VNG: Brede schuldenaanpak: menselijke maat boven systemen

Staatssecretaris van Ark heeft de Tweede Kamer met een actieplan geïnformeerd over de brede schuldenaanpak. De VNG is blij met de aandacht van het kabinet voor dit grote maatschappelijke probleem: schulden veroorzaken o.a zorgen, stress, slechtere gezondheid en relatieproblemen.

Stappen in de goede richting maar niet revolutionair

Graag willen we nader met het Rijk in gesprek gaan om te werken aan een ambitie voor de lange termijn. In het actieplan van het kabinet staat een reeks aan maatregelen maar ze pakken de grondoorzaken van het ontstaan van schulden nog niet aan. Belangrijke redenen voor schulden zijn:

  • de ingewikkeldheid van het huidige inkomens-/incassosysteem van de overheidsorganisaties
  • het feit dat een groep mensen niet rond kan komen

Twee punten waarvoor het Rijk ook grotendeels zelf aan zet is. De aangekondigde maatregelen in het inkomens-/incassosysteem zijn een stap in de goede richting maar ze zijn niet revolutionair. De ambitie van het kabinet zou moeten zijn: bestaanszekerheid van burgers te waarborgen.

Op de lange termijn wil je dat kinderen zich hebben ontworsteld uit de generatiearmoede en dat alle systemen zo zijn ingericht dat het moeilijk wordt om schulden te maken en eenvoudig om jezelf financieel te blijven redden.

Menselijke maat uitgangspunt

De menselijke maat zou het uitgangspunt moeten zijn, niet systemen. Dit zou volgens ons prioriteit moeten zijn, naast preventie en vroegsignalering. Inzetten op curatie is nodig, maar voorkomen is nog altijd beter dan genezen.

Actieagenda

De kabinetsbrief mag nog dieper ingaan op hoe de departementen de aanpak van schulden integraal aan gaan pakken, samen met de grote uitvoerders zoals het CJIB, Belastingdienst, UWV, SVB, DUO en het CAK die vanuit het Rijk worden aangestuurd.

In het kader van het Interbestuurlijke Programma (IBP) werkt en denkt de VNG hier graag aan mee. Samen met SVB, Belastingdienst, CAK, UWV, DUO en CJIB werkt de VNG aan een actieagenda om de komende periode gezamenlijk uit te voeren.

Incidentele middelen

De VNG is positief dat het kabinet voor het voorkomen van schulden en de bestrijding van armoede de komende drie jaar 72 miljoen euro ter beschikking stelt aan gemeenten via een decentralisatie-uitkering.  Met deze tijdelijke middelen kunnen gemeenten een impuls geven aan de het lokale armoede- en schuldenbeleid.

Hoe gemeenten hier invulling aan geven is afhankelijk van de lokale context. Het verschilt per gemeente en de lokale context waar de grootste urgentie zit op de aanpak van armoede en schulden en waar de afgelopen jaren al flink op is geïnvesteerd.

Gemeenten zullen verantwoording afleggen aan de gemeenteraad. Op basis van de lokale verantwoording kan er een bestuurlijk gesprek over het geheel plaatsvinden tussen het Rijk en gemeenten. Dit past bij de IBP-afspraken om samen te werken aan grote maatschappelijke opgaven.

Meer informatie