zorgen dat het gemeentelijk beleid is gericht op het leveren van maatwerk aan mensen in psychische nood. Ik merk overigens veel enthousiasme bij gemeenten en wij helpen ze waar het kan. Onder meer de vraag of bepaalde hulp moet worden betaald uit de Wmo of de Zorgverzekeringswet levert soms pittige discussies op. Wij proberen met goede oplossingen te komen. Dat geldt ook rond het vervoer van personen met verward gedrag. Vanaf 1 januari stopt de politie met het vervoer van degenen onder hen die geen strafbaar feit hebben gepleegd. Dat kan voor grote problemen zorgen, voor de betreffende personen maar ook voor gemeenten. Daarom gaan wij dat vervoer bespreken met de partners uit de politieregio’s.’