VNG blijft zich inzetten voor oplossing sociaal domein

De Algemene Ledenvergadering van de VNG heeft ingestemd met voorstellen van het bestuur om te blijven inzetten op een structurele oplossing voor de tekorten in het sociaal domein. De VNG praat de komende maanden verder met het kabinet.

Onderhandelingen met het kabinet leverden een tijdelijke oplossing op van €1.020 miljoen voor de jaren 2019-2021. Dit geeft gemeenten voor deze jaren enige lucht. De VNG praat de komende maanden verder net met het kabinet over maatregelen die zowel het Rijk als gemeenten kunnen nemen om het stelsel beter te laten functioneren en meer grip te krijgen op de volume- en uitgavenontwikkeling.

Water aan de lippen

Sprekers lieten tijdens de ALV weten hoe zeer het water hen aan de lippen staat. Zo komt de gemeente Bodegraven-Reeuwwijk vier procent tekort op de begroting. ‘Het beleid is structureel. Nu de financieën nog. Want morgen staat er gewoon een kind op de stoep dat hulp nodig heeft.’

Eerste stap, geen deal

Een motie van de gemeenten Zoetermeer en Leidschendam-Voorburg en 17 ondersteunende gemeenten vroeg het bestuur om het aanbod van het kabinet af te wijzen en door te onderhandelen. Deze motie werd verworpen. Sven de Lange, voorzitter van de VNG-commissie Zorg, Welzijn en Jeugd: ‘De mentaliteit achter de motie voel ik als de mijne. Maar let wel: dit is geen deal. Wat op tafel ligt is een eerste stap en wij zetten door.’

foto: VNG

Gebruik maken van arbitrage

Een motie van de gemeenten Leiden en Assen, mede namens de G40, riep op om slim gebruik te maken van de afgesproken arbitrage en die niet alleen te gebruiken voor de toekomst maar ook om met terugwerkende kracht te kijken naar of we nu niet te weinig gecompenseerd worden. Deze motie werd door de leden omarmd.

Geen nieuwe taken zonder financiering

Gemeenten zullen ook geen afspraken maken met het kabinet over nieuwe taken zonder adequate financiering op basis van gezamenlijk onafhankelijk onderzoek. Wel stemmen gemeenten in met het Hoofdlijnenakkoord GGZ. De Voorjaarsnota stelt hiervoor extra middelen beschikbaar, vanaf 2022 structureel €95 miljoen. Het akkoord stelt de doelstelling voor ambulantisering naar beneden bij van 20% naar 10%.

Achtergrond: bewezen volumegroei

In de Buitengewone ALV van november 2018 gaven de leden de VNG de opdracht om afspraken met het kabinet te maken die structureel, voldoende en uitlegbaar zijn. Naar aanleiding hiervan gingen we met het kabinet in gesprek en maakten we afspraken over onderzoeken naar de tekorten in het sociale domein. De belangrijkste uitkomst van deze onderzoeken is de bewezen volumegroei van jeugdhulp van 12,1% tussen 2015 en 2017.

Open brief gemeenten

Moeizame gesprekken over deze uitkomsten leverden het afgelopen jaar onvoldoende op. Na een open brief van de gemeenten aan hun inwoners (verschenen in het AD en de provinciale kranten van 8 mei) kwam er een overleg met de minister-president, de fondsbeheerders en de ministers van BZK en VWS en de staatssecretaris van Financiën.

Nog onvoldoende zekerheid

In dit overleg is het kabinet gemeenten tegemoet gekomen met incidentele middelen voor de jaren 2019, 2020 en 2021. Het bestuur heeft de afspraken met het Rijk getoetst aan de motie van november 2018 en constateerde dat gemeenten nu nog onvoldoende zekerheid hebben over adequate structurele middelen voor de jeugdzorg. Daarom stelde het bestuur de leden voor om de motie aan te houden totdat die zekerheid er wel is, de leden stemden hiermee in.

Meer informatie

De Tweede Kamer debatteert vanmiddag over jeugdzorg. Met oog hierop heeft de VNG de Kamer gemaild over de besluiten van de ALV: