Besluiten BALV over moties financiën sociaal domein

De Buitengewone ALV (BALV) van de VNG besprak vanmiddag zeven moties over (de financiën in) het sociaal domein. Hieronder waren de vier door de ALV van 27 juni jl. aangenomen moties, daarnaast waren voor de BALV drie nieuwe moties ingediend.

Nieuwe motie BUIG-budget

Aangenomen werd de nieuwe motie 'Advies Raad Openbaar Bestuur II'. Deze motie betreft de aanbevelingen van de ROB over het BUIG-budget en draagt de VNG op:

  • Het constructieve overleg met het kabinet over het opvolgen van de overige aanbevelingen van het ROB voort te zetten.
  • Met het kabinet voor de komende ALV op 5 juni 2019 afspraken te maken over het op een transparante manier opvolgen van alle aanbevelingen die het ROB heeft gedaan inclusief de eerste: dat compensatie wordt geboden om te voorkomen dat de tekorten uit het verleden doorwerken in de budgetten van 2018 en 2019 en er daarbij alert op te zijn dat deze compensatie niet tussentijds wordt afgeroomd.
  • De absolute blokkade rondom deel- of uitwerkingsakkoorden in het sociaal domein op te heffen maar wel per akkoord met een financiële component (via de commissie Financiën en de desbetreffende inhoudelijke commissie), een afweging te maken of het akkoord op basis van kennis over de financiële consequenties daarvan voor gemeenten gesloten kan worden.

Overeenstemming over aanbevelingen

De VNG en staatssecretaris Van Ark (SZW) bereikten overigens gisteren overeenstemming over aanbevelingen 2 en 3 van het ROB-advies over het BUIG-budget. Wethouder Peter Heijkoop (Dordrecht), voorzitter van de VNG-commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie, gaf een toelichting op de afspraken. Zie voor meer informatie:

Peter Heijkoop (foto: Pieter Magielsen)

Moties structurele afspraken

Besloten werd de eerdere motie 'Structurele afspraken in het sociaal domein’ aan te houden. Dit in afwachting van het onderzoek naar de uitgaven en de volumestijging in de jeugdhulp en de wijze waarop op basis van de resultaten hiervan een toereikende oplossing komt voor de knelpunten bij gemeenten. De nieuwe motie ‘Stevige structurele afspraken in het sociaal domein II’, aangenomen door de BALV, voegt hier als opdracht aan de VNG nog aan toe:

  • Met het kabinet te werken aan de inrichting van een door het Rijk gefinancierde voorziening voor gemeenten om ernstige tekorten voor 2018, 2019 en 2020 op te vangen totdat het nieuwe verdeelmodel van kracht is.
  • Ervoor te zorgen dat het macrobudget meebeweegt met de volumegroei en de cao-ontwikkelingen in het sociaal domein.
  • Ervoor te zorgen dat het onderzoek naar de uitgaven en de volumestijging jeugdhulp uiterlijk in februari 2019 wordt afgerond, voordat het kabinet de Voorjaarsnota 2019 opstelt.
  • Met het kabinet een onderzoek te starten naar de sturingsmogelijkheden op de Wmo in relatie tot de impact van centrale afspraken, waaronder de gevolgen van het abonnementstarief.
  • Nu al concreet met het kabinet af te spreken dat de uitkomsten van het onderzoek naar uitgaven en volumestijging in de jeugdhulp zwaar en expliciet meewegen bij de afwegingen voor de Voorjaarsnota 2019, zodanig dat het leidt tot een toereikend macrobudget.
  • Als blijkt dat de financiering tot nu toe inderdaad ontoereikend is, met het kabinet af te spreken dat de Voorjaarsnota 2019 voorstellen bevat om deze structureel op orde te brengen.
  • De motie ‘Stevige structurele afspraken in het sociaal domein’ ten minste tot de ALV op 5 juni 2019 van kracht te laten zijn.          

Ook deze beide moties vragen de VNG per (deel)akkoord tussen kabinet en gemeenten, te beoordelen of er voldoende financiële ruimte is voor de uitvoering, in relatie tot de oplossing voor de structurele problemen in het sociaal domein.

Motie Toekomstbestendig zorgsysteem

De nieuwe motie ‘Toekomstbestendig zorgsysteem’ draagt de VNG op:

  • Bij het kabinet meer aandacht te vragen voor het bredere perspectief van de totale zorgkosten en de effecten van maatregelen in het zorgdomein op het sociaal domein en andersom.
  • In gesprek te gaan met bewindspersonen die een rol hebben in het verhelderen en aanpakken van de systeemproblematiek in het gehele zorgstelsel, zodat de totale zorglasten en beter te beheersen zijn, en het sociale domein gecompenseerd wordt voor de mate waarin zij het vangnet is voor vervanging of uitstel van de medische zorg.
  • Samen met het kabinet te kijken hoe de afhankelijkheden, sturingsmogelijkheden en schakels binnen de brede sociale domein opgave (o.a. Wmo/jeugdwet enerzijds, en Wlz/ZvW anderzijds) beter in beeld gebracht en benut kunnen worden.Dit om de zorgkosten beheersbaar te houden en de toegankelijkheid en kwaliteit van de zorg te verbeteren of ten minste te borgen.
  • Met het kabinet te onderzoeken hoe het sociaal domein een hefboom kan zijn om de noodzakelijke beweging van ‘de juiste op de zorg juiste plek’ verder door te zetten.

Ook deze motie werd aangenomen.

Kabinetsreactie 6 november

Uit de kabinetsreactie van 6 november op de vier eerdere moties (en overleg tussen kabinet en VNG) blijkt dat het kabinet de financiële tekorten in het sociaal domein erkent en de signalen van gemeenten hierover serieus neemt. Voor de BALV was dit reden de moties 'IBP inzake de streep onder het verleden’ en  ‘Verdeelmodel sociaal domein’ als afgedaan te beschouwen. In het licht van de ingediende motie ‘Advies Raad Openbaar bestuur II’ (BUIG) werd de eerder motie ‘Advies ROB over financieringssystematiek bijstand’ ook als afgedaan beschouwd.

Meer informatie

Zie ook