Landelijke programma’s voor kwetsbare personen

Een aantal landelijke programma’s richt zich op de doelgroep kwetsbare personen. Het VLOT probeert deze programma’s zoveel mogelijk met elkaar te verbinden. En zorgt ervoor dat deze landelijke programma’s beter aansluiten bij de vragen in de regio’s.

Landelijke programma’s die zich richten op kwetsbare personen:

  1. De implementatie van de Wet verplichte ggz, de Wet zorg en dwang en de Wet forensische zorg;
  2. Meerjarenagenda Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang;
  3. Implementatie van de ketenveldnorm voor levensloopfunctie en beveiligde intensieve zorg;
  4. Meerjarenagenda Zorg- en Veiligheidshuizen 2017-2020;
  5. Aansluiting forensische en reguliere zorg in het kader van het programma ‘Koers en Kansen’;
  6. Re-integratie ex-gedetineerden;
  7. Zorg en ondersteuning voor mensen met verward gedrag.

1. De implementatie van de Wet verplichte ggz, de Wet zorg en dwang en de Wet forensische zorg

Wet verplichte ggz

Per 1 januari 2020 wordt de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) ingevoerd. De Wvggz vervangt de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Bopz). Door een ernstige psychische aandoening kan iemand zichzelf of anderen ernstig nadeel toebrengen. In de Wet Bopz stond een verplichte opname centraal om dit te voorkomen en mensen te helpen. De Wvggz is veel meer gericht op verplichte zorg en maakt het mogelijk die ambulant uit te voeren. De nieuwe wet biedt daarmee handvatten om meer ambulant en preventief hulp te bieden aan mensen met geestelijke problemen die niet vrijwillig in zorg gaan: verplichte zorg zo kort als mogelijk en zo lang als noodzakelijk. Verplichte opname blijft mogelijk als zorg in de eigen omgeving niet lukt of te onveilig is.

Wet zorg en dwang

Per 1 januari 2020 regelt de Wet zorg en dwang (Wzd) de rechten van mensen met een verstandelijke beperking. En de rechten van mensen met een psychogeriatrische aandoening (zoals dementie) die onvrijwillige zorg krijgen. Daarnaast regelt deze wet ook de onvrijwillige opname.

Wet forensische zorg

De Wet forensische zorg (Wfz) die op 1 januari 2019 in werking is getreden, biedt de officier van justitie en de rechter mogelijkheden om ervoor te zorgen dat binnen het strafrecht sneller de passende psychische zorg wordt geboden. De wet gaat over alle vormen van forensische zorg: ambulant en klinisch, begeleiding en behandeling.

2. Meerjarenagenda Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang hebben tot doel mensen met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk in de wijken te ondersteunen. Dat vraagt een basisniveau van voorzieningen en kennis, geschikte woningen, en vooral samenwerking tussen en met gemeenten, ketenpartners en zorgverzekeraars. De meerjarenagenda geeft een beeld van de inhoudelijke koers en prioriteiten voor de komende jaren die partijen graag gezamenlijk oppakken. Hiermee proberen zij de transformatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang in de regio’s te versnellen. En tegelijkertijd de regio’s te helpen zich voor te bereiden op de verdere decentralisatie vanaf 2021.

3. Implementatie van de ketenveldnorm voor levensloopfunctie en beveiligde intensieve zorg

De veldnorm wil de zorg, begeleiding en ondersteuning sterk verbeteren voor 2000 tot 3000 cliënten die (potentieel) gevaarlijk gedrag vertonen. Dit gevaarlijke gedrag wordt vaak veroorzaakt door een psychische stoornis en/of een verstandelijke beperking. In het algemeen zijn dit mensen die (in een bepaalde fase van hun leven) korter of langer durend overlast veroorzaken.

De veldnorm zorgt voor een goed werkend samenhangend systeem binnen de reguliere ggz en/of lvg- zorg met een levensloopfunctie en beveiligde intensieve zorg.

4. Meerjarenagenda Zorg- en Veiligheidshuizen 2017-2020

In de (Zorg- en) Veiligheidshuizen werken zorg, politie, OM, reclassering en gemeenten (regionaal) samen aan complexe zorg- en veiligheidsproblemen. De multidisciplinaire en persoonsgerichte aanpak blijkt een belangrijke succesfactor bij het bieden van ondersteuning en het terugdringen van criminaliteit en overlast. De bestaande samenwerkingsverbanden vragen om doorontwikkeling, vandaar de Meerjarenagenda.

5. Aansluiting forensische en reguliere zorg in het kader van het programma ‘Koers en Kansen’

Programma ‘Koers en Kansen’

Het programma ‘Koers en Kansen’ zoekt de samenwerking tussen justitie, zorg en gemeenten. Samen maken deze partijen vernieuwing van de sanctie-uitvoering mogelijk. Daarmee wordt herhaalde criminaliteit voorkomen en wordt gewerkt aan een effectieve en toekomstbestendige sanctie-uitvoering. Met experimenten in de lokale praktijk wordt onderzocht wat werkt.

6. Re-integratie ex-gedetineerden

De terugkeer van burgers uit penitentiaire inrichtingen naar de samenleving in goede banen leiden, dát is het doel waarvoor gemeenten en rijksoverheid zich samen inzetten. Zo kan de kans op recidive worden verkleind en overlast worden voorkomen. Doel is ervoor te zorgen dat tijdens detentie samen met de gedetineerde wordt gekeken naar de leefgebieden waarop hij ondersteuning nodig heeft.

7. Zorg en ondersteuning voor mensen met verward gedrag

Personen met verward gedrag zijn mensen die de grip op hun leven (dreigen te) verliezen. En daardoor kunnen zij zichzelf of anderen schade aanrichten. Meestal is er sprake van wanhoop door sociale problemen in combinatie met psychiatrische of verslavingsproblematiek, dementie of een (licht) verstandelijke handicap.

De persoon staat centraal

Gemeenten en ketenpartners hebben afgelopen tijd gewerkt aan een domeinoverschrijdende integrale en goed functionerende aanpak waarbij de persoon en zijn/haar omgeving centraal staat. Na de afronding van het Schakelteam wordt een aantal onderwerpen, zoals onverzekerdenregeling, landelijk meldnummer en passend vervoer opgepakt vanuit de opdrachtgevers van VLOT.