Maatregelen tegen criminele beïnvloeding lokaal bestuur

Er is sprake van pogingen tot criminele beïnvloeding van het lokaal bestuur via bedreiging, omkoping en infiltratie, maar niet op grote schaal. Dat stelt het WODC na kwantitatief onderzoek. Toch zijn er wel degelijk maatregelen nodig tegen criminele ondermijning, vindt de VNG. 

Van belang dat burgemeesters, raadsleden en ambtenaren die te maken krijgen met bedreigingen of pogingen tot omkoping voldoende hulp tot hun beschikking hebben. 

Integriteit basis voor legitimiteit

‘Een integer lokaal bestuur is van groot belang voor de legitimiteit van de lokale overheid. De VNG vindt het daarom van belang dat burgemeesters, raadsleden en ambtenaren die te maken krijgen met bedreigingen of pogingen tot omkoping voldoende hulp tot hun beschikking hebben’, aldus Anton Ederveen (burgemeester Valkenswaard) lid van de VNG-commissie Bestuur en Veiligheid en portefeuillehouder ondermijning.

‘De VNG propageert uitbreiding van de screeningsmogelijkheden van bestuurders en medewerkers die met vertrouwelijke informatie omgaan. Overweeg ook om kandidaten met een strafblad, afhankelijk van het delict, niet meer verkiesbaar te laten zijn. Verder roepen we onze leden op consequent aangifte te doen bij bedreiging, omkoping of concreet bewijs van infiltratie. Integer handelen behoeft constante aandacht bij alle functies binnen de lokale overheid. Hierbij moet niet worden gewacht op expertsessies, maar direct aan de slag worden gegaan met het wettelijke instrumentarium.’

Weerbare bestuurders en ambtenaren

Weerbare bestuurders en ambtenaren zijn van groot belang bij de aanpak van ondermijning. De VNG heeft daarom samen met het ministerie van BZK, het IPO en de UvW de 'Handreiking integriteitstoetsing kandidaten door (decentrale) politieke partijen' ontwikkeld. (Zie onderaan dit bericht.) Deze handreiking is bedoeld om de kwaliteit van de integriteitstoetsing van kandidaten voor raad en college te verbeteren. De handreiking wordt actief onder de aandacht gebracht bij burgemeesters, griffiers en lokale politieke partijen.

Expertteam voor vragen of casussen

Er is ook een expertteam samengesteld waar lokale politieke partijen, griffiers en burgemeesters terecht kunnen met specifieke vragen of casussen. Het expertteam is een samenwerkingsproject van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) en Avans Hogeschool. (Zie voor de contactgevens onderaan dit bericht.)

Veiligheid van bestuurders

Naast integriteit is ook veiligheid van politieke ambtsdragers een pilaar onder weerbaarheid. Zo is er een toolkit Veilig Bestuur beschikbaar (zie hieronder). De toolkit bevat diverse instrumenten die gemeenten kunnen helpen bij de aanpak van agressie en geweld tegen politieke ambtsdragers, zoals een handreiking, training, Meldapp en vertrouwenslijn.

Meer informatie