Ombudsman: Laat overheid schulden echt behoorlijk invorderen

Overheidsinstanties werken nog teveel vanuit hun eigen kaders als zij schulden invorderen. Daarbij verliezen ze het perspectief van mensen met schulden uit het oog, waardoor die vaak verder in de financiële problemen komen. Dat concludeert de Nationale ombudsman.

Dit weekend verscheen het rapport 'Behoorlijk invorderen vanuit het burgerperspectief'. 

Behoorlijkheidskader

Onderdeel van het rapport is een behoorlijkheidskader waarin de Nationale ombudsman aangeeft wat mensen van de overheid mogen verwachten als die schulden bij hen invordert.

Van de (Rijks)overheid verwacht de ombudsman dat zij overheidsinstanties daarvoor ruimte biedt. Aan de staatssecretaris van SZW doet de ombudsman de oproep om het behoorlijkheidskader in te bedden in haar Brede Schuldenaanpak.

Rol Rijk bij schulden

Op 14 februari staat er een Algemeen Overleg Armoede en Schulden gepland in de Tweede Kamer. VNG heeft in een gezamenlijk met Divosa, NVVK, Sociaal Werk Nederland en de LCR aandacht gevraagd voor de rol van de Rijksoverheid als een van de grootste veroorzakers van schulden en daarmee ook een van de grootste schuldeisers.

Afgezien van het toeslagensysteem zijn er wat ons betreft drie zaken die het Rijk dringend zou moeten verbeteren:

  • het Rijksincassobeleid
  • beter inzicht in vorderingen bij het Rijk
  • respect voor de beslagvrije voet

Eerder vroegen we hier al aandacht voor in onze position paper (2018). Ook de Nationale ombudsman schenkt hier nu aandacht aan.

Voorkomen

Mensen met schulden bij de overheid lopen tegen verschillende problemen aan. Zo respecteert de overheid de beslagvrije voet, het deel van het inkomen waarop geen beslag mag worden gelegd, lang niet altijd. Ook lopen mensen er tegenaan dat persoonlijk contact niet mogelijk is en ze geen (begrijpelijke) schuldenoverzichten ontvangen.

Verder werken overheidsorganisaties niet of te weinig samen, met onnodige invorderingsacties tot gevolg. Ze sturen mensen van het kastje naar de muur, werken niet mee aan schuldhulpverlening of leveren nauwelijks maatwerk.

Hoe nu verder?

Om de vinger aan de pols te houden, zal de ombudsman klachten over het invorderen van schulden voortaan toetsen aan zijn behoorlijkheidskader. Hij heeft de staatssecretaris van SZW gevraagd om hem binnen drie maanden te informeren over de manier waarop zij het behoorlijkheidskader zal inbedden in haar Brede Schuldenaanpak.

Begin 2020 vraagt de ombudsman het ministerie van SZW aan tafel om hem te informeren over de voortgang rond behoorlijke invordering.

Meer informatie